Кіріспе

Құстар туысы

Ормандық сокольдер – Falconidae туысына жататын, Микрастур туысына кіретін құстар. Олар Америкаға тән, солтүстікте Мексикадан басталып, Орталық Америка және Оңтүстік Американың көп бөлігі арқылы, тіпті Аргентинаның солтүстігіне дейін таралған. Көпшілігі ылғалды тропикалық және субтропикалық ормандарда қоныстанады, бірақ ең көп таралған екі түрі – жағалы және жолақты орман соколы – құрғақ және ашық жерлерге де таралады. Ормандық сокольдер, көптеген Accipiter типті қаршығалар сияқты (бірақ басқа сокольдерден өзгеше), ашық кеңістікте жылдамдыққа емес, қалың жапырақты орманда шапшаңдыққа бейімделген. Олардың қанаттары қысқа, құйрықтары ұзын, есту қабілеті өте дамыған. Көзге көп көрінбесе де, олардың әндері жиі естіледі. Олардың рационында құстар, сүтқоректілер және бауырымен жорғалаушылар бар. Аң ауу көбінесе қаршыға сияқты жүргізіледі: құс жасырынған жерде отырып, олжаның пайда болуын күтеді, содан кейін қысқа, жылдам қуып жетеді. Ормандық сокольдер – тапқыр, икемді аңшылар, және кейбір түрлері (мысалы, салыстырмалы түрде ұзын аяқты жағалы орман соколы) құрлықтағы олжаны аяқтарымен ұстауға да қабілетті. 2002 жылы Бразилияның Атлантика орманында және оңтүстік-шығыс Амазонкасында (кейін Боливияның іргелес аймақтарында да расталды) жаңа түр ашылды. Ол Микрастур минтони, құпия орман соколы деп аталды, себебі оның фенотипі М. gilvicollis-ке өте ұқсас.

Түрлер

Сурет Ғылыми атауы Жалпы атауы Таралу Микрастур руфиколлис Жолақты орман соколы оңтүстік-шығыс Бразилиядан солтүстік-шығыс Аргентинаға және батысқа Парагвайға дейін. Микрастур плумбеус Күміс сұр орман соколы Чоко, оңтүстік-батыс Колумбияда және солтүстік-батыс Эквадорда. Микрастур гильвиколлис Амазонка бассейнінің батыс және солтүстік бөлігіндегі жолақты орман соколы. Микрастур минтони Жасырын орман соколы Бразилия мен Боливиядағы оңтүстік-шығыс Амазонка тропикалық орманында. Микрастур мирандоллий Көк сұр орман соколы Боливия, Бразилия, Колумбия, Коста-Рика, Эквадор, Француз Гвианасы, Гайана, Панама, Перу, Суринам және Венесуэла. Микрастур семиторкуатус Сақиналы орман соколы Аргентина, Белиз, Боливия, Бразилия, Колумбия, Коста-Рика, Эквадор, Сальвадор, Француз Гвианасы, Гватемала, Гвиана, Гондурас, Мексика, Никарагуа, Панама, Парагвай, Перу, Суринам және Венесуэла. Микрастур баклеи Буклейдің орман соколы Перу, Эквадор және оңтүстік Колумбия.

Таксономия және жүйелеу

Микрастурды Джордж Роберт Грей 1841 жылы шығарған "Құстар тұқымдастарының тізімі" атты екінші басылымында анықтады. Типтік түрі – Темминктың Falco brachypterus құсы, ал Иллигердің Falco concentricus құсы оның синонимі болып саналады. Қазіргі уақытта оның төртеуі мойындалған, ал үшеуі – кіші түрлер деп есептеледі. 1873 жылы Роберт Риджвей Микрастурдың күлдірген сойқы – Herpetotheres құсына ұқсас екенін айтты. Ол: «Грейдің қол тізімінде сегіз түр көрсетілген, бірақ олардың тек бесеуі ғана дұрыс» деп жазды.