Кіріспе

Британдық ғылыми қоғам

Англия жер атаулары қоғамы (EPNS) – топономатика және Англия топонимикасымен, яғни жер аттарын (топонимдерді) зерттеумен айналысатын ғылыми қоғам. Оның ғалымдары зерттейтін аттардың шығу тегі мен тарихын түсіндіруге ұмтылады, олардың құрамындағы элементтердің мағынасы (көне ағылшын, ерте уэльс, дания, норвегия, корнуолл, латын, норман француз тілдері сияқты негізгі эндемикалық тілдерден болсын немесе басқалары); аттары бар жерлердің топографиясы, геологиясы және экологиясы; сондай-ақ Англияның жалпы және жергілікті тарихы мен мәдениеті сынды факторларды ескереді.

Тарих

1922 жылы профессор Аллен Мауэр ағылшын тіліндегі жер-атауларын зерттеуді ұйымдастыру туралы Британ академиясына баяндама жасады. Ол академияның ресми және қаржылық қолдауын алды. Бір жыл ішінде ол қызығушылық танытқан адамдардан құралған қоғамды құрып, оған конституция берді және оның болашақ қызметінің жолдарын белгіледі. Қоғамның штаб-пәтері алғашқыда Мауэрдің ағылшын тілі профессоры болған Ливерпуль университетінде орналасты. Қоғамның жарияланымдары 1924 жылы екі томдық жинақпен – мақалалар жинағы және жер-атау элементтерінің сөздігімен басталды. Мауэр мен Айлин Армстронг округтік жер-атауларын зерттеудің жылдық томдарының бас редакторлары болды. 1929 жылдан бастап Дж. Е. Б. Гувер материал жинап, томдардың редакторы болды. 1929 жылы профессор Мауэр Лондон университетінің колледжінің проректоры болып тағайындалды және қоғам сол жылдың соңында онда көшіп орналасты. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда қоғам қысқа мерзімге Аберистуит университетінің колледжіне, содан кейін Лондонға, ал шығыс Гертфордширдегі Стэнстед Бьюри, Стэнстед Эбботтсқа көшірілді. 1942 жылдың шілдесінде сэр Аллен Мауэр қайтыс болды, ал сэр Фрэнк Стентон бас редактор атанды. Қоғам 1946 жылға дейін Рединг университетіне көшіп барды. Профессор Брюс Дикинс құрметті директор болып тағайындалғанда, қоғам Кембридж университетіне көшірілді, ал Маргарет Мидгли (кейін доктор Маргарет Геллинг) ғылыми көмекші болып тағайындалды. 1951 жылы профессор Хью Смит құрметті директор лауазымын иеленгенде, Лондон университетінің колледжі қоғамның штаб-пәтеріне қайта айналды, ал Маргарет Мидгли 1953 жылға дейін онда зерттеу жұмыстарын жалғастырды. Хью Смит екі жаңа «Элементтер» томдарын және округтік жер-атауларына арналған 14 басқа да еңбекті жариялады. 1967 жылы қайтыс болғаннан кейін профессор Кеннет Кэмерон құрметті директор болды және қоғамның кеңселері Лондон мен Ноттингем арасында бөлінді, онда университет кітапхана мен архивтерге орын берді, сондай-ақ хатшының қызметін де ұсынды. 1972 жылы қоғам толығымен Ноттингемге көшіп, Атаулар зерттеу орталығында орналасты. Виктор Уоттс 1992 жылы құрметті директор болып тағайындалды және 2002 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті, содан кейін оның орнына профессор Ричард Коутс келді. Бұл зерттеуге Британ академиясы тұрақты түрде моральдық және практикалық қолдау көрсетіп келеді; ал 2005 жылдан 2010 жылға дейін Өнер және гуманитарлық ғылымдар кеңесінен ірі грант алды.

Ғылыми жетістіктер

1960 жылдардан бері ерте саксондық деп есептелген жер-атауларының таралуын мұқият салыстыру және археологиялық деректерді зерделеу, олардың кейбіреулеріне жаңа түсіндірулер берді. Статистикалық тұрғыдан алғанда, бұл англосаксондықтарға қатысты бастапқы қателік болғанын көрсетті. Яғни, қайта қарастырылған атаулардың көбі кельттік болып шықты, ал керісінше жағдай сирек кездесті. Атап айтқанда, Кеннет Джексон кельттік атауларды зерттеу, анықтау және морфологиялық талдау саласында көп еңбек етті. Бұл атауларды көбінесе ғалымдар мен академиялық орта қолданады. Уорвикшир және Йоркширдің көп бөлігіне арналған томдар (Солтүстік және Шығыс Райдингтері, сондай-ақ Батыс Райдингінің бір бөлігі) қоғамның веб-сайтында тегін қолжетімді. 2016 жылы қоғам "Танымал серия" аясында Саффолк округіне арналған алғашқы томын жариялады.

Басқа басылымдар

2018 жылға қарай қоғам түрлі тақырыптар бойынша (мысалы, сала атаулары) көптеген кітаптар мен кітапшалар, сондай-ақ көбінесе арнайы білімі жоқ оқырмандарға арналған округтік сөздіктер жариялаған. Қоғам 2010 жылдардан бастап жер-су атауының құрамы туралы кітапшалар сериясын шығаруды жалғастырып, оны 2020 жылдарға дейін жеткізеді. 1969 жылдан бері Қоғам жыл сайын жер-су атауларына қатысты мақалалар жариялайтын жылдық журнал шығарып келеді.

Маңызды цитаталар

2004 жылы жарық көрген "The Cambridge Dictionary of English Place Names" сөздігінің негізі ретінде EPNS материалы қолданылды.