Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық химик (1912–2004)
австралиялық мемлекеттік қызметкер
American chemist (1912–2004)
the Australian public servant
Герберт Чарльз Браун (22 мамыр 1912 – 19 желтоқсан 2004) – американдық химик және органоборандар саласындағы еңбектері үшін 1979 жылғы Химия бойынша Нобель сыйлығының иегері.
Herbert Charles Brown (May 22, 1912 – December 19, 2004) was an American chemist and recipient of the 1979 Nobel Prize in Chemistry for his work with organoboranes.
Өмір және мансап
Браун Герберт Броварник болып Лондонда, Житомирден келген украиндық еврей иммигранттарының, Перл (туған аты Горинштейн) және Чарльз Броварник, аппараттық дүкеннің менеджері және ағаш шебері отбасында дүниеге келді. Оның отбасы 1914 жылдың маусым айында, оның екі жасында Чикагоға көшіп келді. Браун Чикагодағы Крэйн кіші колледжінде оқыды, онда ол Сара Бейленмен танысты, кейіннен оған үйленді. Колледж жабылу қаупіне тап болды, сондықтан Браун мен Бейлен Райт кіші колледжіне ауысты. 1937 жылдың 6 ақпанында Браун Бейленге үйленді, ол оны бор гидридтеріне қызықтырды, бұл тақырып оның және Георг Виттигтің бірлескен жұмысына қатысты, олар 1979 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алды. Ол 1960 жылы Beta Nu бөліміне Alpha Chi Sigma ұйымына қосылды. 1978 жылдан 2004 жылы қайтыс болғанға дейін профессор-эмеритус лауазымын атқарды. Браун әйелі Сараның оны қолдап, қаржыны басқару, үй мен ауланы күтіп ұстау арқылы оның шығармашылық еңбектеріне назар аударуға мүмкіндік бергенін мойындады. Браунның айтуынша, Стокгольмде Нобель сыйлығын алғаннан кейін ол медальді алып жүрсе, әйелі 100 000 АҚШ долларын алып жүрді. 1971 жылы ол Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды. 2000 жылы Alpha Chi Sigma атақ-даңқ залына енгізілді. Ол 2004 жылдың 19 желтоқсанында Индиана штатының Лафайетте қаласындағы ауруханада жүрек талмасынан қайтыс болды. Әйелі 2005 жылдың 29 мамырында 89 жасында қайтыс болды.
Brown was born Herbert Brovarnik in London, to Ukrainian Jewish immigrants from Zhitomir, Pearl (née Gorinstein) and Charles Brovarnik, a hardware store manager and carpenter. His family moved to Chicago in June 1914, when he was two years old. Brown attended Crane Junior College in Chicago, where he met Sarah Baylen, whom he would later marry. The college was under threat of closing, and Brown and Baylen transferred to Wright Junior College. On February 6, 1937, Brown married Baylen, the person he credits with making him interested in hydrides of boron, a topic related to the work in which he, together with Georg Wittig, won the Nobel prize in Chemistry in 1979. and joined the Beta Nu chapter of Alpha Chi Sigma there in 1960. He held the position of Professor Emeritus from 1978 until his death in 2004. Brown was quick to credit his wife Sarah with supporting him and allowing him to focus on creative efforts by handling finances, maintaining the house and yard, etc. According to Brown, after receiving the Nobel prize in Stockholm, he carried the medal and she carried the US$100,000 award. In 1971, he received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement. He was inducted into the Alpha Chi Sigma Hall of Fame in 2000. He died December 19, 2004, at a hospital in Lafayette, Indiana after a heart attack. His wife died May 29, 2005, aged 89.
Зерттеу
Чикаго университетінің докторанты болған Герберт Браун диборанның, B2H6 реакцияларын зерттеді. Чикаго университетіндегі Герман Ирвинг Шлезингердің зертханасы диборан дайындаған екі зертхананың бірі болды. Бұл сирек кездесетін қосылыс тек шағын мөлшерде ғана дайындалатын. Шлезингер диборанның реакцияларын зерттеу арқылы ең қарапайым сутек-борон қосылысының неге BH3 емес, B2H6 екенін түсінуге тырысты. Браун жеке зерттеулерін бастағанда, диборанның альдегидтермен, кетондармен, эфирлермен және қышқыл хлоридтерімен өзара әрекеттесуін байқады. Ол диборанның альдегидтер мен кетондармен әрекеттесіп, сумен гидролизделгенде спирттер түзілетін диалоксиборандарды құрайтынын анықтады. Осыған дейін органикалық химиктерде карбонилдерді қалыпты жағдайда тотықсыздандырудың тиімді әдісі болмаған. Алайда, Браунның 1939 жылы жарияланған докторлық диссертациясы көп қызығушылық тудырмады. Диборан синтетикалық реагент ретінде пайдалануға тым сирек кездесетін.
As a doctoral student at the University of Chicago, Herbert Brown studied the reactions of diborane, B2H6. Hermann Irving Schlesinger's laboratory at the University of Chicago was one of two laboratories that prepared diborane. It was a rare compound that was only prepared in small quantities. Schlesinger was researching the reactions of diborane to understand why the simplest hydrogen boron compound is B2H6 instead of BH3. When Brown started his own research, he observed the reactions of diborane with aldehydes, ketones, esters, and acid chlorides. He discovered that diborane reacts with aldehydes and ketones to produce dialkoxyboranes, which are hydrolyzed by water to produce alcohols. Until this point, organic chemists did not have an acceptable method of reducing carbonyls under mild conditions. Yet Brown's Ph. D. thesis published in 1939 received little interest. Diborane was too rare to be useful as a synthetic reagent.