Қайырлы келіңіз, Коттер! (Qayırlı kelіңіz, Kotter!)

Кіріспе

Американдық ситком (1975–1979)

Welcome Back, Kotter – Гейб Капланның басты рөлде ойнаған, "Sweathogs" деп аталатын түрлі нәсілдік және этникалық топтардан құралған арнайы оқу класын басқаратын орта мектеп мұғалімі туралы американдық ситком. Тікелей студиялық аудиторияның алдында түсірілген бұл сериал 1975 жылдың 9 қыркүйегінен 1979 жылдың 17 мамырына дейін ABC телеарнасында көрсетілді. Бұл сериал Джон Траволтаға ең алғашқы табысын әкелді.

Негізгі идея

Шоуда комедия актері және актер Габриэль "Гейб" Каплан басты кейіпкер, Гейб Коттер рөлінде ойнайды. Ол Нью-Йорк, Бруклин, Бенсонхерст қаласындағы Джеймс Бьюкенен орта мектебіне, өзі бітірген мектебіне, бітіргеннен кейін он жыл өткен соң, "Sweathogs" деп аталатын жарамсыз оқушылар класын оқыту үшін оралады. Бұрын Коттердің әлеуметтану пәнінің мұғалімі болған қатал директордың орынбасары Майкл Вудман (Джон Сильвестр Уайт) Sweathogs-ты ақылсыз, жарамсыз адамдар деп есептейді және Коттер оларды мектептен шығарылғанға, немесе қамауға дейін бақылауда ұстайды деп күтеді. Бұрынғы жарамсыз оқушы және Sweathogs класының негізін қалаушы ретінде Коттер қазіргі кластың достасы болады және олардың әлеуетін дамытуға көмектеседі. Коттер студенттерімен тез арада жақын қарым-қатынас орнатады және олар оның Бенсонхерсттегі пәтеріне, кейде өрттен шығу терезесі арқылы келіп, әйелі Джулидің (Марсия Страссман) наразылығын тудырады. Шығармадағы Джеймс Бьюкенен орта мектебі Капланның өмірде оқыған Бруклиндегі Нью-Утрехт орта мектебінің негізінде жасалған, ол кіріспе титрлерде де көрсетілген. Шоудың көптеген кейіпкерлері Капланның жасөспірім кезіндегі жарамсыз оқушы ретінде танысқан адамдарға негізделген, олардың кейбіреулері Капланның "Тесіктер мен жұмсақ рулеттер" атты комедиялық бағдарламаларының бірінде сипатталған. "Винни Барбарино" Эдди Лекарри мен Рей Барбаринодан, "Фредди 'Бум Бум' Вашингтон" Фредди "Ферди" Пейтоннан, "Хуан Эпштейн" Эпштейн "Жануардан", ал "Арнольд Хоршак" осы атқа ие адамнан шабыт алған.

Басқа қайталанатын таңбалар

Верни Уотсон - Верна Джин Уильямс, Фреддидің сүйіктісі. Сьюзан Ланьер - Бэмби, Sweathogs тобына қосылған әйел. Чарльз Флейшер - Карвелли, 2-ші маусымда Sweathogs-тың қарсыласы ретінде таныстырылды. Боб Харкум - Мюррей рөлінде, Карвеллидің адал, бірақ өте жаңылғыш серігі. Деннис Боуэн - Тодд Ладлоу, үлгерімімен көзге түсетін оқушы. Айрин Арранга - Мэри Джонсон рөлінде, кейіннен Арнольд Хоршақтың әйелі болды. Мелони Галлер - Энджи Грабовски, 3-ші маусымда Sweathogs тобының жалғыз ресми әйел мүшесі ретінде енгізілді, бірақ маусым соңында кетіп қалды.

Тарихты көрсету

"Қош келдіңіздер, Коттер" сериалының бірінші маусымы poleмикалық болды. Бостондағы жергілікті ABC арнасы (WCVB TV) бастапқыда шоуды көрсетуден бас тартты. Қала мектеп автобустарын тасымалдау бағдарламасының салдарынан үлкен наразылықтар мен тәртіпсіздіктер болды, ал арна жақтастары Коттердің құрастырылған сыныбы ахуалды нашарлатады деп ойлады. Алайда, шоу тез арада жоғары рейтингтерге ие болды, соның салдарынан арна бесінші бөлімнен бастап оны көрсетуге келісті. Басқа қалалардағы мұғалімдер Коттердің бейнесіне қатысты алаңдаушылық білдірді, сондықтан продюсерлер одақ өкілін түсірілім алаңына шақырып, шоу кәсіптің беделін сақтауын қамтамасыз етті. Каплан бұл идеяға қарсы болды, тіпті бір рет журналистен Санфорд пен Ұлының түсірілімінде қоқыс жинаушылардың атын қорғау үшін қоқыс жинаушы бар ма деп сұрады. Жастардың тәртіпсіздігін көрсетуге қатысты цензуралық алаңдаушылықтар "Sweathogs" тобының әрекеттері қылмыстық емес, көңілді екенін көрсеткеннен кейін басылды. Каплан сияқты, Хегиес та Маркс ағайындыларының жанкүйері болды. Хегиес шиеленісті азайту үшін "Sweathogs" тобын Маркс ағайындыларының үлгісінде жасауды ұсынғанын мәлімдеді. Үшінші маусымда рейтингтер күрт төмендеді. Кейін Каплан төмендеуді "Sweathogs" тобын сомдаған актерлердің жасына байланысты деп түсіндірді, олардың барлығы жиырманың ортасы мен соңында болды, енді оларды орта мектеп оқушылары деп сену қиын болды. Сериал төртінші және соңғы маусымына кіргенде, ең жас "Sweathog" - Траволта 25 жаста болды, ал ең үлкені Палильо маусым аяқталар кезде 30 жасқа толады. Капланның шоуды актерлердің жасына сәйкес келтіру идеясы Коттерді "Sweathogs" тобының оқитын колледжінің факультетіне қосу еді, бірақ бұл сюжет ешқашан іске аспады. Көрермендерді көбейту үшін Коттерлер егіз қыздарға ие болды, бірақ бұл шоудың бұрынғы қарқынын қайтаруға жеткіліксіз болды. Шоуда Мелони Халлер сомдаған әйел "Sweathog", Энджи Грабовски таныстырылды. Төртінші және соңғы маусымда маңызды өзгерістер болды. Маусым басталар алдында сериал сәтті болған бейсенбі күні сағат 20:00-ден дүйсенбі күні сағат 20:00-ге ауыстырылды, себебі жаңа "Mork & Mindy" сериалының шығуына орын ашу қажет болды. Жазушылар тобының көп бөлігі үшінші маусымнан кейін ауыстырылды, ал "Grease", "Saturday Night Fever" және "Carrie" сияқты фильмдерде ойнаған Траволта кино мансабына көбірек уақыт жұмсауға көшті. Ол он бөлімде пайда болды, әрқайсысы үшін 2000 доллар тапты және "арнайы қонақ жұлдыз" ретінде жарнамаланды. Винни ауруханада санитар болып жұмысқа орналасты, жеке пәтері болды және ыңғайсыз уақытта ашылып-жабылатын Мёрфи төсегі тұрақты көңіл көтеруге айналды. Вудман мырза мектеп директоры болып тағайындалды (басты Лазарус жоғары қауіпсіздікті түрмеде "аз стрессті" жұмысқа ауысты), ал Коттер директордың орынбасары болып тағайындалды, бұл шоудың назарын Коттердің сыныбынан ауыстыру мақсатында жасалды. Экраннан тыс даулар Капланды келісімшартты бұзуға және оның қатысуын азайтуға мәжбүр етті. Бос орындарды толтыру үшін Стивен Шортридж сөйлеуі жақсы оңтүстік азаматы Бо Де ЛаБарре рөлінде актерлік құрамға қосылды, ал Коттердің әйелі Джули бір жасар егіз қыздарына қарамастан мектеп хатшысы және кейде мұғалім болды. Сондай-ақ, төртінші маусымда Делла Риз ағылшын тілі мұғалімі және Бьюкенен жоғары мектебінің таланттар шоуының үйлестірушісі миссис Жан Тремен рөлінде таныстырылды. Сериалдың құлдырап жатқанын сезген продюсер Джеймс Комак жаңа үйленген Арнольд Хоршакты жаңа ситкомға айналдыруға тырысты (төмендегі бөлімді қараңыз).

Welcome Back, Kotters first season was controversial. In Boston, the local ABC affiliate (WCVB TV) initially refused to air the show. The city was going through a tumultuous school busing program that involved widespread protests and riots, and the local affiliate felt Kotter's fictional integrated classroom would exacerbate the situation. The show became an early ratings success, however, and the affiliate relented, picking it up from its fifth episode. Teachers in other cities had concerns about how Kotter would be portrayed, so producers allowed a union representative on the set to ensure the show protected the image of those in the profession. Kaplan opposed the idea, at one point asking a reporter if there was a junkman on the set of Sanford and Son to protect the reputation of junkmen. Censor concerns about depiction of juvenile delinquency faded after the Sweathogs' antics proved to be silly rather than criminal. Like Kaplan, Hegyes was a fan of the Marx Brothers. Hegyes claimed that he suggested that the Sweathogs be modeled after the Marx Brothers in order to reduce tension. Ratings slipped greatly in the third season. Kaplan later attributed the decline to the age of the actors playing the Sweathogs, all then in their mid to late twenties, claiming that they were no longer believable as high school students. As the series entered its fourth and final season, Travolta, the youngest Sweathog, was 25—while Palillo, the oldest, would turn 30 before season's end. Kaplan's idea to bring the show in line with the age of its cast was to have Kotter join the faculty of a community college attended by the Sweathogs; however, this storyline never materialized. In order to increase viewership, the Kotters had twin girls, but this did not prove to be enough to regain the show's earlier momentum. The show introduced a female Sweathog, Angie Grabowski, played by Melonie Haller. Major changes took place in the fourth and final season. Shortly before the season began, the series was moved from its successful Thursday 8:00 p. m. time slot to Monday 8:00 p. m. to make way for the impending hit series Mork & Mindy. Much of the writing staff turned over after season 3, and Travolta, who had already starred in box office hits such as Grease, Saturday Night Fever, and Carrie, began to focus more time on his film career. He appeared in ten episodes, earning $2,000 for each one, and he was billed as a "special guest star". Vinnie got a job as a hospital orderly and his own apartment and the Murphy Bed that came up and down at inopportune times became a running gag. Mr. Woodman was promoted to Principal of the school (Principal Lazarus quit to take a "less stressful" job at a high security prison), and Kotter was promoted to Vice Principal, purposely moving the show's focus away from Kotter's class. Major off screen disputes led Kaplan to break his contract and reduce his appearances. To help fill the voids, Stephen Shortridge joined the cast as smooth talking Southerner Beau De LaBarre, and Kotter's wife, Julie, became a school secretary and occasional fill in teacher, despite having one year old twin daughters. Also in season 4, Della Reese was introduced as English teacher and Buchanan High talent show coordinator Mrs. Jean Tremaine. Knowing the series was in a nosedive, producer James Komack attempted to spin off a newly married Arnold Horshack into a new sitcom (see section below).

Танымалдық

Шоу алғашқы екі маусымында жоғары рейтингтерге ие болды, соның нәтижесінде тауарлардың көптеген түрлері шығарылды, олардың ішінде тамақ салғыштар, қуыршақтар, коллекциялық карточкалар, комикстер, романдары және тіпті "Резеңке шлангпен мұрынға тиісу" деп жарнамаланған үстел ойыны бар еді. Бұл ойынды жарнамалаған роликте Стив Гуттенберг Барбарино рөлінде, ал Томас Картер Бум Бум Вашингтон рөлінде ойнаған, Sweathog кейіпкерлеріне ұқсайтын сынып оқушылары көрсетілді. Sweathog-тар – немесе кем дегенде олардың имитациясы – 1976 жылғы телеарналық промо-альбомның бір трегінде ("Fonzarelli Slide" диско-тақырыбында) Happy Days кейіпкерлерімен бірге пайда болды. 2010 жылы Гейб Каплан, Марсия Страссман, Джон Траволта, Роберт Хегиес, Лоуренс Хилтон Джейкобс және Эллен Траволта сияқты актерлер TV Land сыйлықтарының салтанатында марапатталды. Ко-жұлдыз Рон Паллилло, сондай-ақ Джон Сильвестр Уайт (1988 жылы қайтыс болған) және Дебрали Скотт (2005 жылы қайтыс болған) бұл шараға қатыспады.

Әннің тақырыбы

Танымал "Welcome Back" әні, бұрынғы Lovin' Spoonful тобының жетекшісі Джон Себастьян жазған және орындаған, 1976 жылдың көктемінде бірінші орынға шықты. Шоу бастапқыда "Коттер" деп аталатын болған, бірақ әннің мәтініне байланысты аты өзгертілді. Себастьян "Коттер" сөзіне лайықты ұйқас таба алмағандықтан, әнге көбірек жарайтын жалпы тақырып табуға тырысқанын айтты.

Комикстер

DC Comics 1976 жылдан бастап "Қош келдіңіз, Коттер" комиксінің он саны жарыққа шығарды. 1979 жылы комикс тоқтатылғаннан кейін, төрт беттік "Түсірілім алаңында" бөлімі мен телешоудан фотосуреттер қосылған, шектеулі коллекционерлік басылым шығарылды.

Романдар

Уильям Джонстон 1970 жылдары Tempo Books баспасы арқылы телесерияның кейіпкерлері мен әңгімелеріне негізделген романдық серия жазды.

Іс-қимыл цифрлары

Mattel 1977 жылы 9 дюймдік «Welcome Back, Kotter» әрекеттік фигураларын жасады. Барбарино, Хоршак, Эпштейн, Вашингтон және Мистер Коттер сияқты кейіпкерлер шығарылды.

Тағайындаулар

"Коттер" ешқандай маңызды сыйлықтарды жеңіп алмады, бірақ 1976 жылы алғашқы маусымынан кейін "Эмми" сыйлығының "Үздік комедиялық сериал" номинациясына ұсынылды; бұл номинацияда "Мэри Тайлер Мур шоуына" есе жіберді. Сериал сонымен қатар үш техникалық "Эмми" сыйлығына ие болуға үміткер болды: 1976 жылы "Сериал бейнетаспаларын монтаждаудағы ең үлкен жетістік" (редакторлар Сьюзан Дженкинс пен Мануэль Мартинеске), 1978 жылы "Комедиялық сериалдың үздік көркемдік безендірілуі" (көркемдік режиссерлер Рой Кристофер мен Джеймс Шанаханға) және 1979 жылы "Шығармашылық техникалық өнердегі жеке жетістік" (дыбыс эффекттері үшін Дик Уилсонға). Дегенмен, фотосуреттер көп жылдар өткен соң ғана интернетте пайда болды.

Бөлек кәсіпорындар

Кем дегенде үш "Коттер" сериалының спин-офтары қаралды, бірақ тек біреуі ғана сериалға айналды. Ұзаққа соқпаған "Мырза Т және Тина" сериалында Пат Морита Таро Такахашиді (қысқаша Мырза Т) сомдады, ол "Коттер" сериалының бір эпизодында көрсетілген дағыстан жапондық өнертапқыш еді. Сериал сыншылар тарапынан жақсы қабылдамады және ABC телеарнасында бес эпизодты көрсетті. Сондай-ақ, Хоршак кейіпкері мен оның отбасы туралы "Бай да, кедей де: Хоршак!" атты спин-офты жасау туралы әңгімелер болды, бірақ ол "Коттер" эпизоды ретінде көрсетілген пилоттық сериядан әрі кетпеді. 1990 жылдардың ортасында Хегис "The Jenny Jones Show" бағдарламасында Траволтаның Барбариносы болмаған, ересек болған Sweathogs туралы спин-оф жасау жоспарлары бар екенін хабарлады, бірақ жоба іске аспады және оның туралы ақпарат аз ғана жарияланды.

Шоудан кейін

Каплан 1981 жылы өзінің қысқа ғасырлық «Льюис және Кларк» комедиялық сериалында Хегиес пен Джейкобсты қайта қарсы алды. Олардың кейіпкерлері Капланның таныс көрінетінін әзілдеп айтты және ол ақылды адам болғандықтан, «мұғалім болуы керек» деді. 1997 жылы Рон Палильо, Роберт Хегиес және Лоуренс Хилтон Джейкобс «Мистер Родс» эпизодының «Қайта қош келдіңіз» бөліміндегі түс көру сахнасында өз рөлдерін қайта ойнады. 2012 жылы Рон Палильо мен Роберт Хегиес қайтыс болды. 2014 жылы Марсия Страссман, 1988 жылы Джон Сильвестр Уайт және 2005 жылы Дебрали Скотт та қайтыс болды. 2022 жылдың қазіргі күніне дейін Гейб Каплан, Лоуренс Хилтон Джейкобс және Джон Траволта ғана негізгі актерлердің арасында тірі қалды.