Кіріспе

Марихуана партиясы – Канадада марихуанаға қатысты мәселелерге баса назар аударатын Канаданың федералдық саяси партиясы. Бұл мәселеден басқа, партияның өзге ресми саясаты жоқ, демек партия кандидаттары барлық басқа саяси мәселелер бойынша өз пікірлерін еркін білдіре береді. 2018 жылдың маусым айында қабылданған Каннабис заңы 2018 жылдың 17 қазанында марихуананы заңдастырды. Дегенмен, партия марихуана заңдастырылғаннан кейінгі кейбір заңдарды сынға алып, оларды өзгертуге немесе реформалауға ұмтылады. Сондай-ақ, ол марихуана тұтынушыларының, өсірушілерінің және марихуанаға негізделген шағын кәсіпкерлердің құқықтарын қорғауға және жақтауға тырысады. Кандидаттар сайлау бюллетеньдерінде "Радикалды марихуана" деген қысқартылған түрінде тіркеледі және олардың мәртебесі тәуелсіз кандидаттардың мәртебесімен ұқсас. Канада сайлау заңымен реттелгенімен, Марихуана партиясы – оның қызметін басқаратын заңдар, жарғы немесе конституциясы жоқ "орталықсыздандырылған" партия. Сайлау округтерінің қауымдастықтары – партияның дербес бөлімдері.

Тарих

Партияны 2000 жылғы ақпанда Марк Борис Сент-Морис құрды. 2000 жылғы қарашада өткен федералды сайлауда партия жеті провинциядағы 73 округте үміткерлерді тікелей ұсынды және 66 419 дауыс жинады (жалпыұлттық дауыс берудің 0,52%). 2004 жылғы қаңтар мен мамыр айларында Канаданың сайлау заңдарына енгізілген өзгерістер «Марихуана партиясының» қаржы жинау мүмкіндігін айтарлықтай шектеді; атап айтқанда, сайлау заңында «Марихуана партиясының» саяси үлеске салық жеңілдігін беру схемасының көп бөлігі қылмыстық қылық деп жарияланды. Бұл өзгерістердің нәтижесінде партияның қаржысы 95%-ға төмендеді. 2004 жылдан бастап, жалпыұлттық дауыс беруде екі пайыздан астам дауыс жинаған партиялар әр жеке дауысқа жылына 2 доллар көлемінде қаржы алуға және сайлау шығындарының көп бөлігін қайтаруға құқылы болды. Екі пайыз дауыс жинауға үміткер болмайтын шағын партиялар дауыс беруден немесе сайлау шығындарынан ешқандай субсидия алуға құқығы жоқ. 2004 жылғы маусымда өткен федералды сайлауда партия 71 үміткерді тікелей ұсынды, бірақ тек 33 590 дауыс жинады (жалпыұлттық дауыс берудің 0,25%). 2005 жылғы 28 ақпанда партияның негізін қалаушы Сент-Морис либералдық партияға қосылу ниетін мәлімдеді, мақсаты – үкіметтік партияның ішінде марихуана заңдарын либералдау үшін жұмыс істеу. Көптеген бұрынғы «Марихуана партиясының» мүшелері реформаны іштен жүзеге асыру үшін ірі саяси партиялардың біріне (НДП, Либералдық, Консервативтік немесе Жасылдар) қосылды. 2005 жылы Канада сайлау комиссиясы Сент-Морис отставкаға кеткеннен кейін Блэр Т. Лонглиді партияның жаңа басшысы ретінде мойындады. 2006 жылғы қаңварда өткен федералды сайлауда партия 23 округте үміткерлерді тікелей ұсынды және 9 275 дауыс жинады (жалпыұлттық дауыс берудің 0,06%). Алайда, Нунавут округінде партияның үміткері берілген бюллетеньдердің 7,88%-ын алып, «Жасылдардан» озып, төртінші орынды иеленді.

Облыстық партиялар

Квебектегі Bloc Pot партиясынан өзге, Марихуана партиясының бірнеше жекелеген провинциялық ұқсас партиялары бар, ең бастысы – 2001 жылғы провинциялық сайлауда 3%-дан астам дауыс алған Британдық Колумбияның Марихуана партиясы, Кеннет Кирк жетекшілігіндегі Альбертаның Марихуана партиясы және Нова-Скотияның Марихуана партиясы. Bloc Pot және федералдық Марихуана партиясы бірлесіп жұмыс істейді; алайда, Британдық Колумбияның Марихуана партиясы мен федералдық Марихуана партиясы бірлесіп жұмыс істемейді, себебі Британдық Колумбияның Марихуана партиясы өз қызметін басты назардағы саяси партияларға бағыттауға шешім қабылдады.