Франклин Масгрейв: Америкалық дәрігер және астронавт

Кіріспе

Американдық дәрігер және ғарышкер (1935 жылы туған)

Франклин Стори Масгрейв (19 тамыз 1935 жылы туған) – американдық дәрігер және NASA-ның зейнеткер ғарышкері. Ол Калифорниядағы Disney Imagineering тобы мен Applied Minds компанияларына қоғамдық лектор және кеңесші. 1996 жылы ол алты ғарышқа сапар жасаған екінші ғарышкер атанды және ол алты академиялық дәрежесі бар ең білімді ғарышкер болып табылады. Масгрейв – барлық бес ғарыш кемесінде де ұшқан жалғыз ғарышкер.

Ерте өмір

Масгрейв 19 тамыз 1935 жылы Перси Масгрейв-младшийдің (1903–1973) және Маргарита Уортон Масгрейвтің (қыз есімі Сванн; 1909–1982) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Массачусетс штатының Стокбридж қаласында өсті, бірақ Кентукки штатының Лексингтонын өз туған қаласы деп есептейді. Масгрейвтің Жаңа Англиядағы терең тамырлары бар, ол Мэйфлауэр кемесімен келген Джон Хоуленд пен Джон Тиллиден, сондай-ақ Массачусетс штатының Уотертаун қаласын алғашқы қоныстандырған Ричард Солтонсталдан тараған. Солтонсталдың інісі Ричард Солтонсталл, Лондонның лорд-мэрі болған. Оның 4-ші буыннан шыққан атасы Уильям Грей 1810–1812 жылдары Массачусетс штатының лейтенант-губернаторы, ал Массачусетс штатының өкілі және сенаторы болды. Оның төртінші туысы Хорас Грей 1864–1882 жылдары Массачусетс Жоғарғы Сотының судьясы, ал 1882–1902 жылдары АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы қызметін атқарды. Оның есімі 2-ші буыннан шыққан атасы Франклин Говард Стори-младшийден (1825–1900) және 3-ші буыннан шыққан атасы Франклин Говард Сториден (1795–1871) алынған. Оның 4-ші буыннан шыққан атасы Элиша Стори (1743–1805) 1773 жылы Бостон шай партиясына қатысқан. Элишаның тағы бір ұлы, Джозеф Стори (Масгрейвтің 4-ші туысы) Массачусетс штатынан АҚШ конгрессмені және 1812–1845 жылдары АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы болды. Джозефтің ұлы (Масгрейвтің төртінші буын туысы) – суретші және мүсінші Уильям Уетмор Стори. Уильямның ұлы (Масгрейвтің үшінші буын туысы) – суретші Джулиан Рассел Стори. Масгрейв 1947–1953 жылдары Бруклиндегі Декстер мектебінде және Саутборо қаласындағы Сент-Марк мектебінде оқыды. Ол соңғы курста "апат салдарынан емтиханға дайындыққа қажетті оқудан көп айырылып қалғандықтан" Сент-Марк мектебінен шығып кетті.

Мансап

Орта мектепті бітіргеннен кейін, 1953 жылы Мусгрейв АҚШ Теңіз корпусына қатарына қосылды. Ол Корея, Жапония және Гавайиде, сондай-ақ Қиыр Шығыстағы "Wasp" кемесінде қызмет еткен кезде авиациялық электрик, аспаптар техник және ұшақ экипажының бастығы болып жұмыс істеді. Мусгрейвтің ұшқыш ағасы Перси (1933–1959), ол да USS Wasp-та қызмет еткен, ұшақ апатынан кейін кеме "оның үстінен өткенде" орындасқан міссияда қаза тапты. Астронавттық оқуын аяқтағанға дейін ұшқышқа лайық болмаса да, Мусгрейв 160 түрлі азаматтық және әскери ұшақта 17 700 сағат, оның ішінде реактивті ұшақтарда 7 500 сағат ұшқан. Қызметтен босатылғаннан кейін, Мусгрейв 1958 жылы Сиракуз университетінен математика және статистика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Сиракуз университетін бітіргеннен кейін, Мусгрейв 1958 жылы Нью-Йорктің Рочестер қаласындағы Eastman Kodak компаниясында математик және операциялар талдаушысы болып жұмыс істеді. Ол 1959 жылы Калифорния университетінде (Лос-Анджелес) операциялық талдау және компьютерлік бағдарламалау саласындағы М.А. дәрежесін, 1960 жылы Мариетта колледжінен химиядан бакалавр, ал 1964 жылы Колумбия университетінің медицина және хирургия колледжінен медицина докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды. Медициналық білімін аяқтағаннан кейін, ол 1964-1965 жылдары Кентукки университетінің медициналық орталығында хирургиялық интернатурадан өтті. Ол сол жерде 1965-1966 жылдары АҚШ Әуе күштерінің постдокторанты, ал 1966-1967 жылдары Ұлттық жүрек институтының постдокторанты болып, аэроғарыш медицинасы және физиология саласында жұмыс істеді, сондай-ақ жүрек-қан тамырлары және жаттығу физиологиясын оқытып, зерттеді. 1966 жылы Кентукки университетінен физиология және биофизика мамандығы бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. 1967 жылдан 1989 жылға дейін Денвер қалалық ауруханасында (қазір Денвер денсаулық сақтау орталығы деп аталады) жартылай штат бойынша клиникалық медицинамен айналысты және Кентукки университетінің медициналық орталығында физиология және биофизикадан қосымша оқытушы болып жұмыс істеді. 1987 жылы Хьюстон университетінің Клер-Лейк қаласындағы әдебиет мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Ол аэроғарыш медицинасы және физиология, температураны реттеу, жаттығу физиологиясы және клиникалық хирургия салаларында жиырма бес ғылыми мақаланың авторы немесе авторларының бірі болып есептеледі.

After leaving high school, Musgrave enlisted in the United States Marine Corps in 1953. He served as an aviation electrician, instrument technician and aircraft crew chief while completing duty assignments in Korea, Japan and Hawaii, and aboard the carrier Wasp in the Far East. Musgrave's aviator brother Percy (1933–1959), who also served on USS Wasp, died on a mission when the carrier "ran over him" after a takeoff crash. Although he did not qualify as a pilot until completing his stipulated astronaut training, Musgrave has flown 17,700 hours in 160 different types of civilian and military aircraft, including 7,500 hours in jet aircraft. Following his discharge, Musgrave received a B. S. in mathematics and statistics from Syracuse University in 1958. Following his graduation from Syracuse University, Musgrave was briefly employed as a mathematician and operations analyst by the Eastman Kodak Company in Rochester, New York in 1958. He went on to receive an M. B. A. in operations analysis and computer programming from the University of California, Los Angeles in 1959, a B. A. in chemistry from Marietta College in 1960, and an M. D. degree from Columbia University College of Physicians and Surgeons in 1964. Upon completing his medical degree, he served a surgical internship at the University of Kentucky Medical Center from 1964 to 1965. He continued there as a United States Air Force postdoctoral fellow (1965–1966), working in aerospace medicine and physiology, and as a National Heart Institute postdoctoral fellow (1966–1967), teaching and researching cardiovascular and exercise physiology. In 1966, he earned an M. S. in physiology and biophysics from the University of Kentucky. From 1967 to 1989, he practiced clinical medicine on a part time basis at Denver General Hospital (presently known as Denver Health Medical Center) and served as an adjunct instructor of physiology and biophysics at the University of Kentucky Medical Center. He earned an M. A. in literature from the University of Houston–Clear Lake in 1987. He has written or been listed as a co author of twenty five scientific papers in the areas of aerospace medicine and physiology, temperature regulation, exercise physiology, and clinical surgery.

NASA-ның

1967 жылы тамыз айында Мусгрейв NASA Astronaut Group 6 құрамына ғалым-ғарышкер ретінде қабылданды. Ұшу және академиялық оқуын аяқтағаннан кейін, ол Skylab бағдарламасын жобалау мен дамытуға қатысты. 1973 жылы ол Skylab 2 ғарыш сапарының резервтік ғылыми ұшқышы болды, бұл 6-шы топтан алғашқы ғарышкерге ұшу мүмкіндігі берілген жағдай еді. Мусгрейв ғарыш кемесінің барлық сыртқы қызметтерге арналған жабдықтарын, оның ішінде ғарыш костюмдерін, тіршілікті қамтамасыз ету жүйелерін, шлюздерді және адам басқаратын маневрлік құрылғыларын жобалау мен дамытуға қатысты. 1979 жылдан 1982 жылға дейін, сондай-ақ 1983 жылдан 1984 жылға дейін ол ААҚ-тағы Шаттл авиациясын интеграциялау зертханасында сынау және тексеру ұшқышы болып тағайындалды. Мусгрейв екінші және үшінші Skylab миссияларында, STS 31, STS 35, STS 36, STS 38 және STS 41 миссияларында бас оператор (CAPCOM) ретінде қызмет етті. Ол STS 6 (1983), STS 51 F/Spacelab 2 (1985), STS 33 (1989), STS 44 (1991) және STS 80 (1996) миссияларында миссия маманы, ал STS 61 (1993) миссиясында жүк командирі болды. Алты ғарыш сапарының қатысушысы Мусгрейв ғарышқа барлығы 1281 сағат 59 минут 22 секунд уақыт жұмсады, оның ішінде 27 сағаттан астам уақытын сыртқы кеңістікте (EVA) өткізді. Мусгрейв – барлық бес ғарыш кемесінде де ұшқан жалғыз ғарышкер. 1998 жылы Джон Гленн ғарышқа оралғанға дейін, Мусгрейв 61 жасында орбитадағы ең үлкен жастағы адам ретінде рекордты сақтап тұрды. Ол 30 жылдық ғарышкерлік қызметтен кейін 1997 жылы NASA-дан зейнеткерлікке шықты.

STS-6

Ол алғаш рет 1983 жылғы 4 сәуірде Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған STS-6 рейсінде ұшып, 1983 жылғы 9 сәуірде Калифорниядағы Эдвардс әуе күштері базасына қонды. Challenger ғарыш кемесінің алғашқы сапарында экипаж IUS/TDRS спутнигін ғарышқа шығарды, ал Мусгрейв пен Дон Петерсон жаңа ғарыш костюмдерін, сондай-ақ құрылыс және жөндеу құралдарын мен процедураларын сынау мақсатында алғашқы ғарыш кеңістігіндегі жұмысты (EVA) жүргізді. Миссияның ұзақтығы 5 күн, 23 минут, 42 секундты құрады.

STS-51-F

STS 51 F/Spacelab 2 миссиясында "Челленджер" кемесі 1985 жылдың 29 шілдесінде Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшып, 1985 жылдың 6 тамызында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына қонды. Бұл ұшу Spacelab-тың алғашқы паллеттік миссиясы және Spacelab аспаптарды бағыттау жүйесін (IPS) пайдаланған тұңғыш миссия болды. Ол астрономия, астрофизика және тіршілік ғылымдары саласындағы 13 маңызды экспериментті жүзеге асырды. Осы миссия барысында Мусгрейв ұшыру және жерге кіру кезінде жүйе инженері, ал орбиталық операциялар кезінде ұшқыш болып жұмыс істеді. Миссияның ұзақтығы 7 күн, 22 сағат, 45 минут, 26 секундты құрады.

STS-33

STS 33-те ол 1989 жылғы 22 қарашада Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан түнгі уақытта ұшырылған «Space Shuttle Discovery» ғарыш кемесінде қызмет етті. Бұл құпия миссия АҚШ Қорғаныс министрлігіне тиесілі жүктерді пайдаланды. 79 айналымнан кейін миссия 1989 жылғы 27 қарашада Калифорния штатындағы Эдвардс әскери әуе базасының 04 нөміріндегі ұшу-қону жолағына күн батқанда қонды. Миссияның жалпы ұзақтығы 5 күн, 7 минут, 32 секундты құрады.

STS-44

STS 44 де 1991 жылдың 24 қарашасында түнде ұшырылды. Басты миссия мақсаты – қорғаныс қолдау бағдарламасының (DSP) спутнигін инерциялық жоғарғы сатысы (IUS) зымыран күштегішімен сәтті орбитаға шығару болды. Бұдан өзге, экипаж екі әскери мақсаттағы ғарыш экспериментін, үш сәулеленуді бақылау экспериментін және ұзақ мерзімді шаттл ұшуларын қолдау үшін көптеген медициналық тесттерді жүргізді. Миссия Жердің 110 орбитасын айналып аяқталды, ал «Атлантис» 1991 жылдың 1 желтоқсанында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе күштері базасының көл төселігіне қонды. Миссияның ұзақтығы – 6 күн, 22 сағат, 50 минут, 42 секунд.

STS-61

STS 61 – Хаббл ғарыш телескопын (HST) қызмет көрсету және жөндеу жөніндегі алғашқы миссия болды. 1993 жылғы 2 желтоқсанда Кеннеди ғарыш орталығынан түнгі уақытта ұшырылғаннан кейін, "Эндевор" Хаббл ғарыш телескопымен кездесіп, оны ұстады. Осы 11 күндік ұшу барысында екі жұп ғарышкердің еңбек еткенінің нәтижесінде рекордтық 5 ғарыш серуені арқылы Хаббл толыққанды мүмкіндіктеріне қайта ие болды. Масгрейв осы серуендердің 3-ін орындады. Жердің 163 айналымында 4,433,772 миль қашықтықты жүріп өткеннен кейін, "Эндевор" 1993 жылғы 13 желтоқсанда Флоридаға түнгі қону жасады. Миссияның ұзақтығы 10 күн, 19 сағат, 59 минутты құрады.

STS-80

STS 80-де (19 қараша – 7 желтоқсан 1996 ж.) «Колумбия» ғарыш шаттлының экипажы «Уэйк Шилд» (WSF) қондырғысын және орбиталық алыстағы және экстремалды ультракүлгін спектрометрін (ORFEUS) спутниктерін орналастырып, қайтарып алды. Бос ұшқан WSF, жартылай өткізгіштер мен электроника саласында қолдануға арналған жұқа пленкалы пластиналарды өсіру үшін өте жоғары вакуум жасады. Шаттл Палет спутнигіне орнатылған ORFEUS құралдары жұлдыздардың пайда болуын және олардың құрамын зерттеді. Орбитадан түсу және қону кезінде Мусгрейв пилот кабинасында тұрып, терезе арқылы қолдағы бейнекамерамен түсірді. Осылайша ол орбиталық аппараттың қабырғасынан ағатын плазма ағындарын алғаш рет тіркеді, және ол оларды тікелей көріп, жазылған жалғыз астронавт болып табылады. Бұл миссияны аяқтаған ол 278 Жер орбитасын айналып, 17 күн, 15 сағат, 53 минутта 7 миллион мильден астам қашықтықты басып өтті.

БАҚ-тағы көріністер және ғарыш жыландары

Мусгрейв бірнеше деректі телебағдарламаларда, сондай-ақ "3rd CAPCOM" рөлінде Mission to Mars (2000) фильмінде және Home Improvement телешоуында (3-маусым, 24-эпизод, "Reality Bytes") эпизодтық түсірілімдерде пайда болды. 2012 жылы ол 70-ші Дүниежүзілік ғылыми-фантастика конвенциясы – Chicon 7-де "Астронавт құрметті қонағы" ретінде қатысты. 1995 жылы "Sightings" атты ғарыш туралы деректі фильмде берген сұхбатында Мусгрейв NASA қызметкерлерін ашуландырып, әріптестерін таң қалдырды. Ол екі миссиясы барысында ғарышта "жыландардың" қалқып жүргенін айтты, бірақ оралғаннан кейін NASA-ға ресми түрде есеп бермеді. Omni журналына берген сұхбатында Мусгрейв екі рет "жылан" деп сипаттаған нәрсені көргенін және мұның резеңке тығын болуы мүмкін екенін болжады.

Ұйымдар

Ол Phi Delta Theta, Alpha Kappa Psi, ғылымды дамытуға арналған Америкалық қауымдастық, Beta Gamma Sigma, Азаматтық авиация медициналық қауымдастығы, Ұшқыш дәрігерлер қауымдастығы, Астронавтика халықаралық академиясы, Теңіз корпусы авиациялық қауымдастығы, Ұлттық аэронавтикалық қауымдастық, Ұлттық ғарыш білімі кеңесі, Ұлттық географиялық қоғам, Теңіз лигасы, Нью-Йорк ғылым академиясы, Omicron Delta Kappa, Хьюстон ұшу клубы, Америка ұшу қоғамы және АҚШ парашют спорты қауымдастығының мүшесі.

Жеке өмір

Оның жеті баласы бар, олардың біреуі қайтыс болды. Оның хоббилері: шахмат, ұшу, бағбандық, әдеби сын, поэзия, микрокомпьютерлер, парашютпен секіру, фотосурет түсіру, оқу, жүгіру, су астында жүзу және жоғарыдан ұшу.