Кіріспе

Франция Корольдігінің патшалық үйі Брюссельдегі Гранд-пласта орналасқан ғимарат. Maison du Roi (mɛzɔ̃ dy ʁwa, 'Патшаның үйі') Франция королінің патшалық үйі болды. Ол Ескі тәртіп және Бурбон әулетінің қайта орнату кезеңдерінде француз корольдік отбасының әскери, тұрмыстық және діни қызметшілерін қамтыды.

Ұйым

Оның әртүрлі бөлімдерінің нақты құрамы мен міндеттері ерте замана кезеңінде үнемі өзгеріп отырды. Король үйі офицерлері тікелей Францияның бас сарай күзетшісіне (Grand maître de France) жауапты болды. 16-шы ғасырдан бастап, содан кейін 17-шы ғасырдан бастап Король үйі мемлекеттік хатшы, Король үйі департаментінің директоры – Король үйіне арналған мемлекеттік хатшы (Secrétaire d'État à la Maison du Roi) басшылығымен бақыланды. Король үйінің құрылымы 1578 және 1585 жылдары Генрих III тұсында, ал 17-шы ғасырда Жан Батист Колбермен ресми түрде қайта ұйымдастырылды.

Патшаның әскери үйі

Король үйінің әскери бөлімі – француз армиясының гвардиялық бригадасы болды, ол кавалерия және жаяу әскер бөлімдерінен тұрды. Офицер шеніне тек ақсүйектер ғана қол жеткізе алатын, алайда оның кейбір бөлімдері әскердегі қара халықтан шыққан элиталық сарбаздардан толықтырылды. Бұл бригада тек рәсімдік емес, Францияның 16 және 17 ғасырлардағы барлық жорыстарына қатысты.

Король діни үйі

Патшаның шіркеу үйі Францияның Ұлы қайыршысы (Grand aumônier de France) (Франциск I жасаған, көбінесе епископ) басқарды. Патшаның шіркеуі (la chapelle du roi) – бастапқыда ғимаратты емес, патшаның діни төңірегін білдірген – монарх пен патша отбасының қасиетті миссалары мен діни рәсімдерін (неке, крещение) және патшаның қайырымдылығы мен қоғамдық көмегін ұйымдастырды. Оған Бас қайыршы басшылық етті, ал Бірінші қайыршы Бас қайыршының міндеттерін орындай алмаған жағдайда оның көмекшісі болды. Maison ecclésiastique-тің басқа лауазымдарында бірнеше aumôniers ordinaires (шіркеудің тұрақты қызметін атқаратын), prédicateur du roi (немесе "патшаның уағыздаушысы") – патшаның алдында уағыз оқитын және патшаның мойындаушысы болды. Патшалық шіркеуде діни қызметтерге қатысатын дін қызметкерлері мен музыканттардан тұратын екі бөлім болды: chapelle et oratoire (шіркеу және оратория) – Оратория шеберінің (sous maître de l'Oratoire) басқаруымен ауызша миссалар өткізілетін, және grande chapelle – шіркеу шеберінің (maître de la chapelle) басқаруымен грегориандық әнмен миссалар өткізілетін. XV Людовик тұсында екі шіркеудің музыканттары біріктірілді. 1761 жылы бақылау шіркеу үйінен Патшаның кеңсесіне (Chambre du Roi) ауыстырылды, ал шіркеу шеберінің лауазымы жойылды.

Патшаның бөлмесі

Францияның Ұлы Чембриесі немесе Францияның Ұлы Чембеланы басқарған бұл бөлім патшаның жеке бөлмелерін және оның жеке күзетін бақылап отырды. "Буш-ду-ройдан" кейін бұл екінші ірі бөлім болды. Оның құрамына төрт бірінші жолдас, жолдастар, жеке қызметшілер, парақтар, үй күзетшілері және арнаулы балалар кірді. Патшаға жақындығы осы лауазымдарды ерекше құрметті еткен.

"Көңіл көтеру"

Бұл бөлімнің толық атауы - argenterie, menus plaisirs et affaires de la chambre du roi ("күміс, шағын ойын-сауықтар және король палатасының істері"). Меню Плейсарс дю Король театр декорацияларымен, костюмдермен және пьесалар, балеттер және басқа да сарайлық ойын-сауықтарға қажетті жабдықтармен айналысты. Оны интендант басқарды.

Салтанаттар

1585 жылы Генрих III құрған бұл қызмет мемлекеттік шараларға жауапты болды, мысалы: крещение рәсімдері, некелер, патшалық жерлеу рәсімдері, тәж кигізу және "мойлау" (немесе жамағатқа бөлу), қалаларға патшаның кіру салтанаты, патшалық мерекелер, елшілерді қабылдау, Генералдық штаты және т.б. Оны Grand maître des cérémonies басқарды, оған maître және церемония жәрдемшісі көмек көрсетті.

Венера

Бұл патшаның аңшылық қызметі, оны Grand Veneur (Аңшылық шебері және Корольдік ойын күзетшісі) басқарды, құрамында vénerie (ат үстінде аң аулау), louveterie (қасқыр аулау, Grand Louvetier басқарады), соққылы аң аулау (Ұлы соққылы аңшы басқарады) және vautrait (шошқа аулау, Capitaine du vautrait немесе Capitaine des toiles басқарады) болды.

Король үйінің мемлекеттік хатшысы

XVI ғасырдан бастап, және кейін XVII ғасырдан бастап Король үйі министрлік – Король үйі департаментінің бақылауында болды. Бұл министрлікті мемлекеттік хатшы, Король үйіне арналған мемлекеттік хатшы (Secrétaire d'État à la Maison du Roi) басқарды, бірақ бұл бақылау тек формалды сипатта болды, өйткені Король үйінің офицерлері Францияның бас басқарушысының (Grand maître de France) тікелей бағынысында болды. Іс жүзінде Король үйінің әскери бөлімін Соғыс министрі басқарды. Дегенмен, Король үйіне арналған мемлекеттік хатшы Король үйі үшін офицерлерді іріктеумен айналысты, лауазымдарға үміткерлердің өтініштерін қабылдап, оларды патшаның бекітуіне ұсынды.