Кіріспе

Виктория жағалауы – Темза жағалауының бір бөлігі, Англияның Лондон қаласында Темза өзенінің солтүстік жағалауымен жалғасқан жол және жағалау бойындағы серуендеу жолы. 1860 жылдары салынған бұл жағалау Вестминстер сарайынан Лондон қаласындағы Блэкфрайрс көпіріне дейін созылып, Вестминстер қаласы мен Лондон қаласы арасындағы көлік қозғалысының маңызды артериясы болып табылады. Ол Британия шайқасы ескерткіші, HMS Президент сияқты тоқтатылған кемелер және Виктория жағалауы бақтары сияқты бірнеше ескерткіштермен және қоғамдық бақтармен әйгілі.

Бұрынғы бөгеттер

Виктория жағалауынан бұрын, Темзаның таяды-кетеді ағысы бойында, оның ішінде Лондонның орталық бөлігінде, көптеген бұрынғы жұмыстар атқарылған.

Құрылыс

Виктория жағалауын инженер-құрылысшы Фрэнсис Уэбб Шилдс жобалаған. Ол 1861 жылы тағайындалған Корольдік комиссияға жобаларын ұсынған. Жобалар қабылданғаннан кейін, Метрополитендік құрылыс басқармасы оның схемасы бойынша құрылыс жұмыстарын жүргізді. 1865 жылы басталған құрылыс Жозеф Базальгеттің басшылығымен 1870 жылы аяқталды. Виктория жағалауы үш бөлімнен тұратын жұмыстың бір бөлігі болды, қалған екі бөлігі – Альберт жағалауы, Вестминстер көпірінің Ламбет жағынан Воксхоллға дейін; және Челси жағалауы, Миллбанктан Челсидегі Кадоган айлағына дейін, Баттерси көпірінің жанында. Бұл Метрополитендік құрылыс басқармасының жобасы еді. Жұмысты Томас Брасси атқарды. Бастапқы себеп – Лондонды заманауи кәріз жүйесімен қамтамасыз ету қажеттілігі болды. Тағы бір маңызды мәселе – Странд пен Флит-стриттегі тығындарды жеңілдету еді. Жобаға Темза өзенінің жағалауына құрылыс салу және өзенді тарылту кірді. Құрылыс жұмыстары үшін өзен жағасындағы көптеген қымбат мүліктерді сатып алу және бұзу қажет болды. Аудандық теміржол үшін «cut-and-cover» (қазып жабылатын) туннелі жағалаудың ішінде салынды және жол үшін төбесі жабылды. Жағалау гранитпен қапталды, ал жаңбырлы күндері жүйеге су келгенде, сұйылтылған ағынды суды шығару үшін төмен суда ашылатын құбырлар (penstocks) орнатылды, бұл дренаж жүйесінде кері ағыстың алдын алу және лайлы тұнбаларды мерзімік тазарту үшін жасалған. Жер деңгейінде, жаңа жолдармен қатар, екі қоғамдық бақ салынды. Олардың бірі Уайтхоллдың мемлекеттік ғимараттарына тікелей орналасқан, ал екіншісі Хангерфорд көпірінен Ватерлоо көпіріне дейін созылады. Бақтарда көптеген мүсіндер, соның ішінде Базальгетке арналған ескерткіш орналасқан. Ватерлоо көпірі мен Чарринг Кросс станциясы арасындағы бақтың бөлігінде музыкалық өнерпаздықтар өткізілетін үлкен оркестрлік сахна және 1626 жылғы Йорк үйінің су қақпасы бар, ол алғашқы Букингем герцогы үшін салынған. Виктория бөлімі үш бөлімнің ең күрделісі болды. Ол басқа екеуіне қарағанда әлдеқайда үлкен, күрделі және мегаполис үшін маңызды болды және 1870 жылдың 13 шілдесінде Уэльс принці мен Луиза ханшайымы ресми түрде ашты. Адамдар «жағалау» деп айтқанда, көбінесе осы бөлігін меңзейді. Виктория жағалауын салудың жалпы құны 1,260,000 фунт стерлинг, ал мүлікті сатып алуға жұмсалған қаражат 450,000 фунт стерлинг деп бағаланады. Жалпы құнға жағалауды салуға жұмсалған материалдардың құны да кіреді. Жарық беруді Грамм тұрақты ток генераторымен жұмыс істейтін 20 Яблочков шамдары қамтамасыз етті. 1879 жылдың 16 наурызында жүйе 40 шамға дейін, ал 10 қазанда 55 шамға дейін кеңейтілді. Бұрын көшелер газбен жарықтандырылған, ал 1884 жылдың маусымында газбен жарықтандыру қайта орнатылды, себебі электр жарығы бәсекеге қабілетсіз болды. London River Services қайықтары Вестминстер Миллениум Пирсі, Эмбанкмент Пирсі және Виктория жағалауындағы Blackfriars Миллениум Пирсінен жүзеді. Savoy Pier-ден демалыс круиздері жүреді. Лондонның шығыс-батыс бағытындағы 3-ші велосипедтік суперавтожолы, Лондонның қалалық аймақтарындағы велосипед жолы, Виктория жағалауының көп бөлігімен өтеді: ол 2016 жылы ашылды.

Императорлық қала ретінде даму

Бұл бөгеттер "өркендеген сауда қоғамы үшін лайықты және мәдениетті қала көрінісін құруға" үлес қосты. Метрополитендік құрылыс басқармасының төрағасы Джон Твейтес, бөгеттердің Лондонды үлгілі империялық қала ретінде танудағы маңызды қадам екенін және Лондонда жасалған ең ірі мемлекеттік жоба екенін атап өтті. Бұл империялық билік бөгеттердің сұлулығында көрініс берді және табиғатты бақылау арқылы білдірілді, Лондонның жергілікті табиғат тәжірибесін империялық державалардың жаһандық бәсекелестігімен байланыстырды. Өзен жағында жаңа кеме тоқтаулары мен қондыру сатылары салынды. Жоғарыда ағаштармен көмкерілген жолдар мен жаяу жүргіншілерге арналған жолдар, Йорк тасымен төселген және қабырғаның үстінде әсем газ шамдары орнатылды.

Ерекше жерлер

Виктория жағасында тұрақты түрде тоқтаған кемелерге HMS Президент, HQS Веллингтон және PS Таттершалл замогы жатады. Басқа да танымал орындарға Генерал Чарльз Гордон ескерткіші, Корольдік әуе күштері ескерткіші, Ұлттық су асты кемелері соғысы ескерткіші, Британия шайқасы монументі, Клеопатра тігі және модернистік Клеопатра киоскі кіреді.