Кіріспе

Итальяндық романист, журналист және ақын (1846 – 1908)

Эдмондо Де Амисис (21 қазан 1846 – 11 наурыз 1908) – итальяндық романист, журналист, ақын және әңгімелер авторы. Оның ең танымал кітабы – "Cuore" ("Жүрек" деп ағылшын тіліне аударылған) балалар романы.

Ерте мансап

Онеглияда (қазіргі Империя қаласының бір бөлігі) дүниеге келген ол Модена әскери академиясын бітіріп, жаңадан құрылған Италия Корольдігінің әскери офицері болды. Эдмондо үшінші тәуелсіздік соғысы барысында Савойя әскерлерінің Австрия империясына жеңіліске ұшыраған Кустоза шайқасына қатысты; осы оқиға оны көңілінен шығарды және кейіннен әскери қызметтен бас тарту шешіміне әсер етті. Флоренцияда ол фронттан алған тәжірибесін бейнелейтін алғашқы эскиздерін жазды, олар «La vita militare» («Әскери өмір», 1868) деген атпен жинақталды және алғаш рет Қорғаныс министрлігінің «L'Italia Militare» журналында жарияланды. 1870 жылы ол Римдегі «La Nazione» журналының штатына қосылды, ал сол кездегі хаттары кейіннен оның саяхат жазбаларының негізі болды: «Spagna» (1873), «Olanda» (1874), «Ricordi di Londra» (1874), «Марокко» (1876), «Константинополь» (1878), «Ricordi di Parigi» (1879). Көптеген адамдар оның шедеврі және 19 ғасырдағы қаланың ең толық сипаттамасы деп санайтын «Константинопольдің» жаңа басылымы 2005 жылы Умберто Эконың алғы сөзімен жарық көрді.

Жүрек жетістігі

Heart 1886 жылы 17 қазанда Тревес басып шығарды, сол күні Италияда мектептер ашылды. Оның сәттілігі зор болды: бірнеше айдың ішінде 40 итальян тілінде басылып, ондаған тілге аударылды. Оның өткен онжылдықта біріккен Италия мемлекетін құруды мақтауы қабылдануына әсер етті, бірақ Римнің Римге қосылуына Ватиканның қарсылығын көрсетпегені үшін кейбір Рим-католик саясаткерлерінен сыни пікірлерге ұшырады. Шотланд ритуалдық масондыққа мүше болған, мүмкін, Уругвайдың Монтевидео қаласындағы «Конкордия» масондық ложасында Де Амисис, итальяндық актер және масон Джованни Эммануэль ойнаған «Сан-Паоло» атты театрлық драмасының тұңғыш қойылымында масон Джованни Бовионың құрметіне арналған сәлемдесу сөздерін айтты. Оның «Жүрек» кітабы ондаған жылдар бойы итальяндық мемлекеттік мектептерде оқулық ретінде кеңінен оқылды және зерттелді. Кейбір әдеби сыншылар бұл кітаптың дәстүрлі Рим-католик доктринасын, христиан шейіттерінің орнын батырлар алатын, азаматтық дінмен алмастырғанын, Statuto Albertino-ның Евангелияның орнына, ал шіркеудің, оның жандарындарының және Он қағиданың мемлекетке, азаматтық тұлғаға және итальяндық заң кодекстерінің қорғанысына ауысқанын атап өтті. Италияның Ұлы Шығысы Де Амицисті өзінің ең көрнекті бұрынғы мүшелерінің бірі деп мойындады.

Кейінгі жылдар

Де Амисистің шығармаларында көрінетін ұлтшылдық идеялар көп ұзамай социализмге деген ұмтылыспен біріктірілді (бұл үрдіс «Жүрек» романында да байқалады). 1896 жылы ол Италия социалистік партиясына қосылды. 1901 жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. Оның кейінгі еңбектері: «Sull'oceano» (1889), шетелдегі итальяндық эмигранттардың тағдыры туралы, «Il romanzo di un maestro» (1890), «Amore e ginnastica» (1892), «Maestrina degli operai» (1895), «La carrozza di tutti» (1899), «L'idioma gentile» (1905) және «Nuovi ritratti letterari e artistici» (1908). Сонымен қатар, ол Туринде шығатын «Il Grido del Popolo» газетіне мақалалар жазды, олар «Questione sociale» («Әлеуметтік мәселелер», 1894) деген жинақта басылды. Де Амисис Бордигерадағы «Hotel de la Reine» қонақүйінде қайтыс болды, себебі ол Джордж Макдональдтың Бордигерадағы «Casa Coraggio» үйі болғандықтан осы қонақүйді таңдаған. Оның соңғы жылдары қайғымен және оқшауланған өмірмен өтті; анасының өлімі және әйелімен жиі туындаған жанжалдар Де Амисис үшін үлкен эмоционалдық күйзеліске әкелді, нәтижесінде оның ұлы Фурио өзіне қол жұмсады (Фурио мен оның інісі Уго мектеп оқушылары кезінде «Жүрек» романына шабыт берген).

Мұра

Сорбонна университетінің профессоры Альберто Брамбилла: "Итальян әдебиеті тарихшылары оны "екінші дәрежелі автор" деп есептейді, бірақ "Константинополь" басылымы оның "шет елдердегі ең белгілі итальян авторларының бірі" екенін көрсетті" деп жазды.