Кіріспе

АҚШ армиясының медициналық бөлімдерінің қызметтен шығарылған түрі, 1910 жылдардан 2007 жылға дейін болған АҚШ әскери ауруханаларының медициналық бөлімдері. Мобильді армиялық хирургиялық ауруханалар (MASH) 1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің ескірген көмекші хирургиялық топтарының орнына қойылған АҚШ армиясының далалық ауруханалары болып табылды. MASH бөлімшелері Корея соғысынан бастап, Перс шығанағы соғысына дейін жұмыс істеді, содан кейін 2000-шы жылдардың басында таратылды. Әр MASH бөлімінде 60 төсек, хирургиялық, медбикелік және басқа да қатардағы әскери қызметшілер мен офицерлер штаттары әрдайым болды. Бұл бөлімшелерде өлім-жітім көрсеткіші басқаларға қарағанда төмен болды, себебі ауруханаға жеткізілу уақыты қысқа болды, нәтижесінде жарақат алғаннан кейінгі алғашқы сағат, "алтын сағат" деп аталатын, "ең маңызды сағат" ішінде өлім-жітім жағдайлары азайды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Мобильді медициналық бөлімдердің қағидалары мен оларды іске асыруды екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ үшінші армиясының дәрігері, майор Винсент П. Марран стоматологиялық саласында тәжірибе мен қателіктер арқылы анықтады. Оның атқарған жұмысының тиімділігі жоғары бағаланып, командалық құрылыммен қолдауға ие болды, бірақ ресми мәртебе берілген жоқ. MASH бөлімшелеріне арналған алғашқы сынақтарды АҚШ армиясы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүргізді. MASH бөлімшелері бронетранспорттық құралдармен, жүк көліктерімен және әуе көлігімен жылжығаннан кейін жаңа орында орналасуға 24 сағатқа дейін уақыт кетті. Кореяның таулы аймағында бұл өте маңызды болды, себебі құрлықтағы көлік науқастардың өмірін қауіпке тікелей ұшыратып, MASH бөлімшелеріне жетіп баруды ұзарта түсті. 1997 жылы Оңтүстік Кореядағы соңғы MASH бөлімі таратылды. Оңтүстік Кореяда тарату рәсімі өтті, оған M*A*S*H телесериалының бірнеше актерлері қатысты, олардың ішінде Ларри Линвилл (Фрэнк Бернс рөлін сомдаған) және Дэвид Огден Стайерс (Чарльз Винчестер рөлін сомдаған) болды.

Вьетнам соғысы

Вьетнам соғысы АҚШ Армиясындағы MASH бөлімшелері үшін аз ғана жағдай тудырды. Вьетнам соғысы MASH бөлімшелерінің құлдырауын белгіледі, себебі тек бір бөлім, "2-ші MASH бөлім" деп аталатын, белсенді қызмет етті, және ол да тек 1966 жылдың қазанынан 1967 жылдың шілдесіне дейін. Вьетнам соғысы MASH бөлімшелері құрылған Корея соғысынан өте ерекше орта болды.

Ирак азаттығын алу операциясы

212-ші MASH Германияның Мисау әскери-оқ-дәрі қоймасында орналасқан, 2003 жылы Иракқа жөнелтілді және «Ирак Азаттығы» операциясы кезінде коалициялық күштерге көмек көрсетті. Бұл АҚШ Армиясының ең көп марапатталған жауынгерлік госпиталі болды, ұйымдық туларында 28 науқандық лентасы бар еді. 212-ші MASH-тың соңғы жөнелтілуі 2005 жылы Кашмирдегі жер сілкінісінен зардап шеккендерге көмек көрсету үшін Пәкістанға болды. АҚШ Мемлекеттік департаменті Қорғаныс министрлігіне тиесілі MASH-тың шатырларын және медициналық жабдықтарын сатып алып, бүкіл госпитальді 4,5 миллион долларлық көмек ретінде Пәкістан армиясына сыйға берді.

Жауынгерлік көмек көрсету ауруханасына айналдыру

Халықаралық деңгейде АҚШ армиясындағы соңғы MASH бөлімшесі 2006 жылғы 16 қазанда Жауынгерлік қолдау ауруханасына түрлендірілді. 212-ші MASH бөлімшесінің таңбасы қазір Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы Армия медициналық қызметінің мұражайында сақталуда. Сонымен қатар, әлемдегі соңғы MASH бөлімшелерінің бірі 2006 жылы болған жер сілкінісінен кейін азаматтық аурухана ретінде Пәкістанда орналасып, құтқару жұмыстарына көмектесті. Әскери медициналық эвакуация жүйесі сарбаздарды ұшақтармен жылдам тасымалдау мақсатында әзірленді. Корей соғысы кезінде вертолеттер жиі "әуедегі жедел жәрдем" қызметін атқарды, ал Bell H 13 соғыс барысында негізгі медициналық эвакуация ұшағы болып табылды. Әскери дәрігерлер жараланған сарбаздарды әуеде тұрақтандырып, оларды далалық ауруханаға жеткізді. MASH-тағы жедел жәрдем және әуедегі эвакуация жүйесі эвакуациядан кейінгі өлім-жітімді Екінші дүниежүзілік соғыстағы 4%-дан Корей соғысындағы 2,5%-ға дейін төмендетті.

Танымал мәдениетте

MASH тобы 1968 жылы Ричард Хукердің «MASH: A Novel About Three Army Doctors» романы, 1970 жылы осы роман негізінде түсірілген көркем фильм және 1972–1983 жылдар аралығында экранға шыққан, сондай-ақ романға негізделген ұзақ мерзімді телесериал арқылы кеңінен танымал болды. 1953 жылы түсірілген «Бейбіт цирк» фильмі де MASH бірлігінде өтті. Оқиғаны жеңілдету үшін роман, фильм және телесериалдарда бейнеленген «4077-ші MASH» бірлігі нақты MASH бірліктерінен кішірек болды. Аталмыш 4077-ші бөлімде төрт жалпы хирург, бір нейрохирург, шамамен 10 медбике және 50–70 сарбаз қызмет етті. Олар тәулігіне 300-ге жуық жаралы әскерге көмек көрсетуге қабілетті болды. Ал, салыстыра келсек, 8076-шы мобильді армиялық хирургиялық госпиталінде 10 дәрігер, 12 медбике және түрлі медициналық және медициналық емес мамандықтардан 89 әскери қызметші болды. Бір рет бұл бөлім 24 сағаттың ішінде 600-дан астам жаралыны қабылдады.