Кіріспе

Агата Кристидің детектив романы (1922)

«Құпия қарсылас» – британдық жазушы Агата Кристидің жарық көрген екінші детективтік романы. Алғаш рет 1922 жылдың қаңтарында Ұлыбританияда The Bodley Head баспасында, ал сол жылдың соңында АҚШ-та Dodd, Mead and Company баспасында жарияланды. Ұлыбританиядағы басылымның бағасы жеті шиллинг алты пенс (7/6) болды.

«Нью-Йорк Таймс Бук Ривью» журналының сыншысы (11 маусым 1922 ж.) да әсерлі болды: «Оқырман әңгіменің соңғы тарауларын қарамайынша, автор ашқанша құпия қарсыластың кім екенін білмейді деп айтуға болады». Мақалада Кристи «ең қисынсыз жағдайлар мен оқиғаларға да сенімділік сезімін сыйлайды» делінген. Дегенмен, сыншы Мисс Кристидің әдемі әуендеу стилі бар екенін мойындады, ол оңайлықпен қызықты диалогқа ауысады және оқырманның Томи мен Тэппенспен бірге құпия Мистер Браунның ізін қуу барысында ләззат алуына көмектеседі. Көптеген жағдайлар басқа авторлардың жиі пайдалануынан кейін аздап тозығы жеткен, бірақ Мисс Кристи оларды жаңа жекелік сезімімен қайта жаңғыртады, бұл оларды қызықты етеді. Роберт Барнард осы романды «Томи мен Тэппенс оқиғаларының алғашқысы және ең жақсысы (бұл асыра мақтау емес) деп сипаттады. Роман Ұлыбританияда еңбекшілер арасында наразылықты қоздыру және қызыл төңкеріс жасау жоспарын жоққа шығаруға батыл ерлі-зайыптылардың қатысқандығын баяндайды, бұл жоспарды большевиктердің артында тұрған адам жасаған. Егер сіз осындай көңіл-күйде болсаңыз, онда бұл керемет реакциялық ойын-сауық». Кітапқа қатысты қосымша жарнамалар, The Bodley Head баспасы кейіннен жаңа басылымдарды жарнамалау үшін қолданған:

«Бұл өте жақсы оқиға, және оқырман біз сияқты құпияның мәнін түсінгенше кітапты қоюға шамасы келмейді». — Daily Chronicle

«Оқырмандарымызға автор шешімін беруге дайын болмас бұрын, табысқанды анықтауға тырысқанда, көптеген қиындықтарға толы, қызықты оқиғалар туралы уәде береміз. — Тамаша оқиға». — Saturday Review.

Графикалық романның бейімделуі

"Сырлы қарсыласы" 2008 жылдың 20 мамырында ХарперКоллинс баспасынан Франсуа Ривьердің бейімдеуі және Франк Леклерктің суреттерімен графикалық роман ретінде жарық көрді. Бұл 2003 жылы Францияда Эммануэль Пруст баспасынан «Мистер Браун» деген атпен алғаш жарық көрген нұсқасынан аударылды.

Сахна

Агата Кристидің "Сері қарсыласы" романы 2015 жылы алғаш рет "Уотермилл" театрының қойылымы ретінде сахнаға қойылды, бұл қойылымды Сара Паншон мен Йоханн Хари жеті актерлік құрамға бейімдеді. Екі актілі пьеса жарнамада "шапшаң әрекетке, комедияға, жанды музыкаға және романтикаға толы" деп сипатталды. Жанды музыканы актерлер орындады. Тэппенс рөлін Эмеральд О’Ханрахан, Томми рөлін Гармон Рис сомдады. Қойылым 12 ақпаннан 21 наурызға дейін The Watermill Theatre, West Berkshire Playhouse театрында көрсетіліп, содан кейін 9 мамырға дейін гастрольдік сапарда болып, Роуз театрында аяқталды. 2016 жылдың 16 ақпанында Ұлы көлдер театры білім беру бағдарламасының аясында 70 минуттық сахналық бейімделуді ұсынды. Дэвид Хансен бейімдеген бұл қойылымда бес актер (3 ер адам, 2 әйел) ойнайды, олардың көпшілігі бірнеше рөлді сомдайды.

Құрлық жамылғысының жарлығы

Алғашқы басылымның күпіршігінде арнайы жазылған тұңғыш сөз болған жоқ. Оның орнына, ол "Стайлдағы құпия оқиға" кітабының күпіршігінде (бұрынғы роман туралы пікірлер артқы жағында) пайда болған мәтінді қайталады. Кейінгі басылымдарда "Пуаро тергейді" кітабының соңғы бетінде алғаш жарияланған тұңғыш сөздер қолданылды.