Кіріспе

Сирек Соңғы күндердің қасиеттілерінің ғибадаттары

Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысында екінші майлау ғибадатхананың ең жоғары дәрежелі ғибадаттарының бірі болып табылады және сыйлау рәсімінің кеңейтілген түрі. Қозғалыстың негізін қалаушы Жозеф Смит бұл ғибадаттың мақсаты құтқарылуды қамтамасыз ету, даралыққа жетуді кепілдік беру және құдайлық мәртебе беру екенін үйреткен. Бұл ғибадатта қатысушыға "қасиетті діни қызметкер және патша" немесе "қасиетті діни қызметкер және патшайым" деп май тамақ жағылады, сондай-ақ Мормон теологиясында қол жетімді ең жоғары құтқарылу дәрежесімен байланыстырылады. Мормондықтардың ең ірі деноминациясы – Иса Мәсіхтің Соңғы күндердің қасиеттілері шіркеуінде (LDS Church) бұл ғибадат қазіргі таңда әдетте жоғары лауазымды басшылардың Құдай таңдаған деп санайтын таңдаулы жұбайларға ғана құпия түрде өткізіледі. 1941 жылға қарай, тірілерге шамамен 15 000, ал қайтыс болғандарға 6 000-нан астам екінші майлау рәсімі орындалған. Көптеген қазіргі кездегі LDS жақтастары бұл ғибадаттың бар екенінен хабарсыз. Шіркеудің дін институтындағы оқытушыларға: "Екінші майлау туралы ешқандай жағдайда талқылауға немесе сұрақтарға жауап беруге тырыспаңыздар" делінеді (түпнұсқадағы баса айту). Бұл ғибадатты көптеген мормондық фундаменталистік топтар да орындайды. Алайда, бұл ғибадатты Науву сыйлау рәсімін тарихи түрде қолданбаған Мәсіх қауымы сияқты конфессиялар орындамайды.

Смит тұсында (1842-1844)

Джозеф Смит 1842 жылы Науву сыйлығын енгізді, бірақ оның "құдайлық биліктің толықтығын" орнату жұмысы әлі аяқталмағанын мәлімдеді. 1843 жылдың тамызында шіркеу елшісі Бригам Янг: "Егер шіркеуде құдайлық биліктің толықтығына ие болған адам болса, ол туралы мен білмеймін" деді. Янг "құдайлық биліктің толықтығы" дегеніміз – "патша және жұбайы" ретінде майлау екенін, ал нағыз патшалық қайта тірілгеннен кейін берілетінін түсіндірді. Смит тірі болған кезінде кем дегенде 20 ер және 17 әйелге екінші майлау рәсімі жасалды. Сонымен қатар, Орсон Пратт пен Парли П. Пратт бұл жарлықты әйелдерізсіз алды. 1870 жылдардан бастап, шіркеудің қайтыс болған мүшелері үшін екінші майлау рәсімдері жасала бастады. Жергілікті қауым деңгейіндегі діңгек президенттеріне енді бұл жарлыққа үміткерлерді ұсынуға рұқсат етілмеді, керісінше, ұсыныстарды тек Он екі елшінің кворумындағы жоғары дәрежелі басшылар ғана жасай алады. Қазіргі заманғы соңғы күндер қасиеттілерінің бұл амалы мүлдем құпия сақталады және оны тек өте аз адамдарға, әдетте шіркеуге өмір бойы адал қызмет еткеннен кейін ғана сыйлайды. Британдық бұрынғы діңгек президенті және бұрынғы аймақтық атқарушы хатшы Том Филлипс, ол және оның әйелі бұл жарлықты қоғамдық жария оқшауланғаннан бұрын алғанын айтты.

Құқықтық негіздеме

Шіркеудің кейбір мүшелері тарихи түрде немесе қазіргі уақытта екінші жамағаттау рәсіміне қабілетсіз болды. Осы рәсімге үміткерлердің барлығы дербес болуы керек және оны алу үшін ғибадатханада үйленген болуы шарт. 2023 жылға дейін гетеросексуалды емес және трансгендер жұптарына барлық ғибадатхана рәсімдерінен бас тартылуда.

Құпиялылық

Қаулы қазіргі уақытта тек таңдалған жұптарға құпия түрде беріледі, және Юта штатындағы, көбінесе ИЖС (Әкей-Шешелердің Ыстық Қоғамы) мүшелері тұратын қаладағы ең болмағанда бір некролог 1909 жылы осы қаулыны атады. 1980 жылдары бір зерттеуші осы тақырыпта ғылыми мақала жариялағаннан кейін, шіркеу оның болашақта тарихи мұрағаттарға кіруіне тыйым салды және осы ақпаратқа қоғамдық қолжетімділікті шектеуді күшейтті. 1978 жылы Марк Хофман осы құпия қаулының тарихи сипаттамасы деп саналған қолмен жазылған құжатты жасап, Юта штатының мемлекеттік университетіне сатты.

Бірінші майлау мағынасы

"Бірінші майлау" – құдайға патша және дін қызметшісі немесе патшайым және дін қызметшісі болу үшін майланатын адамды жуу және майлау рәсімінің бір бөлігін білдіреді. Ал екінші майлауда қатысушылар патша және дін қызметшісі, немесе патшайым және дін қызметшісі ретінде майланады. Бригам Янгтың сөзіне сүйенсек, майлау рәсімінен өткен адам "жер бетінде беріле алатын Құдай күшін толыққанды алады". "Бірінші майлау" адамның адалдығына байланысты болашақ өмірдегі нығметтерді уәделейді, ал екінші майлау осы нығметтерді шын мәнінде береді.

Екінші майлау мағынасы

Дінбасылары екінші жағу рәсіміне қатысқандардың "құдайлық биліктің толықтығын", "шақырулары мен сайлануларының нығайтылғанын", мәңгілік ғибадатханадағы некелерінің "уәделі киелі рухпен" "мөрленгенін", сондай-ақ "көп сенімді пайғамбарлық сөзді", "жоғарырақ нығметті" немесе "екінші дарыны" алғандарын мәлімдейді. ХХ ғасырдың көрнекті ЛДС шіркеуінің апостолы Брюс Р. Макконки айтуынша, шақырулары мен сайланулары нығайтылғандар "көп сенімді пайғамбарлық сөзді қабылдайды", яғни, Раббы олардың осы өмірдегі даражаға көтерілуіне мөр қояды. Олардың (Құдайдан) даражаға көтерілуі кепілді. Екінші жағу, "құдайлық биліктің толықтығы" туралы кітәптік сілтемелерді орындауға арналған болуы мүмкін, мысалы, "Дін және Келісімдер" кітабында, Джозеф Смиттен Наувоо, Иллинойс штатында ғибадатхана салуды бұйырған аянда, өйткені "жер бетінде сіздерге жоғалған нәрсені қайтаруға немесе Өзі алып қойған нәрсені, тіпті құдайлық биліктің толықтығын қалпына келтіруге болатын жер табылмады" (көшірме). ЛДС шіркеуінің басшылары бұл рәсімді Петірдің екінші хатындағы сөзімен байланыстырды. Онда ол "шақырулары мен сайлануларының нығайтылуы" туралы айтады және былай деп қосады: "Бізде сондай-ақ көп сенімді пайғамбарлық сөз бар". Смит бұл процеске сілтеме жасап: "Егер Раббы [адамды] толық сынап, оның барлық қиындыққа қарамастан Өзіне қызмет етуге бекінгенін көрсе, онда [адам] өзінің шақыруы мен сайлануының нығайтылғанын сезінеді" деді.

Әйел діни қызметкер

Екінші майлау тек үйленген, гетеросексуал жұптарға ғана жасалады. Кейбір авторлар осыған байланысты екінші рет майланған әйелдер (олар "қасиетті қыздар" ретінде майланған) күйеулері сияқты "құдайлықтың толықтығына" бекітіледі деп мәлімдейді. Бұл ғалымдар Смит осы әйелдерге діннің күшін берген деп ойлаған болуы мүмкін, бірақ міндетті түрде нақты діни лауазымға ие болмаған. 1910 жылы Солт-Лейк Трибюн газетінің редакторы LDS храмдарындағы амалдарды сынап, "екінші майлауын" алған бір LDS басшысы 1867 жылы барлық американдықтарды қарғысқа салу үшін дұға еткенін жағымсыз пікірмен айтты.