Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық педагог және ғалым (1831–1908)
American educator and academic (1831–1908)
Дэниел Койт "Д. С." Гилман (/ɡ//ɪ//l//m//ən/; 6 шілде 1831 – 13 қазан 1908) – американдық педагог және ғалым. Гилман Йель колледжінде Шеффилд ғылыми мектебін құруға зор үлес қосты, содан кейін Берклидегі Калифорния университетінің екінші президенті, Джонс Хопкинс университетінің бірінші президенті және Карнеги институтының негізін қалаушы президенті болды. Беркли және Хопкинс университеттеріндегі оның есімімен аталатын залдар оның қызметіне құрмет көрсету үшін салынды. Ол сонымен қатар Йельдің "Бас сүйек және сүйектер" (Skull and Bones) қоғамының қаржылық мәселелерін басқаратын Расселл Траст Ассоциациясының негізін қалаушысы болды. Гилман жиырма бес жыл бойы Джонс Хопкинс университетінің президенті қызметін атқарды; оның 1876 жылғы тағайындалуы АҚШ-тағы аспирантура білімінің бастауы деп есептеледі.
Daniel Coit "D. C." Gilman ('/ɡ//ɪ//l//m//ən/; July 6, 1831 – October 13, 1908) was an American educator and academic. Gilman was instrumental in founding the Sheffield Scientific School at Yale College, and subsequently served as the second president of the University of California, Berkeley, as the first president of Johns Hopkins University, and as founding president of the Carnegie Institution. Eponymous halls at both Berkeley and Hopkins pay tribute to his service. He was also co founder of the Russell Trust Association, which administers the business affairs of Yale's Skull and Bones society. Gilman served for twenty five years as president of Johns Hopkins; his inauguration in 1876 has been said to mark "the starting point of postgraduate education in the U. S."
Ерте өмір және білім
Коннектикут штатының Норвич қаласында туған, Элиза (Койт) мен диірмен иесі Уильям Чарльз Гилманның ұлы, Нью-Гэмпшир штатының Эксетер қаласының алғашқы қоныстанушыларының бірі Эдвард Гилманның, Массачусетс шығанағының колониясының губернаторы және Гарвард колледжінің негізін қалаушылардың бірі Томас Дадлидің, сондай-ақ 1659 жылы Норвичтің негізін қалаушылардың бірі Томас Адгейттің ұрпағы. Дэниел Койт Гилман 1852 жылы Йель колледжін география мамандығы бойынша бітірді. Йельде ол кейін Корнелл университетінің бірінші президенті болған Эндрю Диксон Уайтпен бірге оқыды. Екеуі "Скалл энд Боунз" құпия қоғамының мүшелері болды, бітіргеннен кейін бірге Еуропаға саяхаттап, өмір бойы дос болып қалды. Гилман сонымен қатар Альфа Дельта Фи бауырластығының мүшесі болды. Кейін Гилман "Рассел Траст Ассоциациясын" – "Скалл энд Боунз" қоғамының негізін қалауға бірлесіп атсалысты. 1853-1855 жылдары Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы АҚШ елшілігінің атташесі қызметін атқарғаннан кейін, ол Йельге оралды және Шеффилд ғылыми мектебін құру үшін жоспарлау және қаржы жинау ісіне белсенді қатысты. Гилман дін қызметкері болуды ойлады, тіпті уағыз айтуға лицензия алды, бірақ кейін білім беру саласында мансап жасауға бейімделді.
Born in Norwich, Connecticut, the son of Eliza (Coit) and mill owner William Charles Gilman, a descendant of Edward Gilman, one of the first settlers of Exeter, New Hampshire, of Thomas Dudley, Governor of the Massachusetts Bay Colony and one of the founders of Harvard College, and of Thomas Adgate, one of the founders of Norwich in 1659. Daniel Coit Gilman graduated from Yale College in 1852 with a degree in geography. At Yale, he was a classmate of Andrew Dickson White, who would later serve as first president of Cornell University. The two were members of the Skull and Bones secret society, and traveled to Europe together after graduation and remained lifelong friends. Gilman was also a member of the Alpha Delta Phi fraternity. Gilman would later co found the Russell Trust Association, the foundation behind Skull and Bones. After serving as attaché of the United States legation at St. Petersburg, Russia from 1853 to 1855, he returned to Yale and was active in planning and raising funds for the founding of Sheffield Scientific School. Gilman contemplated going into the ministry, and even took out a license to preach, but later settled on a career in education.
Мансап
1856-1865 жылдары Гилман Йель колледжінің кітапханашысы қызметін атқарды, сонымен қатар Нью-Хейвен қалалық мектеп жүйесін жақсартумен айналысты. Азамат соғысы басталғанда Гилман, Йель профессоры Уильям Август Нортонның жетекшілігімен Нью-Хейвен Гринде жаттығулар жасаған Йель түлектері мен оқытушыларынан құралған Нортон кадеттерінің рекрутинг сержанты болды. 1863 жылы ол Шеффилд ғылыми мектебінде география профессоры болып тағайындалды, ал 1866 жылы хатшы және кітапханашы қызметтерін де қоса атқарды. Йель университетінің президенті лауазымына үміткер болғанымен, жас факультеттің сүйіктісі саналған Гилман 1872 жылы бұл қызметтерден кетіп, жаңа құрылған Калифорния университеті, Берклидің үшінші президенті болды. Гилманның басты мақсаты – жоғары білім мен ғылыми зерттеулерді дамыту болды, және президент ретінде ол неміс үлгісіндегі алғашқы американдық жоғары оқу орнын құрды. Гилманның айтуынша, қазіргі зерттеу университетінің мақсаты – «білім саласын тіпті ең кішкентай үстемелер арқылы кеңейту» болған. Ол өз іс-шараларында «ғылыми зерттеулерді ынталандыру және жеке ғалымдардың жетістіктерін арттыру, олар өздерінің ғылымдарын және тұратын қоғамды дамыту арқылы өркендетуіне» баса назар аударды. 1884 жылы Гилман Америкалық ежелгі заттар қоғамының мүшесі болып сайланды. Гилман 1889 жылы Джонс Хопкинс ауруханасын және 1893 жылы Джонс Хопкинс медициналық мектебін құруға да белсенді қатысты. Ол Балтимор қаласының қайырымдылық ұйымын құрып, көп жылдар бойы оның президенті болды, ал 1897 жылы Балтимор қаласының жаңа жарғысын жасау жөніндегі комиссияға мүше болып кірді. 1896-1897 жылдары ол Венесуэла мен Британдық Гвиана арасындағы шекара сызығын белгілеу жөніндегі комиссияның құрамында болды, сондай-ақ Пибоди білім беру қорына және Джон Д. Рокфеллердің жалпы білім беру кеңесіне қатысты. Осы қызметінде ол АҚШ-тың оңтүстігінде білім беруді дамытуға белсенді түрде атсалысты. Гилман 1901-1907 жылдары Ұлттық азаматтық қызмет реформасы лигасының, 1893-1906 жылдары Америкалық шығыстану қоғамының президенті, Америка археологиялық институтының вице-президенті және Мэриленд геологиялық қызметінің атқарушы директоры болды. 1901 жылы Джонс Хопкинс университетінен зейнеткерлікке шығып, жаңадан құрылған Вашингтонның Карнеги институтының президенті (1902-1904) лауазымын қабылдады. Оның еңбектеріне Джеймс Монроның (1883) және Джеймс Дуайт Дананың өмірбаяндары, «Университет мәселелері» (1898) және «Университеттің іске қосылуы» (1906) атты лекциялар жинағы кіреді.
From 1856 to 1865, Gilman served as librarian of Yale College, and was also concerned with improving the New Haven public school system. When the Civil War broke out, Gilman became the recruiting sergeant for the Norton Cadets, a group of Yale graduates and faculty who drilled on the New Haven Green under the oversight of Yale professor William Augustus Norton. In 1863, he was appointed professor of geography at the Sheffield Scientific School, and became secretary and librarian as well in 1866. Having been passed over for the presidency of Yale, for which post Gilman was said to have been the favorite of the younger faculty, he resigned these posts in 1872 to become the third president of the newly organized University of California, Berkeley. Gilman's primary interest was in fostering advanced instruction and research, and as president he developed the first American graduate university in the German tradition. The aim of the modern research university, said Gilman, was to "extend, even by minute accretions, the realm of knowledge" At his inaugural address at Hopkins, Gilman asked: "What are we aiming at?" The answer, he said, was "the encouragement of research and the advancement of individual scholars, who by their excellence will advance the sciences they pursue, and the society where they dwell." In 1884, Gilman was elected a member of the American Antiquarian Society. Gilman was also active in founding Johns Hopkins Hospital in 1889 and Johns Hopkins Medical School in 1893. He founded and was for many years president of the Charity Organization of Baltimore, and in 1897 he served on the commission to draft a new charter for Baltimore. From 1896 to 1897, he was a member of the commission to settle the boundary line between Venezuela and British Guiana. and Peabody education funds and as a member of John D. Rockefeller's General Education Board. In this capacity, he became active in the promotion of education in the southern United States. He was president of the National Civil Service Reform League (1901–1907) and the American Oriental Society (1893–1906), vice president of the Archaeological Institute of America, and executive officer of the Maryland Geological Survey. He retired from Johns Hopkins in 1901, but accepted the presidency (1902–1904) of the newly founded Carnegie Institution of Washington. His books include biographies of James Monroe (1883) and James Dwight Dana, a collection of addresses entitled University Problems (1898), and The Launching of a University (1906).
Жеке өмір
Гилман екі рет үйленген. Оның алғашқы әйелі Мэри Ван Винкер Кетчам, Нью-Йорк қаласының Тредвелл Кетчамның қызы болған. Олар 1861 жылдың 4 желтоқсанында үйленді және екі қызы болды: Эверетт Уилерге үйленген Элис және әлеуметтік белсенді, Балтимор қаласының мэрі, Мэриленд штатының губернаторы және сенаторы мандатына кандидат болған Элизабет Гилман. Мэри Кетчем Гилман 1869 жылы қайтыс болды, ал Дэниел Койт Гилман 1877 жылы Кливленд қаласының Джон М. Вулсидің қызы, сондай-ақ Йель университетінің президенті Теодор Двайт Вулсидің туысы Элизабет Двайт Вулсиге үйленді. Дэниел Гилманның інісі Эдвард Уайтинг Гилман Йель университетінің профессоры және химигі Бенджамин Силлиманның қызы Джулия Силлиманға үйленген. Дэниел Койт Гилман Коннектикут штатының Норвич қаласында дүние салды. Мэн штатының Солтүстік-Шығыс портындағы Гилман орта мектебі, жергілікті білім беру саласындағы қызметі үшін Дэниел Койт Гилманның құрметіне аталған, бірақ кейіннен қайта жаңартылып, Маунт-Дезерт орта мектебі деп өзгертілді. 1895 жылы Америка кітапханалар қауымдастығының құрметті мүшесі атанды.
Gilman married twice. His first wife was Mary Van Winker Ketcham, daughter of Tredwell Ketcham of New York City. They married on December 4, 1861, and had two daughters: Alice, who married Everett Wheeler; and Elisabeth Gilman, who became a social activist and was a candidate for mayor of Baltimore, and for governor and senator of Maryland, on the Socialist Party of America ticket. Mary Ketcham Gilman died in 1869, and Daniel Coit Gilman married his second wife, Elizabeth Dwight Woolsey, daughter of John M. Woolsey of Cleveland, and niece of Yale president Theodore Dwight Woolsey, in 1877. Daniel Gilman's brother Edward Whiting Gilman was married to Julia Silliman, daughter of Yale University professor and chemist Benjamin Silliman. Daniel Coit Gilman died in Norwich, Connecticut. Gilman High School in Northeast Harbor, Maine, was named for Daniel Coit Gilman, who was active in local educational affairs, but it was later rebuilt and christened Mount Desert High School. He was awarded American Library Association Honorary Membership in 1895.
Дэниел Койт Гилманның еңбектері
Дэниел Койт Гилманның құжаттарын Гилманның қызы Элизабет Джонс Хопкинс университетіне сыйға берді, және олар Хопкинс университетінің Милтон С. Эйзенхауэр кітапханасында кез келген адамға шектеусіз қолжетімді. Гилманның және оның замандастарының көптеген суреттерінен басқа, құжаттарда Гилманның сол кездегі көрнекті тұлғалармен болған хат алмасулары бар, олардың ішінде Чарльз В. Элиот, Сидни Ланье, Ральф Уолдо Эмерсон, Генри Джеймс, Джеймс Рассел Лоуэлл, Генри Уодсворт Лонгфелло, Уильям Маккинли, Базил Гилдерслив, Теодор Рузвельт, Вудроу Уилсон, Джордж Банкрофт, Александр Грэм Белл, Томас Хаксли, Эндрю Карнеги, Хорас Грили, Хелен Келлер, Луи Пастер, Генри Уорд Бичер, Уильям Ослер, В. Э. Б. Дюбуа, Букер Т. Вашингтон және тағы басқалар кіреді.
The Papers of Daniel Coit Gilman were donated to Johns Hopkins University by Gilman's daughter Elisabeth, and are open on an unrestricted basis to the public at the Milton S. Eisenhower Library at Hopkins. Aside from many photographs of Gilman and his contemporaries, the papers include Gilman's correspondence with leading figures of the day, including Charles W. Eliot, Sidney Lanier, Ralph Waldo Emerson, Henry James, James Russell Lowell, Henry Wadsworth Longfellow, William McKinley, Basil Gildersleeve, Theodore Roosevelt, Woodrow Wilson, George Bancroft, Alexander Graham Bell, Thomas Huxley, Andrew Carnegie, Horace Greeley, Helen Keller, Louis Pasteur, Henry Ward Beecher, William Osler, W. E. B. Du Bois, Booker T Washington and others.