Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымының мүше мемлекеттері арасындағы экономикалық ынтымақтастық комиссиясы

Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа экономикалық комиссиясы (ЕЭК немесе ЕЭКҰ) – Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесінің қарауындағы бес аймақтық комиссияның бірі. Ол мүше мемлекеттері арасындағы экономикалық ынтымақтастық және интеграцияны ілгерілету мақсатында құрылған. Комиссияға 56 мүше мемлекет кіреді, олардың көп бөлігі Еуропада орналасқан, сондай-ақ Еуропадан тыс мемлекеттер де бар. Оның Еуразиялық немесе Еуропалық емес трансконтинентальды мүше мемлекеттеріне: Армения, Әзірбайжан, Канада, Кипр, Грузия, Израиль, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей Федерациясы, Тәжікстан, Түркия, Түрікменстан, Америка Құрама Штаттары және Өзбекстан кіреді.

Тарих

Комиссияны алғаш рет 1946 жылдың жазында Лондон қаласында қираған аумақтарды қайта жаңғырту жөніндегі уақытша кіші комиссия ұсынды. Комиссия 1947 жылғы 28 наурызда Экономикалық және әлеуметтік кеңес тарапынан "Еуропаның экономикалық қайта құруы үшін үйлесімді әрекеттерді жеңілдету шараларын бастау және оған қатысу" мақсатында, сондай-ақ "еуропалық елдердің бір-бірімен және әлемнің басқа елдерімен экономикалық қатынастарын сақтау және нығайту" үшін құрылды. Комиссия БҰҰ Бас Ассамблеясының өтініші бойынша құрылды, ол Экономикалық және әлеуметтік кеңеске комиссияны, сондай-ақ Азия және Тынық мұхиты комиссиясын құруға шақырды, "соғыс салдарынан қираған елдерге тиімді көмек көрсету" үшін. ЕЭК құрылғаннан кейін Еуропалық орталық ішкі көлік ұйымының функциялары мен ресурстарын өзіне сіңірді. Комиссияның құрылуы суық соғыстың басында болғандықтан, ол Еуропаның экономикалық қайта құру жөніндегі мандатын іске асыруда қиындықтарға тап болды: 1948 жылы батыста Еуропалық экономикалық ынтымақтастық ұйымы, ал 1949 жылы шығыста Өзара экономикалық көмек кеңесі құрылды. Комиссияның жұмысы тек Шығыс пен Батыс үшін ортақ мүдделерге қатысты мәселелерге ғана қатысты, осылайша қақтығысқа себеп болмау үшін. Алайда, Кеңес Одағының ыдырауынан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының экономикалық комиссиялары бұрынғы Кеңес республикаларындағы қызметін кеңейтіп келеді.

Орман және орман өнеркәсібі комитеті

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін БҰҰ ЕЭК-нің алғашқы міндеті Еуропадағы қайта құру жұмыстарын үйлестіру болды. Ағаш құрылыс және энергия үшін маңызды болды, бірақ орман шаруашылығында тым көп кесім жасалғандықтан өндіріс және сауда тоқтап қалды. ЕЭК Ағаш комитеті 1947 жылы бұрынғы Чехословакиядағы Марианске Лазни қаласында өткен Халықаралық Ағаш Конференциясының нәтижесінде құрылды. Комитет қызметінің негізгі бағыттары: орман, ағаш өндірісі және сауда туралы ең жақсы қолжетімді статистиканы жинау және жариялау; орман шаруашылығы техникасы және орман қызметкерлерін оқыту туралы ақпарат алмасу; орманның болашағына қатысты мерзімдік саралаулар жүргізу; ағашты тиімді пайдалану жөніндегі техникалық жұмыстар; орман өнімдері нарығын талдау; орман және орман шаруашылығы саласы саясаты бойынша тәжірибе алмасу.

Қалалық даму, тұрғын үй және жерді басқару комитеті

1947 жылы БҰҰ ЕЭК тұрғын үй мәселелері жөніндегі топ құрды, ол кейіннен Адам қоныстары жөніндегі комитетке, ал 2005-2006 жылдардағы реформадан кейін Тұрғын үй және жерді басқару жөніндегі комитетке айналды. Комитет – БҰҰ-ның барлық мүше мемлекеттерінің үкіметаралық органы. Ол тұрғын үй, қала құрылысы және жер басқару саясаты туралы ақпаратты жинақтау, тарату және тәжірибе алмасу үшін платформа ұсынады; сондай-ақ Бірмингем сияқты аймақтардағы, Ұлыбританиядағы фискалдық мәселелер сияқты салаларда да қолдау көрсетеді. 2020 жылы CUDHLM БҰҰ ЕЭК аймағындағы қала әкімдеріне қала дамыту, тұрғын үй және жерді басқару бойынша үздік тәжірибелерін алмасуға мүмкіндік беретін қала әкімдері форумын Palais des Nations-та құрды. БҰҰ ЕЭК – БҰҰ, мүше мемлекеттер және қалалар арасындағы ынтымақтастықты жеңілдететін мұндай бастаманы іске асырған бірінші БҰҰ өңірлік экономикалық комиссиясы болып табылады.

Тұрақты энергия бөлімшесі

Тұрақты энергия бөлімшесі БҰҰ-ның энергия бағдарламасын, оның ішінде энергиямен жабдықтау қауіпсіздігін, экономиканы және қоршаған ортаны қорғауды, энергия тиімділігі, жаңартылатын энергия, таза электр энергиясы, табиғи газ, көмір және ресурстарды жіктеу салаларында қолдайды. Бұл бөлім Тұрақты энергия жөніндегі комитеттің және барлық адамдарға қолжетімді әрі таза энергияны қамтамасыз етуді қолдайтын, сондай-ақ аймақтағы энергетика секторының парниктік газдар шығарындыларын азайтуға көмектесетін түрлі сарапшылар топтарының хатшылығы болып табылады. Ресурстарды басқару жөніндегі сарапшылар тобы әлемдегі энергия, минералдық және шикізат ресурстарын жіктеу, басқару және есеп беру үшін алғашқы, кеңінен қабылданған табиғи ресурстарды басқару жүйесі – БҰҰ-ның ресурстарды жіктеу жөніндегі негіздемесін жасады.

Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа Экономикалық Комиссиясының Статистикалық журналы

1982 жылдан 2007 жылға дейін IOS Press БҰҰ Еуропа экономикалық комиссиясының тапсырысымен «Біріккен Ұлттар Ұйымының Статистикалық журналын» шығарды.