Кіріспе

Радио New Zealand, көбінесе Radio NZ немесе жай ғана RNZ деп аталады, Жаңа Зеландияның мемлекеттік радио хабар таратушысы және 1995 жылғы Жаңа Зеландия Радиосы Заңымен құрылған мемлекеттік мекеме. Ол жаңалықтар мен өзекті мәселелер желісі, RNZ National, және классикалық музыка мен джаз желісі, RNZ Concert, NZ On Air-ден толық мемлекеттік қаржыландырумен жұмыс істейді. 2014 жылдан бері ұйымның басты назары RNZ-ді радио хабар таратушысынан мультимедиалық платформаға айналдырып, аудио, бейне және жазба түріндегі цифрлық контент өндірісін ұлғайтуға бағытталған. Ұйым Жаңа Зеландияның мемлекеттік хабар тарату жүйесінде орталық рөл атқарады. Жаңа Зеландия Парламенті өздерінің AM желісін толық қаржыландырады, ол парламент отырыстарын тарату үшін ішінара қолданылады. RNZ 2002 жылғы Төтенше жағдайларды басқару және азаматтық қорғаныс заңына сәйкес, төтенше жағдайларда "өмірлік маңызы бар қызмет" ретінде әрекет етуге міндетті. Сонымен қатар, ол халықаралық қызметке (RNZ Pacific деп аталады) жауапты; ол Тынық мұхитының оңтүстік аймақтарына ағылшын және Тынық мұхиты тілдерінде Тынық мұхитының қысқа толқын арнасы арқылы хабар таратады.

Алғашқы жылдар

Жаңа Зеландияда алғашқы радио хабары 1921 жылғы 17 қарашада радионың негізін қалаушы профессор Роберт Джек тарапынан таратылды. Жаңа Зеландияда мемлекеттік қаржыландырылатын қоғамдық радио қызметі 1925-1931 жылдар аралығында «Радио хабар тарату компаниясы», 1931-1936 жылдар аралығында «Жаңа Зеландия хабар тарату кеңесі», 1936-1962 жылдар аралығында «Ұлттық хабар тарату қызметі», 1962-1975 жылдар аралығында «Жаңа Зеландия хабар тарату корпорациясы» және 1975-1995 жылдар аралығында «Жаңа Зеландия радиосы» мемлекеттік кәсіпорны арқылы қамтамасыз етілді. Ұйым қызметкерлерін стандартты айтылуға оқытуға ерекше мән берді, бірақ 1990 жылдары жергілікті және инақты тілдерді қолдауға көшті. Төртінші Ұлттық үкімет жүргізген жекешелендіру процесінің бөлігі ретінде, үкіметтің коммерциялық радио операциялары 1996 жылы «The Radio Network» ретінде жеке инвесторларға сатылды, ал үкіметтің коммерциялық емес активтері (бұрын «Жаңа Зеландия қоғамдық радиосы» деп белгілі болған) қазіргі «Жаңа Зеландия радиосы» мемлекеттік мекемесіне айналды.

Бірігуге ұмтылу

2022 жылғы 23 маусымда телерадио хабарларын тарату министрі Уилли Джексон 2023 жылғы 1 наурыздан бастап Жаңа Зеландия радиосы мен TVNZ телерадиокомпанияларын «Жаңа Зеландия қоғамдық медиасы» (ANZPM) деп аталатын жаңа коммерциялық емес, тәуелсіз мемлекеттік мекемеге біріктіру туралы заң жобасын ұсынды. Заң жобасына сәйкес, RNZ жаңа мекеменің еншілес компаниясы болады және ол мемлекеттік және коммерциялық қаржыландырудың қосындысы арқылы қаржыландырылатын болады. Ұсынылған ANZPM басқарма тарапынан басқарылады және мақсаттары мен міндеттерін, соның ішінде редакциялық тәуелсіздікті көрсететін медиа харта бойынша жұмыс істейді. 2023 жылғы 8 ақпанда премьер-министр Крис Хипкинс TVNZ және RNZ-ді ANZPM-ге біріктіру жобасы тоқтатылғанын жариялады, сонымен қатар «қоғамдық медиаға қолдау көрсету арзанрақ және осы деңгейдегі маңызды құрылымдық өзгерістерсіз болуы керек» деді. Ол TVNZ және RNZ екеуі де қосымша мемлекеттік қаржыландыру алатынын растады. Қоғамдық медиа мекемесінің жобасы тоқтатылуына дейін екі қоғамдық хабар таратушы бірігу процесіне барлығы 1 023 701 NZ$ жұмсады, ал RNZ 2022 жылғы қарашаның ортасына дейін 431 277 NZ$ жұмсады.

Халықаралық істер туралы мақалаларды дұрыс өңдемеу

2023 жылдың 9 маусымында Жаңа Зеландия радиосы Ресейдің Украинаға басып кіруі туралы бұрмаланған ақпарат берген бірнеше материалды анықтағаннан кейін тергеу бастады. Материалдардың "Ресейдің оқиғаларға деген көзқарасына сәйкес редакцияланғаны" айтылды. Редакциялау бір қызметкер, журналист Майкл Холлға байланысты болды, ол кейіннен жұмысынан кетті. RNZ жүргізген аудит түрлі халықаралық мәселелер бойынша орынсыз редакциялаудың 49 мысалын анықтады. Олардың шамамен жартысы Украинадағы соғысқа, ал қалғаны Қытай, Израиль, Еуропа және Оңтүстік Америка елдеріне қатысты. Stuff басылымының тілшісі редакциялауды кең мағынада "танкистік" көзқарас тұрғысынан түсіндірді, онда коммунистік өткені бар авторитарлық үкіметтердің агрессиясы қолдау табады немесе азайтылады, көбінесе АҚШ және оның одақтастарына қарсылық білдіру мақсатында. 2023 жылдың тамыз айының басында тәуелсіз сараптама Холлдың Жаңа Зеландия радиосының редакциялық стандарттарын және компанияның Reuters компаниясымен жасасқан келісімшартын бұзғанын анықтады. Сараптама сондай-ақ RNZ басшылығын Холлдың әрекеттерін жариялауға шамадан тыс мән бергені үшін сынады және Холлдың орынсыз редакциялауына ішкі мәдениет, жүйелік және командалық жұмыс мәселелері себеп болғанын анықтады. Сараптама тобы RNZ-дің цифрлық жаңалықтар тобын негізгі жаңалықтар тобымен біріктіруді және ұйымның редакциялық стандарттарын жақсартуға бағытталған адамды тағайындауды ұсынды. RNZ басқарма төрағасы Джим Матер RNZ есепті қабылдағанын және ұсынымдарын іске асыратынын мәлімдеді.

RNZ Ұлттық

RNZ National, бұрынғы National Radio, RNZ-дің тәуелсіз жаңалықтар мен ағымдағы оқиғалар платформасы болып табылады және өзінің эфирдегі және онлайн қызметтерін, сондай-ақ үшінші тараптардың қызметтерін ұсынады. Ол «Таңертеңгі есеп», «Түскі есеп» және «Бақылау пункті» сияқты жаңалықтар мен ағымдағы оқиғалар бағдарламаларын, әрі әр сағат сайын жаңалықтарды хабарлайды. Оның жаңалықтар қызметінде мамандандырылған тілшілер, шетелдегі тілшілер, репортерлер және аймақтық репортерлер желісі бар. Журналдық бағдарламаларға түрлі авторлардың мақалалары, сұхбаттар, музыкалық туындылар мен драмалық қойылымдар кіреді, олар ағылшын және маори тілдерінде ұсынылады. Бұл желі бизнес, ғылым, саясат, философия, дін, ауыл шаруашылығы мәселелері, спорт және басқа да тақырыптарды қамтиды. RNZ National Жаңа Зеландия аймағындағы және Optus спутнигі арқылы моно дыбыстағы AM және FM хабар таратушылар арқылы хабар таратады. Сонымен қатар, ол Sky Digital TV 421 каналында, Freeview спутниктік 50 каналында және стерео дыбыстағы Freeview HD жердегі қызметінде қолжетімді.

RNZ концерті

RNZ Concert – классикалық және джаз музыкасын, сондай-ақ әлемдік музыканы, арнайы бағдарламаларды және жаңалықтарды үнемі жаңартып беруші FM радио желісі. 1975 жылы «Концерт бағдарламасы» ретінде құрылған бұл желі 1990 жылдардың ортасында «Концерт FM» деп аталды және 2007 жылы қазіргі атауын алды. Бұл, «Радио Жаңа Зеландия» аясында Концерт FM брендімен байланыстыру мақсатында жасалған жалпы атау өзгертудің бір бөлігі болды. RNZ Concert 2018 жылдың ақпан айында бірнеше жаңа бағдарламалар мен жүргізушілермен жаңарып, Жаңа Зеландияның музыка және өнер қауымдастықтары туралы тікелей эфирде музыка мен әңгімелерге ерекше назар бөлді. Станция Жаңа Зеландияның әр жерінде орналасқан жер үсті хабар таратушылар арқылы FM стерео форматында, сондай-ақ Optus спутнигі арқылы хабар таратады. Одан басқа, Sky Digital TV 422 арнасында және Freeview спутниктік және жер үсті қызметтерінде 51 арнада қолжетімді.

АМ желісі

AM Network – RNZ басқаратын радио хабар таратушылар желісі, ол Жаңа Зеландия Парламентінің барлық отырыстарын Өкілдер палатасының хатшысымен жасалған келісімшарт бойынша таратуды жүзеге асырады. Отырыс уақыты маусымдық және белгілі бір жағдайларға байланысты ұзартылуы мүмкін, бірақ әдетте сейсенбі және сәрсенбі күндері сағат 14:00-ден 18:00-ге дейін, бейсенбі күні сағат 14:00-ден 17:00-ге дейін, ал сейсенбі және сәрсенбі күндері сағат 19:00-ден 22:00-ге дейін жалғасады. AM Network Парламенттен жасалған хабарлар онлайн режимінде де таратылады, сонымен қатар подкасттар мен түсірілген мәтіндер қолжетімді. Парламент отырыстары RNZ арнасында отырыс күндері сағат 18:55-те, жексенбі күндері сағат 07:30-да және 22:45-те көрсетіледі. Хабарларда заңнамалық актілер, мәселелер және Парламенттен алынған жаңалықтар талқыланады. Станцияның жұмысын қаржыландыруға көмектесу мақсатында RNZ 1997 жылдан бері бос уақытты христиандық Rhema Media телеарнасына жалға берді, ол бұл жиілікті арзан бағадағы, жеңіл музыка ойнататын Star желісін тарату үшін пайдаланады. Бұрын бұл таратушылар FM радиосына көшуге дейін Концерт бағдарламасының жұмысына қолданылған.

Тынық мұхит

RNZ Pacific желісі (Жаңа Зеландиядан тыс жерлерде RNZ International немесе RNZI деп те аталады) қысқа толқынмен және Digital Radio Mondiale арқылы Жаңа Зеландияның Тынық мұхитындағы көрші елдеріне Солтүстік аралдағы Таупо маңындағы Рангитаикиде орналасқан хабар тарату станцияларынан хабар таратады. Бұған қоса, WRN Broadcast арқылы қайталама тарату және интернетте тікелей эфир жүргізіледі.

RNZ подкасттары мен сериалдары

RNZ-де түрлі подкасттар мен сериалдар бар. Сериалдарды Oggcast форматында жүктеуге болады.

RNZ News

RNZ-дің негізгі жаңалық орталықтары Веллингтон мен Оклендте орналасқан, сондай-ақ Вхангарей, Гамильтон, Нью-Плимут, Непьер-Хокс-Бэй, Палмерстон-Норт, Нельсон, Крайстчерч және Дунедин қалаларында қосымша жаңалықтар редакциялары бар. Веллингтондағы Beehive ғимаратында Парламенттік баспасөз галереясының кеңсесі де орналасқан. 1996 жылға дейін Жаңалықтар қызметі Radio New Zealand-тың барлық коммерциялық станцияларымен қатар көптеген жекеменшік станцияларға да жаңалықтар жеткізіп келді. Жаңа иесі, "Радио желісі" өз жаңалықтар қызметін іске қосты. Сағат сайынғы жаңалықтар хабарларынан өзге, RNZ News қызметі тәулік бойы бағдарламалар, жаңалықтар мен өзекті мәселелерді ұсынады. Мысалы, Ингрид Хипкисс пен Корин Данн жүргізетін "Таңғы есеп", Кэтрин Райанның "Түскі тоғыз" және Лиза Оуэннің "Тексеру пункті" бағдарламалары.

Веб-сайттар

RNZ веб-сайты, rnz.co.nz (бұрын radionz.co.nz) 2005 жылдың қазан айында іске қосылды және жаңалықтар, бағдарлама туралы ақпарат, онлайн станциялардың тікелей эфирі және подкасттарды қамтиды. RNZ National, RNZ Concert, AM Network Парламент хабарлары және RNZ Pacific Windows Media Audio ағыны ретінде қолжетімді. RNZ өндірген бағдарламалардың көбі 2008 жылдың қаңтарынан бастап қолжетімді, MP3 және Ogg Vorbis форматында жүктеу және подкасттар опциялары бар. Кейбір материалдар авторлық құқықтарды толыққанды ресімдемеуге байланысты қолжетімсіз. Веб-сайт 2007 жылы «Ең үздік веб-сайт дизайны» номинациясы бойынша Qantas Media Award сыйлығына, 2008 жылы «Жаңа Зеландияның ашық кодты бағдарламалау» сыйлығына, 2009 жылы «Ең үздік радио веб-сайты» номинациясы бойынша Жаңа Зеландия радио сыйлығына және 2010 жылы HTML және CSS-тің ең жақсы қолданылуы мен ең жақсы қолжетімділігі үшін ONYA сыйлығына ие болды. Сайт 2013 жылдың 26 мамырында жаңа дизайнмен және ашық кодты Ruby on Rails фреймворкі негізінде құрылған арнайы CMS жүйесімен қайта іске қосылды. Веб-сайт 2016 жылдың шілдесінде қайта жаңартылып, домен 2019 жылдың мамырында rnz.co.nz мекенжайына көшірілді. 2023 жылдың шілдесінде қытай және үндістандық жаңазеландиялықтар үшін екі жаңалық порталы ашылды, олардың ішіндегі қытай бөлімінде қарапайым қытай тіліндегі жаңалықтар жарияланды.

Сымсыз байланыс

2013 жылдың қазан айында Жаңа Зеландия радиосы жастарға бағытталған, коммерциялық емес "The Wireless" веб-сайтын іске қосты. Бұл веб-сайт Жаңа Зеландия радиосының ұсыныстарының аясында жастар радиостанциясын құру ниетінен туындады. Жастар радиостанциясын құрудың орнына, RNZ 18-30 жастағы жастарға арналған, олар үшін маңыздырақ болатын веб-сайт немесе онлайн журнал құруға шешім қабылдады. Жоба жетекшісі Маркус Стикли былай деп атап өтті: "RNZ бұл қадамды жасау үшін, RNZ брендімен байланысты болудың қажеті жоқ екенін дұрыс түсінді. Олар осы аудиторияға арналған жаңа нәрсе жасауға бізге еркіндік берді және оны қалай жасау керектігін анықтауға мүмкіндік берді." 2014 жылдың сәуір айында RNZ бас директоры The Wireless-ті "соңғы жылдардағы RNZ-дің ең маңызды жаңаруы" деп мәлімдеді. The Wireless 2018 жылы тәуелсіз басылым ретінде қызметін тоқтатты және RNZ құрамына қайта енгізілді.

Тахи

Тахи, жастарға бағытталған платформа, 2021 жылдың желтоқсан айында іске қосылды.

Бұрынғы коммерциялық станциялар

1996 жылға дейін Жаңа Зеландия радиосы ел бойынша көптеген коммерциялық станцияларды басқарды. Бұл станциялар әдетте өздерінің жергілікті ерекшелігі бар жергілікті станциялар болатын, олардың көптегені 1930 жылдарға дейін, ал кейбіреулері 1990 жылдарда құрылған жаңа станцияларға дейін соңғы жылдарға дейін жұмыс істеді. Ірі қалалардағы станциялар көбінесе тәулігіне 24 сағат жергілікті эфир берді, ал кіші қалалардағы станциялар жергілікті және желілік бағдарламалардың араласуын ұсынды. 1996 жылы Жаңа Зеландия үкіметі барлық коммерциялық станцияларын АҚШ-тың Clear Channel Communications радиокомпаниясы мен Wilson & Horton баспагерлігі кіретін консорциумға сатты. Жаңа Зеландияда жаңа иесі The Radio Network деп аталды. Төменде көрсетілген станциялар бұрын Жаңа Зеландия радиосына тиесілі болған, ал кейбір станциялар 1996 жылғы сатудан бұрын жабылды, ал Gore қаласындағы Radio Hokonui радиостанциясы 1994 жылы жеке меншікке сатылды.

Спорттық жиынтық

Sports Roundup – 1980 және 1990 жылдары ірі қалаларда маусымдық спорт жаңалықтарын таратуды жүзеге асырған арна, әсіресе Жаңа Зеландиядағы крикет матчтарын көрсету үшін қолданылған. «Радио желісіне» сатылғаннан кейін Sports Roundup «Радио Спорт» деп аталды, ол 2020 жылы толығымен эфирден тоқтатылды.