Кіріспе

Англикандық миссионер Эдмунд Джеймс Пек (15 сәуір, 1850 – 10 қыркүйек, 1924), инуктитут тілінде Уқаммақ (жақсы сөйлейтін адам) деп аталатын, Хадсон шығанағының Квебек жағалауындағы және Баффин аралындағы Канаданың солтүстігінде қызмет еткен англикандық миссионер. Баффин аралында (Нунавут) алғашқы тұрақты миссионерлік бекетті құрды. Ол кри тілінен алынған инуктитут әліпбиін жасады және ағылшын-инуктитут сөздігінің алғашқы үлкен жинағын дайындады. Оның күнделіктері Баффин аралындағы алғашқы миссионерлердің күнделікті өмірі мен жұмысы туралы мәлімет береді. Пек инуиттердің ауызша дәстүрлерін жан-жақты зерттеді және шамандық дәстүрлер мен амалдар туралы егжей-тегжейлі куәліктерді ұсынды. Оның еңбегі инуит мәдениетін және тарихын түсінуге үлкен үлес қосады. Оның этнографиялық деректері 1897 жылы белгілі антрополог Франц Боаспен жасалған өтініш бойынша жиналды. 1865 жылы Харден мен Уоткинс Англияда конференцияда кездесіп, инуктитут және муз кри тілдерін дәл беруге мүмкіндік беретін әліпби жүйесін өзгертті. Эдмунд Пек инуктитут тіліндегі жазу орфографиясын қолдана отырып, Киелі кітапты аударуға өзінің күшін жұмсады. Ол Жаңа өсиеттің үзінділерін көшіріп, 1878 жылы жариялады. 1897 жылы төрт Евангелияны жариялады. Бұл аударма 1878 жылғы Лабрадор аудармасына ұқсас болды, басты айырмашылық орфографияда болды. Пек 1662 жылғы «Ортақ дұғалар кітабын» 1881 жылы аударды. Жаңа өсиет 1912 жылы Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамынан шықты. Забурлар 1917 жылы жарық көрді. Диалект (аударма) Жохан 3:16 Лабрадормиутут, (Штольпен, 1878) Imâk Gûdib sillaksoarmiut nagligivait, Ernetuane tunnilugo, illûnatik okpertut tâpsomunga assiokonnagit, nungusuitomigle inôguteккаркovlugit. Шығыс Арктика/Инуктитут (Пек, 1897) ᐃᒫᒃ ᒎᑎᐸ ᓯᓛᒃᕈᐋᖕᒥᐆᑦ ᓂᒃᓕᒋᕓᑦ, ᐃᑦᓂᑑᐋᓂ ᑑᓂᓘᒍ, ᐃᓘᓅᑎᒃ ᐅᒃᐱᒃᑑᑦ ᑖᐸᓱᒨᖕᒑ ᐋᓯᐅᑯᓈᒋᑦ, ᓅᖕᒎᓱᐃᑐᒥᒃᓕ ᐃᓄᒎᑎᑳᑦᑯᕙᓘᒋᑦ. Пектің әліпбиі инуиттерге оңай және үйренуге ыңғайлы болды. 1920 жылдарға қарай ол олардың арасында кеңінен тарады. Аналар оны балаларына үйретті. Балалар да бір-бірінен үйренді. Көптеген адамдар оны оқи да, жаза да білді. Олар бір-біріне жиі хат жазып, сондықтан қарындаш пен кішкентай дәптерлерге үлкен сұраныс болды. Хорден, Уоткинс және Пектің орфографиясы шамамен 100 жыл бойы инуктитут тілінің стандарты болып сақталды. 1970 жылдары Инуит мәдени институты жүйені қайта қарауға жетекшілік етті. Оның сыртқы әлеммен байланысы тек арнайы жалға алынған кеме арқылы болды, ол жылына бір рет келіп, оған хаттар мен жабдықтар әкелетін. Әріптесі, мырза Билбимен бірге ол өз үйін салып, тамағын өзі дайындады. Елді мекенде шіркеу, аурухана және екі тұрғын үй болды. Ең алғашқы шіркеу тың терісінен жасалған; оны иттер жегендіктен, ағаштан жасалған құрылысқа ауыстыруға тура келді.

Этнограф ретінде Пек

Баффин аралындағы Блэклэд аралындағы миссия кезінде Пек инуиттердің өмірін мұқият құжаттады. Кен Харпер былай деп атап өтеді: "Миссионерлер көбінесе этнографтар болмайды. Көптегендер өздерінің міндетін христиандыққа дейінгі "мәжүси" сенімдерді құжаттау емес, жою деп санайды. Пек те осы бағытқа ұшырауы мүмкін еді, егер ол пионер-антрополог Франц Боас шақыруын алмаса, оған инуиттердің сенім жүйесін құжаттап, аңыздарды жинап, шамандық рәсімдерін жазып беруі тапсырылған жоқ. Эдмунд Пек Боас үшін осы жұмысты орындады, бірақ оның инуиттердің өміріне қатысты этнографиялық жазбалары бір ғасырдан астам уақыт бойы Канада Англикан шіркеуінің Бас Синод архивінде жасырын қалды және танылмады. Олар тек 2006 жылы жарияланды."

Оттава (1905-1924)

1905 жылы Пек және оның отбасы Оттаваға көшіп келді, онда ол Арктикалық миссиялардың басқарушысы болып қызмет етті. Ол жазда жүк тасымалдау кемелерімен Солтүстікке кейде сапар шегеді.