Музыкада легато – ноталардың үздіксіз, байланысты орындалуы. Дұрыс орындау үшін, үнсіздік болмайды. Нотацияда қисық сызықпен немесе "legato" деп жазылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық орындалу және нотацияда легато (leˈɡaːto; итальян тілінде "байланыстырылған"; француз тілінде lié; неміс тілінде gebunden) музыкалық ноталардың тегіс ойнатылуын немесе айтылуын көрсетеді. Яғни, орындаушы бір нотадан екінші нотаға кез келген үзіліссіз өтеді. Легато техникасы байланысты орындау үшін қажет, бірақ байланысты орындаудан (кейбір аспаптар үшін осы термин қалай түсіндіріледі) өзгеше, легато қайтадан артикуляция жасауға тыйым салмайды. Стандартты нотацияда легато сөзімен немесе легато тобын құрайтын ноталардың астына салынған сызықпен (доға тәрізді сызық) белгіленеді. Легато, стаккато сияқты, артикуляцияның бір түрі. Орташа артикуляция да бар, ол меццо стаккато немесе нон легато деп аталады (кейде портато деп те аталады).
Indicates that musical notes are played or sung smoothly and connected
legato in music
In music performance and notation, legato (leˈɡaːto; Italian for "tied together"; French lié; German gebunden) indicates that musical notes are played or sung smoothly and connected. That is, the player makes a transition from note to note with no intervening silence. Legato technique is required for slurred performance, but unlike slurring (as that term is interpreted for some instruments), legato does not forbid re articulation. Standard notation indicates legato either with the word legato, or by a slur (a curved line) under notes that form one legato group. Legato, like staccato, is a kind of articulation. There is an intermediate articulation called either mezzo staccato or non legato (sometimes referred to as portato).
Классикалық струнды аспаптар
Классикалық скрипка мен басқа да ішекті аспаптар музыкасында легато – бұл көбінесе толық доғамен тартылатын, ал ноталар арасындағы үнсіздік минимал, көбінесе байқалмайтын артикуляция. Музыкант мұны доға ұстау қолдың бақыланатын білезік қозғалыстары арқылы қол жеткізеді, бұл көбінесе вибратомен жасырылады немесе күшейтіледі. Мұндай легато орындау стилі портмантомен де байланысты болуы мүмкін.
In music for Classical string instruments, legato is an articulation that often refers to notes played with a full bow, and played with the shortest silence, often barely perceptible, between notes. The player achieves this through controlled wrist movements of the bowing hand, often masked or enhanced with vibrato. Such a legato style of playing can also be associated with portamento.
Гитара
Гитарада (классикалық гитарадан басқа) легато музыкалық артикуляцияны және техниканың нақты қолданылуын белгілеу үшін жиі қолданылады. Бір саусақтың ішекті тербетуі мен қабыс биіктігін анықтауы, бір қолдың қабыс биіктігін белгілеуіне, екіншісінің ішекті тартуына қарағанда ноталар арасындағы өтулерді тегіс етеді. Электр гитарада легато техникасын қолдану үшін көбінесе бір ішекте, бір-біріне жақын ноталарды ойнау қажет, ал бірінші нотадан кейін басқалары балғамен соғып немесе ішектен тартып ойналады. Кейбір гитара виртуоздары (әсіресе Аллан Холдсворт, Шон Лейн және Бретт Гарсед) легато техникасын осыншалықты жетілдірді, олар бір ішектегі ноталардың кез келген комбинациясын өте күрделі түрде, жоғары жылдамдықпен орындай алды. Әсіресе Холдсворттың жағдайында, кейбірлердің пікірінше, ішектің сәл бүгілуіне байланысты гитараның дыбысына зиян келтіретін тартып ойнаудан бас тартты. Сымдарды қиыстырып, тек сол қолдың күшімен нота шығару кезінде қолданылатын "ештеңеден балғамен соғу" термині жиі қолданылады, бірақ тартылған ішекте. Көптеген гитара виртуоздары легато техникасын жақсы біледі, себебі ол жылдам және "таза" ойнауға мүмкіндік береді. Бірнеше балғамен соғу мен тартып алу бірге қолданылғанда, кейде техниканың ағын су сияқты дыбысына сілтеме жасай отырып, "ролл" деп аталады. Бір жұп ноталар арасындағы балғамен соғу мен тартып алудың жылдам тізбегі – трил деп аталады. Гитарада легато көбінесе белгіленген уақыттан гөрі бір соққы ішінде көбірек нота ойнаумен байланысты, яғни әдеттегі жұп немесе үштік емес, бір ширек нотаға қарсы 5 (бестік) немесе 7 (жетілік) нота ойнау. Бұл өте ерекше уақыттық ритмді береді және баяу ойналғанда ерекше дыбысталады. Дегенмен, легато көбінесе жылдам ойналғандықтан, мұны құлақпен байқау қиын. Легато мен екі қолмен саусақпен ойнаудың арасында жіңішке шекара бар, кейде екі техниканы құлақпен ажырату қиын. Әдетте, легато өте ағыншақ, тегіс дыбыс қосады.
In guitar playing (apart from classical guitar) legato is used interchangeably as a label for both musical articulation and a particular application of technique—playing musical phrases using the fretting hand to play the notes—using techniques such as glissando, string bending, hammer ons and pull offs instead of picking to sound the notes. The fact that the same finger is both setting the string vibrating and setting the pitch leads to smoother transitions between notes than when one hand is used to mark pitch while the other strikes the string. Legato technique to provide legato articulation on electric guitar generally requires playing notes that are close and on the same string, following the first note with others that are played by hammer ons and pull offs. Some guitar virtuosos (notably Allan Holdsworth, Shawn Lane and Brett Garsed) developed their legato technique to the extent that they could perform extremely complex passages involving any permutation of notes on a string at extreme tempos, and particularly in the case of Holdsworth, tend to eschew pull offs entirely for what some feel is a detrimental effect on guitar tone as the string is pulled slightly sideways. The term "hammer ons from nowhere" is commonly employed when crossing strings and relying solely on fretting hand strength to produce a note but on a plucked string. Many guitar virtuosos are well versed in the legato technique, as it allows for rapid and "clean" runs. Multiple hammer ons and pull offs together are sometimes also referred to colloquially as "rolls," a reference to the fluid sound of the technique. A rapid series of hammer ons and pull offs between a single pair of notes is called a trill. Legato on guitar is commonly associated with playing more notes within a beat than the stated timing, i. e., playing 5 (a quintuplet) or 7 (a septuplet) notes against a quarter note instead of the usual even number or triplet. This gives the passage an unusual timing and when played slowly an unusual sound. However, this is less noticeable by ear when played fast, as legato usually is. There is a fine line between legato and two hand finger tapping, in some cases making the two techniques harder to distinguish by ear. Generally, legato adds a more fluid, smooth sound to a passage.
Синтезаторлар
Синтезаторларда легато – монофониялық жұмыс режимінің бір түрі. Әдеттегі монофониялық режимде әрбір жаңа нота дыбысты жаңартқанда және конверт генераторларын қайта іске қосса, легато режимінде жаңа нота "легато" (алдыңғы нота әлі де басылып тұрғанда) ойнатылса, конверттер қайта іске қосылмайды. Бұл шабуыл және ыдырау фазаларынан басталатын бастапқы дыбыс тек легато ноталар тізбегі үшін бір рет ғана естіледі. Конверттер сақталу фазасына жеткеннен кейін соңғы нота босатылғанға дейін сол күйде қалады.
In synthesizers legato is a type of monophonic operation. In contrast to the typical monophonic mode where every new note articulates the sound by restarting the envelope generators, in legato mode the envelopes are not re triggered if the new note is played "legato" (with the previous note still depressed). This causes the initial transient from the attack and decay phases to sound only once for an entire legato sequence of notes. Envelopes reaching the sustain stage remain there until the final note is released.
Вокальдық музыка
Классикалық әнде легато – үзіліссіз созылған дауыс дыбыстарының тізбегі, олардың арасында әріптердің минималді ғана кедергісі болады. Бұл 18-шы ғасыр мен 19-шы ғасырдың алғашқы онжылдықтарында дауыс сабақтарын берушілер мен әншілер арасында басым болған белканто ән өнерінің маңызды ерекшелігі. Көбінесе «желі» деп аталатын жақсы, тегіс легато классикалық әншілердің табысқа жетуі үшін әлі де қажет. Батыс классикалық вокалдық музыкасында әншілер оны әдетте нақты артикуляциялық белгілер жоқ кез келген фразада қолданады. Көбінесе вокалды легатодағы ең көп кездесетін мәселе – регистрлер арасындағы «желіні» сақтау.
In classical singing, legato means a string of sustained vowels with minimal interruption from consonants. It is a key characteristic of the bel canto singing style that prevailed among voice teachers and singers during the 18th century and the first four decades of the 19th century. Usually referred to as the line, a good, smooth legato is still necessary for successful classical singers. In Western Classical vocal music, singers generally use it on any phrase without explicit articulation marks. Usually the most prevalent issue with vocal legato is maintaining the "line" across registers.