Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мойынның ерекшелігі
Feature of the neck
Адам алмасы – дауыс қорытындысын қоршап тұратын қалқанша дөңгелек шеміршігінің бұрышынан пайда болатын, мойындағы көзге көрінетін шығыңқы бөлік. Көбінесе ол ерлерде байқалады, ал әйелдерде сирек кездеседі. Кейбір ерлерде жасөспрімдік шақта екіншілік жыныстық белгі ретінде адам алмасының көрінуі артады.
The Adam's apple is the protrusion in the neck formed by the angle of the thyroid cartilage surrounding the larynx, typically visible in men, less frequently in women. The prominence of the Adam's apple increases in some men as a secondary male sex characteristic during puberty.
Құрылымы
Сыртқы жағынан көрінетін және бұқаралық тілде "Адам алмасы" деп аталатын топографиялық құрылым, қалқанша дөңгелекшесінің анатомиялық құрылымының – көмекей дөңгелекшесінің немесе көмекей шығыңқылығының тері астында мойынның алғы жағында шығып тұрып, "дөңгелек" пішіндесуынан пайда болады. Қалыпты анатомиясы бар барлық адамдарда қалқанша дөңгелекшесінің көмекей шығыңқылығы болады. Бұл шығыңқылық ересек еркектерде әдетте ірілеу және сырттан көрінетін болады. Бұл құбылыстың екі себебі бар. Біріншіден, еркектерде қалқанша дөңгелекшесінің мөлшері жасөспірім шақта ұлғаяды, ал көмекей шығыңқылығы алға қарай бағытталады. Екіншіден, қалқанша дөңгелекшесінің қаңқасын ішінара жабатын көмекей, еркектерде жасөспірім шақта үлкейеді, бұл қалқанша дөңгелекшесі мен оның көмекей шығыңқылығын мойынның алғы жағына қарай жылжиды. Ерлердегі көмекей мен қалқанша дөңгелекшесінің жасөспірімдік дамуы гормональды өзгерістердің, әсіресе жасөспірім еркектерде тестостерон өндірісінің қалыпты жоғарылауының нәтижесінде болады. Әйелдерде көмекей шығыңқылығы қалқанша дөңгелекшесінің жоғарғы жиегінде орналасқан, ал көмекей көлемі кішірек болады, сондықтан көмекей шығыңқылығының шығып тұруынан пайда болатын "дөңгелек" көрінуі аз немесе байқалмайды. Дегенмен, көптеген әйелдерде қалқанша дөңгелекшесінің сырттан көрінетін шығыңқылығы, "Адам алмасы" болады, оның дәрежесі әдетте шағын және бұл әдетте медициналық бұзылыс ретінде қарастырылмайды.
The topographic structure which is externally visible and colloquially called the "Adam's apple" is caused by an anatomical structure of the thyroid cartilage called the laryngeal prominence or laryngeal protuberance protruding and forming a "bump" under the skin at the front of the throat. All human beings with a normal anatomy have a laryngeal protuberance of the thyroid cartilage. This prominence is typically larger and more externally noticeable in adult males. There are two reasons for this phenomenon. Firstly, the structural size of the thyroid cartilage in males tends to increase during puberty, and the laryngeal protuberance becomes more anteriorly focused. Secondly, the larynx, which the thyroid cartilage partially envelops, increases in size in male subjects during adolescence, moving the thyroid cartilage and its laryngeal protuberance towards the front of the neck. The adolescent development of both the larynx and the thyroid cartilage in males occurs as a result of hormonal changes, especially the normal increase in testosterone production in adolescent males. In females, the laryngeal protuberance sits on the upper edge of the thyroid cartilage, and the larynx tends to be smaller in size, and so the "bump" caused by protrusion of the laryngeal protuberance is much less visible or not discernible. Even so, many women display an externally visible protrusion of the thyroid cartilage, an "Adam's apple", to varying degrees which are usually minor, and this should not normally be viewed as a medical disorder.
Функция
Адам алмасы, оны құрайтын қалқанша хрящімен байланысты, дауыс жолдарының қабырғаларын және алдыңғы бөлігін, соның ішінде дауыс бауларын (олардың тікелей артында орналасқан) қорғауға көмектеседі. Адам алмасының тағы бір функциясы – дауыстың тереңдеуімен байланысты. Жасөспірім кезеңінде қалқанша хрящі дауыс жолымен бірге өседі. Осының салдарынан, еркектерде дауыс жолының ісігі көлемі ұлғаяды. Бірге, бұл фонетикалық аппаратта үлкен резонанс доңғалағын құрайды және нәтижесінде, еркектер терең дауысқа ие болады.
The Adam's apple, in relation with the thyroid cartilage which forms it, helps protect the walls and the frontal part of the larynx, including the vocal cords (which are located directly behind it). Another function of the Adam's apple is related to the deepening of the voice. During adolescence, the thyroid cartilage grows together with the larynx. Consequently, the laryngeal prominence grows in size mainly in men. Together, a larger soundboard is made up in phonation apparatus and, as a result, men get a deeper voice note.
Қоғам және мәдениет
Адам алмасы ерлер мен әйелдерде де кездесуі мүмкін, бірақ ерлерде оның көбірек таралғандығы осыны ерліктің белгісі деп қабылдауға алып келді. Сондықтан, трансгендер әйелдер оны мойнынан жою үшін косметикалық операция жасауға болады, бұл процедура хондроларингопластика деп аталады, немесе кеңінен «трахеялық қырқу» деп танылады. Трансгендер ерлер Адам алмасын үлкейту арқылы оның көлемін арттыруға шешім қабылдауы мүмкін, бұл процеске маскулинизация (еркексіздендіру) деп аталады. Хондроларингопластика операциясы тиімді, және Тель-Авив және Лос-Анджелес қалаларындағы хирургтар жүргізген зерттеулер көрсеткендей, асқынулар сирек және болған жағдайда уақытша болып табылады. FemLar процедурасын қазіргі кезде жүзеге асыратын мамандар да аз, себебі ол трахеялық қырқу процедурасынан әлдеқайда жаңа.
While both men and women can possess an Adam's apple, the larger frequency of its appearance in men has led to the perception of the Adam's apple as an indicator of masculinity. As such, transgender women may choose to undergo cosmetic surgery to remove it from their necks, a process known as chondrolaryngoplasty, or colloquially as a "tracheal shave". Transgender men may choose to augment and thereby enlarge the Adam's apple, a process known as masculinization. Chondrolaryngoplasty surgery is effective, and studies done by surgeons in Tel Aviv and Los Angeles have demonstrated complications to be few and, if present, transient. There are also far fewer practitioners who are known to be currently performing FemLar as it is far newer than the tracheal shave procedure.
Этимология
"Адам алмасы" термині латын тіліндегі "pomum Adami" сөзінен аударма арқылы келген. "Адам алмасы" Томас Бартолиннің 1651 жылғы "Анатомия" еңбегінің 1662 жылғы ағылшын тіліндегі аудармасында кездеседі. 1662 жылғы сілтемеде бұл тіркестің пайда болуына қатысты түсіндірме бар: Ыбырайым діндері бойынша бірінші адам болған Адамның жұтқыншағына тыйым салынған жемістің бір бөлігі енген деп есептеледі. Бұл оқиға Киелі кітапта немесе басқа да яһуди-христиандық және исламдық жазбаларда кездеспейді. 1968 жылы тіл білімі маманы Александр Годе латын тіліндегі "pomum Adami" (сөзбе-сөз: 'Адамның алмасы') фразасының еврей тіліндегі "tappuach ha adam" сөзінен – "еркектердегі дөңгелек" дегенді қате түсініп аударма жасалғанын айтты. Бұл шатасу еврей тілінде "Адам" (אדם) деген жеке есімнің сөзбе-сөз "адам" деген мағынаны білдіретініне және "алма" деген мағынадағы "tapuach" сөзінің "тафуах" – "ісінген" деген сөзбен ұқсас келуіне байланысты болды. Осылайша, біріктірілгенде: "адамның ісігі". "Prominentia laryngea" (қалқаншең бездің шығыңқылығы) медициналық термині 1895 жылы Базельдің "Nomina Anatomica" еңбегінде енгізілді. Американың оңтүстігінде қалқаншең бездің шығыңқылығын сипаттау үшін "goozle" сөзі жиі қолданылады, бұл сөз "guzzle" сөзінен туындаған болуы мүмкін.
The English term "Adam's apple" is a calque of Latin pomum Adami, which is found in European medical texts from as early as 1600. "Adam's Apple" is found in a 1662 English translation of Thomas Bartholin's 1651 work Anatomia. The 1662 citation includes an explanation for the origin of the phrase: a piece of forbidden fruit was supposedly embedded in the throat of Adam, who according to the Abrahamic religions was the first man: The story is not found in the Bible or other Judeo Christian or Islamic writings. Linguist Alexander Gode proposed in 1968 that the Latin phrase pomum Adami (literally: 'Adam's apple') was a mistranslation of the Hebrew "tappuach ha adam meaning 'male bump. The confusion was supposedly due to the fact that in the Hebrew language the proper name "Adam" (אדם) literally means "man", and the word for "apple", "tapuach", is similar to the word "tafuach" which means "swollen", thus in combination: the swelling of a man. The medical term "prominentia laryngea" (laryngeal prominence) was introduced by the Basle Nomina Anatomica in 1895. In the American South, "goozle" is used colloquially to describe the laryngeal prominence, likely derived from guzzle.