Кіріспе

Ұлыбританиядағы Митрайы

Лондон Митрайы, сондай-ақ Митрас ғибадатханасы, Уолбрук, 1954 жылы ғимарат салынып жатқанда Лондон қаласындағы Уолбрук көшесінде табылған римдік Митрай ғибадатханасы. Құрылыс жұмыстарын жалғастыру үшін толық нысаны басқа жерге көшірілді, және бұл құпия Митрас құдайына арналған ғибадатхана Лондондағы 20-шы ғасырдағы ең танымал римдік қазбасы болып саналады.

Көшіру тарихы

Рим ғибадатханасы, алғаш салынған кезде, қазіргі кезде Рим Лондонындағы маңызды тұщы су көзі болған Уолбрук өзенінің шығыс жағалауында тұрған болуы керек. Жақын жерде, оның бұрынғы арнасының түбінде, кішкентай төртбұрышты, балғамен соққан қорғасын жапырақ табылды, онда Марция Мартина есімді біреудің жауы өз атын кері жазып, осы белгіні өзенге лақтырып жіберді – бұл келт халқының қасиетті орындарына сыйынған дәстүрлі әдісі, осылайша бүкіл келт Еуропасының өзендерінде металл заттар сақталған (мысалы, Ла-Тендегі қылыштардан бастап римдік дәуірге дейін, тілек тілеу орындарымен салыстырыңыз). Ғибадатхананың негізі Лондон қаласындағы басқа да маңызды орындарға, соның ішінде тарихи Лондон тасына, Англия банкі мен Лондон қабырғасына өте жақын орналасқан. Бастапқы Митрай ішінара жер астында салынған, Митраның үңгірін еске түсіреді, онда митралық аян болған. Ғибадатхана 1954 жылдың қыркүйегінде, заңгерлер мен «Legal & General» компаниясы үшін 14 қабатты модернистік кеңсе үйін, «Bucklersbury House» салу кезіндегі қазба жұмыстары барысында табылған. Жаңа ғимаратты қайта жобалау мен археологиялық ескерткішті тастаудың арасындағы келісім бойынша, қираған жерлер бөлшектелді де 100 метр қашықтықтағы Храм алаңына, Королева Виктория көшесіне көшірілді, онда 1962 жылы негіздері көше деңгейінде ашық ауада қоғамдық көрмеге қайта құрастырылды. Қайта құрастырудың дәлдігі жеткіліксіз болды және қолданылған материалдар сынға ұшырады. Қазба жұмыстары туралы алдын ала есеп, В.Ф. Граймс, «Рим және ортағасырлық Лондонның қазбасы» (1968) еңбегі, Джон Шепардтың «Митрас ғибадатханасы, Уолбрук» (Англия мұрасы монографиясы) (1998) еңбегімен алмастырылды. 2007 жылы Митрайды бастапқы орнына қайтару жоспарлары жасалды, одан кейін «Bucklersbury House» және алқаптың тағы төрт ғимараты бұзылып, «Foster and Partners» және «Jean Nouvel Architects» компаниялары жобалаған жаңа «Walbrook Square» алаңын салу жоспарланды. Алайда, «Legal & General» және жобаны сатып алуға келіскен «Metrovacesa» компаниялары арасындағы қайта жобалау және даулар нәтижесінде «Walbrook Square» жобасы 2008 жылдың қазан айында тоқтатылды, себебі «Bovis Lend Lease» компаниясы жобалық топты алып кетті. «Metrovacesa» жобадан 2009 жылдың тамызында шығып кетті. 2010 жылдың мамырында Митрай ғибадатханасы Храм алаңында өз орнында қалды, бірақ сол айда «Walbrook Square» жобасын қайта жаңғырту туралы әңгімелер пайда болды. «Walbrook Square» жобасын 2010 жылы «Bloomberg» компаниясы сатып алды, ол Митрайды өзінің жаңа еуропалық штаб-пәтерінің бөлігі ретінде бастапқы орнына қайта қалпына келтіруге шешім қабылдады. Жаңа орын қазіргі көше деңгейінен төменде, «Bloomberg» ғимаратының астындағы көрме алаңының бөлігі ретінде орналасқан. Ғибадатхана 1952–1954 жылдары ашылмаған және бүгінгі таңда көрсетуге тым әлсіз болған қабырғалардың бөліктерін сақтау үшін бастапқы орнынан батысқа қарай жылжытылды. Қираған жерлер 1954 жылдың қазан айындағы қазба жұмыстарының соңындағы күйінде қайта құрастырылды, бұл біздің заманымыздың 240 жылындағы алғашқы құрылыс кезеңін көрсетеді, кейінгі римдік қосымшаларсыз. Тастар мен кірпіштердің басым көпшілігі түпнұсқа. Ағаш, жабын және әк қоспасы жаңа, бірақ римдік Лондонның сол кездегі құрылыстарынан алынған қоспа үлгілеріне негізделген. Ғибадатханада табылған артефактілердің іріктемесі қойылған.