Ежелгі Экрон қаласы және археологиялық қазбалар орны

Кіріспе

Ежелгі филистин қаласы және қазіргі археологиялық орын Израильде.

Филистин қаласы Экрон (филистинше: 𐤏𐤒𐤓𐤍 *ʿAqārān, עֶקְרוֹן, عقرون), эллиндік кезеңде Акарон (Ακκαρων (Akkarōn)) деп аталған, қазіргі Израильде орналасқан филистин Пентаполисінің бес қаласының бірі. 1957 жылы Экрон алғаш рет Тель Микне (иврит) немесе Хирбет әл-Муканна (араб) төбесімен, Акир ауылының жанында, темір дәуірінің ірі археологиялық қалдықтарының негізінде сәйкестендірілді. 1996 жылы Экрон жазуының табылуы осы шешімді бекітті. Екронның қирауы Софония кітабының 2:4 аятында болжамдалған: "Экрон түбінен жойылады."

Орналасқан жері

Иероним Екронды Азот пен Ямнияның шығысында (қазіргі заманғы түсіндірмеге сәйкес) деп жазды, бірақ кейбіреулер қаланы Кесария-Маритимадағы Стратон мұнарасымен байланыстырғанын да айтты. Бұл, мүмкін, Мегилладағы рабби Аббахудың Екронды Кесариямен теңестіруіне сілтеме болуы мүмкін. Робинсон 1838 жылы Акир араб ауылын алғаш рет Екрон орны деп анықтады, және бұл 1913 жылы Маккалистердің Хирбет Дикерин ұсынғанға дейін, ал 1922 жылы Олбрайттың Қатраны ұсынғанға дейін қабылданды. 1996 жылғы қазба жұмыстары кезінде табылған Екрон патшалық арнау жазуының арқасында бұл теория қазір кеңінен қабылдануда.

Тарих

Тель-Микне орнында халколит кезеңінен бастап ерте қола кезеңіне дейін сирек қоныстану болған.

Орта қола IIB

400 жылдық үзілістен кейін, қаланың тек жоғарғы бөлігі ғана қоныстанғаннан соң, шамамен б.з.д. 1600 жылы канаандықтар тұсында қала кеңейді. XI қабатында (MB IIB) Жоғарғы қала да, Төменгі қала да қоныстанды. Кейіннен қоныстану Жоғарғы қалаға қайта шегінді.

Қола-Темір дәуірінің соңына I

Қанаандық қала өзінің басты қоғамдық ғимараты б.з.д. 13 ғасырда, қола дәуірінің құлдырауы кезінде, Теңіз халықтарымен байланысты жалпы қирау кезеңінде өртенгенге дейін кішірейген. Оны филистиндер темір дәуірінің басында, шамамен б.з.д. 12 ғасырда қайта қалпына келтірді. Темір дәуірінде Екрон Филистия және Яһуда патшалығы арасындағы даулы шекарадағы қала болды.

Темір дәуірі IIC

Жаңа ассириялық империяның жазбаларында да Екрон қаласы Амкаруна деп аталады. 712 ж.б.д. Екронды қоршау Саргон II-нің Хорсабадтағы сарайының қабырғалық бейнелерінің бірінде көрсетілген, онда қаланың аты айтылады. Екрон Сеннахиримге қарсы көтеріліс жасап, оның әкімшісі Падиді қуды. Сеннахирим Екронға қарсы жорыққа шықты. Екрондықтар Солтүстік Арабиядан келген Муцри патшасынан көмек сұрады. Сеннахирим бұл әскерді жеңіп, Элтекеге қайта оралды, содан кейін қалаға шабуыл жасап, көтерілісшілердің басшыларын өлтіріп, олардың ізбасарларын тұтқынға алды. Бұл жорық Сеннахиримнің Езекия мен Иерусалимге жасаған танымал шабуылына әкелді, онда Сеннахирим Езекияны Падиді қалпына келтіруге мәжбүр етті, ол Екронның әкімшісі болып қайта тағайындалды. Палестиналық Екрон қаласы Яһуда еліндегі Сеннахиримнің ерліктерін баяндайтын арамейлік стелада (Шығыс институтының призмасында) нақты аталады: «Оның (яғни Езекияның) қалаларын мен тонап, оның жерінен айырдым және Ашдод патшасы Митинтиге, [және] Екрон патшасы Падиге, [және] Газа патшасы Силли-Белге бердім. Осылайша мен оның жерін кеміттім». Ашдод пен Екрон 7 ғасырда б.д. ассириялықтардың ықпалындағы қуатты қала-мемлекеттерге айналды. Кейін қала жаңа вавилондық патша Навуходоносор II тарапынан 604 ж.б.д. қиратылды, және ол «Аккорон» деп аталатын болса да, 1 Маккавейлер 10:89 (б.д. 2 ғасыры) кітабында еске алынған, бірақ кең ауқымда қайта қоныстанбады. Екрон қаласында табылған, б.д. VII ғасырға дейінгі зәйтүн майын өндіру орталығында жүзден астам үлкен зәйтүн майын сығу пресстері бар, бұл ежелгі заманнан табылған ең толық зәйтүн майын өндіру орталығы болып табылады. Бұл жаңалық Левант аймағында зәйтүн майы өндірісінің жоғары деңгейде дамығанын және оның тұрғындары үшін, сондай-ақ Ежелгі Таяу Шығыстың Мысыр және әсіресе Месопотамия сияқты басқа аймақтары үшін зәйтүн майын өндірудің маңызды орталығы болғанын көрсетеді.

Records of the Neo Assyrian Empire also refer to Ekron, as Amqarrūna. The siege of Ekron in 712 BCE is depicted on one of Sargon II's wall reliefs in his palace at Khorsabad, which names the city. Ekron revolted against Sennacherib and expelled Padi, his governor, who was sent to Hezekiah, King of Judah, for safe keeping in Jerusalem. Sennacherib marched against Ekron and the Ekronites called upon the aid of the king of Mutsri from northwest Arabia. Sennacherib turned aside to defeat this army, which he did at Eltekeh, and then returned and took the city by storm, put to death the leaders of the revolt and carried their adherents into captivity. This campaign led to the famous attack of Sennacherib on Hezekiah and Jerusalem, in which Sennacherib compelled Hezekiah to restore Padi, who was reinstated as governor at Ekron. The Philistine city of Ekron is specifically named in the Aramaic stele (Oriental Institute Prism) detailing Sennacherib's exploits in the land of Judah:
The cities of his (i. e. Hezekiah's), which I had despoiled, I cut off from his land and to Mitinti, king of Ashdod, [and to] Padi, king of Ekron, [and to] Silli bel, king of Gaza, I gave. And (thus) I diminished his land. Ashdod and Ekron survived to become powerful city states dominated by the Assyrians in the 7th century BCE. The city was later destroyed by the Neo Babylonian king Nebuchadnezzar II in 604 BCE, and although it is mentioned, as "Accaron", as late as 1 Maccabees 10:89 (2nd century BCE), it was never resettled on a large scale. An olive oil production center dating from the seventh century BCE discovered at Ekron has over one hundred large olive oil presses, and is the most complete olive oil production center from ancient times to be discovered. The discovery indicates that olive oil production was highly developed in the Levant and that it was a major producer of olive oil for its residents as well as for other parts of the Ancient Near East, such as Egypt and especially Mesopotamia.

Археология

Тел Микне қазба жұмыстары 1981-1996 жылдар аралығында 14 маусым бойы жүргізілді. Оны Олбрайт археологиялық зерттеу институты мен Иерусалим еврей университеті демеушілік етті, ал қазба жұмыстарын Труде Дотан мен Сеймур Гитин басқарды. Зерттеудің негізгі мақсаты – II кезеңді қола дәуірі, I және II темір дәуірінде філістін, израильдік, финикиялық, ассириялық және египеттік цивилизациялары арасындағы қарым-қатынастарды жан-жақты зерттеу болды.

Хронологиялық дамуы

Керамикалық мәліметтер бұл жерде Халколит дәуірі мен ерте қола дәуірінде адамдар болғандығын көрсетеді. Дегенмен, үздіксіз стратиграфиялық тізілім тек Солтүстік-шығыс Акропольдегі жоғарғы қалада (І алаңы) табылды, ол MB IIB-нің XI қабатынан басталып, Темір IIC-нің I қабатының соңына дейін жалғасады. Төменгі қалада (II, III, IV, V, X алаңдарында) б.з.д. 17-16 ғасырдың бірінші жартысынан бастап, б.з.д. 1175 жылға дейін 400 жылдық үзіліс болды, содан кейін Темір I дәуірінде VII қабатта қайта қоныстанды. Тағы бір 270 жылдық үзіліс Темір I дәуірінің IV қабатының аяқталуынан кейін, шамамен б.з.д. 975 жылы төменгі қалада (II, III, IV, V, X алаңдарында) болды, содан кейін б.з.д. VII ғасырында I қабатта қайтадан қоныстанды. Экрон қалалары Темір I және Темір II дәуірлерінде жақсы жоспарланған, төрт ерекше аймақтан тұрды: бекіністер, өнеркәсіптік, тұрғын және элиталық. Б.з.д. VII/VI ғасырлардағы соңғы Темір II дәуірі төменгі қаладағы III алаңында бір сәулеттік құрылыммен көрсетілген. Рим, Византия және Ислам дәуірлеріндегі болғандығы IV алаңының жоғарғы бөлігінде және V алаңында расталды.

Орта қола дәуірі

Тель, көрініп тұрғандай, орта қола дәуірінде жоғарғы және төменгі қалаларды қоршаған бекіністермен қалыптасқан. III және X алаңдарда бекініс қамалдарының бөлігі болған монументальді платформалар қазылып алынды. II МБ кезеңіне тән керамикалық бұйымдар тельдің барлық жерінен табылды, сондай-ақ IV Төменгі алаңда фрагментарлық сәулеттік қалдықтар мен үш нәресте сауыты қазба жұмыстары кезінде анықталды.

Қола дәуірінің соңы

Қоршалмаған Strata X–VIII ескеруі тек Солтүстік-шығыс Акропольдегі I алаңдағы жоғарғы қалада табылды. Ол Кипр және Микеннен әкелінген қыш ыдыстармен, сондай-ақ Анатолияның жылтыратылған сұр керамикасын көрсетті, бұл халықаралық теңіз саудасының куәсі. Мысырлық ықпал да байқалады, атап айтқанда, 19-шы династияның мөрі мен скарабы бар және б.з.д. 14 ғасырға жататын, египеттік фараон Аменхотеп III-тің есімін және "Сикомор ағашының қорғаушысына" арналған скараб табылды, ол әдетте мысыр ғибадатханаларының негізімен байланысты, және кейінірек Темір I дәуірінде табылған мұралық зат. Stratum VIII-дегі соңғы ханаандық қала күшті өрттен қирады, бұл Summit-тегі қатты күйген қойма кешенінде айқын көрінеді, онда көмірленген астық, бұршақ және инжір бар құмыралар табылды.

I темір дәуірі

VII қабатқа филистиялықтар енгізген Эгей және Кипр туыстығы бар жаңа материалдық мәдениет тән, бұл Теңіз халықтарының бірі, жергілікті жасалған Филистия 1 (бұрынғы Микен IIIC:1) керамикасы. Мұндай керамикалық бұйымдар Кипр бихромдық және Филистия бихромдық ыдыстар деп аталады. VI–V қабаттарында Филистия 2 (бихромдық) керамикасы, ақ түсті жабынға қызыл және қара түсті әшекейлермен керамикалық жиынтықтың маңызды бөлігін құрайды. Stratum IV материалдық мәдениеті Филистия 3 (тозған) керамикасымен және негізінен қызыл сырланған және жылтыратылған керамикалық дәстүрдің ықпалымен сипатталады. VII қабаттағы жоғарғы қаланың ерекшеліктеріне саз кірпіштен салынған қала қабырғасы, мегарон типті ғимараттар, ошақтар, әк тас ванна және өнеркәсіптік пештер аймағы кіреді. VI–V қабаттарында маңызды ерекшелік – саз кірпіштен салынған глацис, Кипрдегі Энкоми және Китион қасиеттерінде б.з.д. 12 және 11 ғасырларда табылғандарға ұқсас кесілген сқапуласы бар культтік бөлме. Stratum V монументалды ғимараты элиталық аймақтағыдай масштабта салынған. Археологиялық жәдітелердің көптегені Эгей дәстүрінің жалғасы болып табылады: көк түспен боялған және аттың артқы жағын бейнелейтін төртбұрышты сүйек пластинасы, микендік типтегі әйел мүсіні, алтын спиральді шаш сақинасы, екі шапшаң газельді бейнелейтін конустық мөр, пил сүйегі сапты темір пышақ, екі кішкентай тас ошақ және екі ешкі бас сүйегі. Тұрғын ғимараттар IV қабатта айтарлықтай өзгеріссіз пайдаланыла берді, ал ерекше табылған заттарға жоғарғы қалада табылғандарға ұқсас кесілген сқапула кірді. Сондай-ақ төменгі қалада, элиталық аймақта Stratum VII бірнеше құрылыстармен, соның ішінде тікбұрышты ошақтармен ұсынылған. Stratum VI-да үлкен қоғамдық құрылыста дөңгелек ошақтар табылды, сонымен қатар шайқастағы жануарлардың суреттерімен безендірілген піл сүйегінен жасалған дөңгелек пиксис қақпағы табылды. V қабатта мегарон типті ғимаратта бір-бірінің үстіне салынған тас ошақтар, орындықтары мен бамоттары бар үш бөлме және екі саңырауқұлақ пішіндес тас бағана негіздері бар монументалды кіреберіс зал болды. Бір бөлмеде Эгей дәстүріндегі 20 шар тәрізді тоқу салмағы табылды. Бұл ғимарат Кипрдан белгілі бір типтегі культтік тұрақтан үш кішкентай қола дөңгелек шығарды, ол Киелі кітаптағы механот (лавер тұрақтары) және арба дөңгелегінің Янус беті бар линчпині туралы сипаттаманы еске салады. Тағы бір ерекше табылған нәрсе – үш қола шегемен бекітілген, бұранда пішіндес пил сүйегі сапты темір пышақ. VI және V қабаттарында ғимарат кешенінде үлкен тас ванна, монолит, екі тас бағана негіздері және бірнеше ошақтар болды. Stratum IV-де ғимарат кешенінің жоспары қайта қолданылды және оның культтік функциясы жалғасты, бұл табылған заттармен расталған, оның ішінде пил сүйегі, фаянс және тас заттар, олардың ішінде әшекейленген құлақшалар мен египеттік құдай Сехмет бейнеленген сақина бар. Stratum IV төменгі қаласының 10 ғасырдың бірінші ширегінде қирауы және тасталуы ертедегі филистиялық қаланың және Экрондағы Темір дәуірінің аяқталуын белгіледі.

Stratum VII is characterized by a new material culture with Aegean and Cypriot affinities introduced by the Philistines, one of the Sea Peoples featuring the locally made Philistine 1 (previously designated Mycenaean IIIC:1) pottery. Such pottery is known as Cypriot Bichrome ware, and Philistine Bichrome ware. In the Strata VI–V Philistine 2 (Bichrome) pottery with red and black decoration on white slip is a major part of the ceramic assemblage. The material culture of Stratum IV is characterized by Philistine 3 (debased) pottery and the influence of a ceramic tradition of predominantly red slipped and burnished ware. In the upper city features in Stratum VII, include a mudbrick city wall, megaron type buildings, hearths, a limestone bathtub, and an industrial kiln area. In Strata VI–V, a major feature was the mudbrick glacis, a cultic room with an incised scapula similar to those found in the 12th and 11th century BCE shrines at Enkomi and Kition on Cyprus. In the lower city, along the ridge of the southern slope of the tel, behind the Iron I mudbrick city wall of Stratum VI, were a number of architectural units and finds, which included a bull shaped zoomorphic vessel, an incised ivory tube, and a bronze pin and needle. Stratum V monumental building was constructed on a similar scale as the one in the elite zone. The artifacts, many representing a continuation of Aegean traditions, include a rectangular bone plaque painted in blue and incised with the depiction of the rear of a horse, a Mycenaean type female figurine, a gold spiral hair ring, a conical stamp seal depicting two prancing gazelles, an iron knife with an ivory handle, two small pebbled hearths, and two goat skulls. The domestic buildings continued in use in Stratum IV with no substantial change, and special finds included an incised scapula, similar to those found in the upper city. Also in the lower city, in the elite zone, Stratum VII was represented by a number of installations, including rectangular hearths. In Stratum VI circular hearths were found in a large public structure, which also produced a round ivory pyxis lid decorated with scenes of animals in battle. In Stratum V, a megaron type building contained superimposed pebbled hearths, three rooms with benches and bamot, and a monumental entrance hall with two mushroom shaped stone pillar bases. One room yielded 20 spherical loom weights in the Aegean tradition. This building also produced three miniature bronze wheels from a cultic stand of a type known from Cyprus and reminiscent of the biblical description of the mechonot (laver stands) and a bronze Janus faced linchpin from a chariot wheel. Another special find was an iron knife with a pierced spool shaped ivory handle attached with three bronze nails. In Strata VI and V, the building complex contained a large stone bath, a monolith, two stone pillar bases, and several hearths. In Stratum IV the plan of the building complex was reused and its cultic function continued, as attested by the finds, including a cache of ivory, faience, and stone objects, among them decorated earplugs and a ring depicting the Egyptian goddess Sekhmet. The destruction and abandonment of the Stratum IV lower city during the first quarter of the 10th century marked the end of both the early Philistine city and of the Iron I in general at Ekron.

II темір дәуірі

10 ғасырдың бірінші ширегінде Iron I Stratum IV қаласының қирауынан кейін төменгі қала тасталып қалды. Тек жоғарғы қала ғана Strata III–II қабаттарында сақталды, оның қабырғасы саз кірпіштен тұрғызылып, 7 метрлік саз кірпіш мұнарасы финикиялық үлгідегі тас қалаумен жабылған. III қабат IIА–B қабаттарының монументальді сәулетінде жалғасты, оған бірнеше бөлмелер қосылды – ықтимал дүкендер немесе базар орындары, олар жаңадан төселген көшеге шықты. IIB қабатында орталық су өткізу жүйесі таспен қапталды. Осылайша төменгі және жоғарғы қалалар қайтадан қоныстанды. Төменгі қаладағы жаңа бекіністерге қала қабырғасы және үш кіреберісі бар қақпа кірді, ол қақпа үйімен қорғалған. Қақпаның шығысында қала қабырғасы мен сыртқы қоршау қабырғасы арасында 80 метрлік қоралар немесе қоймалар салынды. Ерекше көзге түсетін нәрсе – қала қабырғасының ішкі жағымен төменгі қала бойына созылған зәйтүн майы өндірісінің аймағы. Арнайы табылған заттардың ішінде жеті жақсы сақталған үлкен темір ауыл шаруашылығы құралдары және тоғыз төрт мүйізді әктас құрбандық тастары бар. Екроннан табылған 115 май сығу қондырғысының өндіріс қуаты 500–1000 тоннаға жетеді, бұл оны қазірге дейін қазба жұмыстарынан табылған ең ірі ежелгі зәйтүн майы өндіріс орталығы етеді. VII ғасырдың соңғы үштен біріндегі IB қабатында зәйтүн майы өндірісінің төмендеуі IC қабатында ассириялық үстемдіктің аяқталуымен және Филистияға Египеттің ықпал ету аймағының кеңеюімен байланысты, шамамен 630 ж.б.д. Зерттеушілердің пікірінше, жауап ескі сауда жолының қайта ашылуында және зәйтүн майы мен шарап нарығына жаңа ойыншының – иониялықтардың кіруінде жатыр. Египетті теңіз арқылы батысқа жалғастырған оңтүстік магистраль бес жүз жыл бойы қолданылмай келді, ал солтүстік магистраль жалғыз маңызды бағыт ретінде сақталды. Солтүстік бағыттан өткен кемелер Египетке баратын және қайтатын жолда Ашкелоннан өтті, бұл Филистияны Египетпен сауда жасау үшін тиімді жағдайға қойды. Алайда, VII ғасырдың соңғы кезеңінде оңтүстік жол қайта ашылып, иониялықтар Египетпен тікелей сауда байланыстарын жаңартты. Олар тез арада филистиндердің май және шарап саудасына бәсекелес болды. Сауда көлемінің төмендеуі пайданың азаюына әкелді, сондықтан VII ғасырдың соңында зәйтүн майы сығу машиналарын тоқтатуға куә болдық. Ашкелон мен Екронның толық өндірістік қуаты енді қажет болмады. Төменгі қаланың элиталық аймағында, Stratum I қабатында, Израильде 20 ғасырдың ең маңызды табылыстарының бірі – Екронның патшалық арнау жазуы табылды, ол ғибадатхана кешенінің 650 нөміріндегі киелі орында немесе cella-дағы бөлмеде орналасқан. Жазуда Екронның аты және оның бес билеушісі, соның ішінде ғибадатхананы салған Падидің ұлы Икаусу (Ахиш) есімдері айтылады. Кипрдегі Китиондағы Астарте ғибадатханасымен салыстырғанда киелі орын финикиялық үлгіде салынған. Төртбұрышты әктас тастан жасалған Екронның патшалық арнау жазуы бес жолдан тұрады және Екронды атап, осылайша оның сәйкестендірілуін растайды, сондай-ақ оның бес билеушісі, соның ішінде Падидің ұлы Икаусу (Ахиш), оның әйелі Птгихқа арналған ғибадатхананы салған. Пади мен Икаусу 7 ғасырға жататын Жаңаассирия патшалық жылнамаларында Екрон патшалары ретінде белгілі. Екрон жазуының тілі мен жазу үлгісі финикиялық ықпалды көрсетеді, ал Икаусу есімі "ахей" немесе "грек" деп түсіндіріледі, ал Птгих грек құдайы деп қарастырылады. Ғибадатхананың қосалқы бөлмелерінен алтын, күміс және қоладан жасалған заттардың қазынасы табылды, олардың ішінде әйелдің бейнесі (мүмкін патшалық тұлға), 12 ғасырлық фараон Рамзес VIII-нің карточкасы бар білезік, арфаның үстіне қойылған үлкен бас және алдыңғы жағында ер адамның бейнесі, бүйірінде патшалық әйелдің бейнесі және артқы жағында 13 ғасырлық фараон Мернептаның карточкасы бар үлкен зат бар. Элиталық аймақтағы ғимараттардан 16 қысқа жазулар табылды, олардың ішінде kdš lšrt ("Ашератқа (құдайға) арналған"), lmqm ("қасиетті орын үшін") және төменде үш көлденең сызықпен tet әрпі (30 бірлік өнім ондыққа бөлінген) және күміс сақталатын орындар болды. Темір II дәуіріндегі барлық қала 604 ж.б.д. Жаңа Вавилон патшасы Набуходоносор II-нің жорығы кезінде болған өрттен қирады, содан кейін 6 ғасырдың бірінші ширегінде бұл жер ішінара және қысқа мерзімге қайта қоныстанды. Жақсы сақталған Ассириялық аула типіндегі ғимарат Stratum IA-ның сәулеттік дәлелінің жалғыз қалдығы болды. Содан кейін Екрон Рим кезеңіне дейін тасталып қалды.

Following the destruction of the Iron I Stratum IV city during the first quarter of the 10th century, the lower city was abandoned. Only the upper city was occupied in Strata III–II fortified with a mudbrick city wall and a 7 m wide mudbrick tower faced with Phoenician –type ashlar masonry in header and stretcher construction. Stratum III was continued in the monumental architecture of Stratum IIA–B, with the addition of a series of rooms, probably shops or market stalls, that opened onto the re paved street, to which a stone lined central drainage system was added in Stratum IIB. Both the lower city and the upper city were reoccupied. In the lower city, new fortifications included a city wall and a three entryway gate protected by a gatehouse, similar to those excavated at Timnah (Tel Batash), Gezer, Lachish, and Ashdod. To the east of the gate, an 80 m long row of stables or storehouses associated with a large public building was built between the city wall and an outer screening wall. The outstanding feature was the olive oil industrial zone, laid out in a belt extending throughout the lower city along the inner face of the city wall. Special finds include a cache of seven well preserved large iron agricultural tools and nine four horned limestone altars. The 115 oil presses found at Ekron have a production capacity of 500–1,000 tons, making it the largest ancient industrial center for the production of olive oil thus far excavated. In Stratum IB of the last third of the 7th century, the diminution in olive oil production is associated with the end of Assyrian domination in Stratum IC and the expansion of the Egyptian sphere of influence to Philistia ca. 630 BCE. Master suggests the answer is to be found in the rediscovery of an old trade route and the entrance of a new player in the olive oil and wine market, the Ionians. The southern trunk route that connected Egypt by sea to the West lay in disuse for five hundred years, while the northern trunk route functioned as the only major route. Ships that made use of the northern route passed by Ashkelon on their journey to and from Egypt, which of course placed Philistia in an advantageous position viz a viz trade with Egypt. However, sometime during the latter part of the 7th century the southern route was rediscovered and the Ionians re established direct trade connections with Egypt. They soon started to undercut the Philistine oil and wine trade. Lower trade volumes meant lower profit margins and so we see some olive oil presses being decommissioned in the latter part of the 7th century. Ashkelon and Ekron’s full productive capacities were no longer needed. In the elite zone of the lower city, in Stratum I, the Ekron Royal Dedicatory Inscription, one of the most important finds of the 20th century in Israel, was found in the holy of holies, or cella, a room in the sanctuary of the Temple Complex 650. The inscription mentions Ekron, thus confirming the identification of the site, as well as five of its rulers, including Ikausu (Achish), son of Padi, who built the sanctuary. The sanctuary reflects a Phoenician design, paralleled in Astarte Temple 1 at Kition on Cyprus. The Ekron Royal Dedicatory Inscription incised on a rectangular shaped limestone block has five lines and mentions Ekron, thus confirming the identification of the site, as well as five of its rulers, including Ikausu (Achish), son of Padi, who built the sanctuary to Ptgyh, his lady. Padi and Ikausu are known as kings of Ekron from the 7th century Neo Assyrian Royal Annals. The language and form of writing of the Ekron inscription show a significant Phoenician influence, and the name Ikausu is understood as "the Achaean" or "the Greek" and Ptgyh has been interpreted as a Greek goddess. Other special finds come from the side rooms of the sanctuary, which yielded a treasure trove of gold, silver, and bronze objects, including a gold cobra (a uraeus), and a unique assemblage of ivories with cultic connotations. The ivories include a depiction of a woman, perhaps a royal personage; a knob bearing the cartouche of the 12th century Pharaoh Ramses VIII; a large head, probably from the top of a harp; and a large object with a male figure on the front, the image of a royal female personage on the side, and a cartouche of the 13th century Pharaoh Merneptah on the back. The buildings of the elite zone also produced 16 short inscriptions including kdš l’šrt ("dedicated to [the goddess] Asherat"), lmqm ("for the shrine"), and the letter tet with three horizontal lines below it (probably indicating 30 units of produce set aside for tithing), and silver hoards. The entire Iron II city was destroyed in a violent conflagration during the 604 BCE campaign of the Neo Babylonian King Nebuchadnezzar II, after which the site was only partially and briefly resettled in the first quarter of the 6th century. A well preserved Assyrian courtyard type building was the only remaining architectural evidence for Stratum IA. Thereafter, Ekron was abandoned until the Roman period.

Римдіктер мен исламдық кезеңдер

Рим, Византия және Ислам дәуірлерінен тек IV жоғарғы және V далаларында ғана табылган шашыраңқы мәліметтер бар.