Жулиан күні – бұл астрономдар мен бағдарламаларда қолданылатын, 4713 ж.б.д. бастап күндерді санау жүйесі. Екі оқиға арасындағы уақытты есептеуге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юлиандық кезеңнің басынан бергі күндер саны
Days since the beginning of the Julian Period
Юлиан күні – Юлиандық кезеңнің басынан бергі күндердің үздіксіз санауы. Оны негізінен астрономдар, сондай-ақ екі оқиға арасындағы өткен күндерді оңай есептеу үшін бағдарламалық жасақтамада қолданады (мысалы, тамақ өндірілген күні мен сату мерзімі). Юлиандық кезең – 7980 жылдық хронологиялық аралық; Юлиандық кезеңнің 1-шы жылы б.з.д. 4713 жыл (−4712). Юлиан күнтізбесінің жылы – қазіргі Юлиандық кезеңнің жылы. Келесі Юлиандық кезең 3268 жылы басталады. Тарихшылар осы кезеңді тарихи жазбаларда жыл көрсетілмеген жағдайларда немесе бұрынғы тарихшылар көрсеткен жыл дұрыс болмағанда, оқиғаның Юлиан күнтізбесі бойынша қай жылы болғанын анықтау үшін пайдаланған. Юлиандық күн нөмірі (JDN) – Юлиандық күн санауындағы түскі сағаттан басталатын күнтізбенің бүтін саны. Юлиандық күн нөмірі 0 – б.з.д. 4713 жылдың 1 қаңтары, сенбі күні түскі уақытта басталатын күнге (пролептикалық Юлиан күнтізбесі бойынша 4714 жылдың 24 қарашасы, пролептикалық Григориан күнтізбесі бойынша) тағайындалған. Бұл күн үш көп жылдық циклдің (Индикция, Күн және Ай циклдері) басталуымен және тарихқа жазылған кез келген күннен бұрынғы күн болды. Мысалы, 2000 жылдың 1 қаңтарында сағат 12:00 UT (түскі уақыт) басталатын күннің Юлиандық нөмірі 2451545 болды. Кез келген сәттегі Юлиан күні (JD) – Юлиандық күн нөміріне, сонымен қатар Универсалды уақыт бойынша алдыңғы түстен бергі күннің үлесі қосылған сан. Юлиандық күндер ондық бөлшек қосылған Юлиандық күн нөмірі түрінде көрсетіледі. Мысалы, 2013 жылдың 1 қаңтарындағы 00:30:00.0 UT үшін Юлиандық күн 2456293.520833. Бұл мақала (UTC) уақытында жүктелді – бұл Юлиандық күні ретінде көрсетілгенде .
The Julian day is the continuous count of days since the beginning of the Julian period, and is used primarily by astronomers, and in software for easily calculating elapsed days between two events (e. g. food production date and sell by date). The Julian period is a chronological interval of 7980 years; year 1 of the Julian Period was 4713 BC (−4712). The Julian calendar year is year of the current Julian Period. The next Julian Period begins in the year AD 3268. Historians used the period to identify Julian calendar years within which an event occurred when no such year was given in the historical record, or when the year given by previous historians was incorrect. The Julian day number (JDN) is the integer assigned to a whole solar day in the Julian day count starting from noon Universal Time, with Julian day number 0 assigned to the day starting at noon on Monday, January 1, 4713 BC, proleptic Julian calendar (November 24, 4714 BC, in the proleptic Gregorian calendar), a date at which three multi year cycles started (which are: Indiction, Solar, and Lunar cycles) and which preceded any dates in recorded history. For example, the Julian day number for the day starting at 12:00 UT (noon) on January 1, 2000, was 2451545. The Julian date (JD) of any instant is the Julian day number plus the fraction of a day since the preceding noon in Universal Time. Julian dates are expressed as a Julian day number with a decimal fraction added. For example, the Julian Date for 00:30:00.0 UT January 1, 2013, is 2456293.520833. This article was loaded at (UTC) – expressed as a Julian date this is .
Юлиандық күн саны мен уақытын беріп юлиандық күнді табу
12:00 UT-ден кейінгі сәт үшін толық Джулиан күнін есептеу үшін келесідей формуланы қолдануға болады. Бөлімдер нақты сандар болып табылады. Мысалы, 2000 жылдың 1 қаңтары сағат 18:00:00 UT-ге JD = 2451545.25 сәйкес келеді, ал 2000 жылдың 1 қаңтары сағат 6:00:00 UT-ге JD = 2451544.75 сәйкес келеді.
For the full Julian Date of a moment after 12:00 UT one can use the following. Divisions are real numbers. So, for example, January 1, 2000, at 18:00:00 UT corresponds to JD = 2451545.25 and January 1, 2000, at 6:00:00 UT corresponds to JD = 2451544.75.
Юлиандық күнді есептеу
Жоғарыда айтылғандай, кез келген сәттегі Юлиан күні (JD) – бұл әмбебап уақыт бойынша алдыңғы түскі уақытқа сәйкес келетін Юлиан күнінің нөмірі, содан кейін сол сәттен бастап күндік уақыттың үлесі. Көбінесе JD-нің бөлшек бөлігін есептеу оңай: күні өткен секундтардың санын күндік секундтар санына – 86 400-ге бөлесіз. Бірақ егер UTC уақыт шкаласы қолданылса, оң секундтық түзетуі бар күнде 86 401 секунд болады (ал егер теріс секундтық түзетуі болса, 86 399 секунд). Сенімді дереккөз – "Негізгі астрономия стандарттары" (SOFA) осы мәселені секундтық түзетуі бар күндерді әртүрлі ұзындығы бар деп қарастырады (қажет болған жағдайда 86 401 немесе 86 399 секунд). SOFA мұндай есептеу нәтижесін "квази JD" деп атайды.
As stated above, the Julian date (JD) of any instant is the Julian day number for the preceding noon in Universal Time plus the fraction of the day since that instant. Ordinarily calculating the fractional portion of the JD is straightforward; the number of seconds that have elapsed in the day divided by the number of seconds in a day, 86,400. But if the UTC timescale is being used, a day containing a positive leap second contains 86,401 seconds (or in the unlikely event of a negative leap second, 86,399 seconds). One authoritative source, the Standards of Fundamental Astronomy (SOFA), deals with this issue by treating days containing a leap second as having a different length (86,401 or 86,399 seconds, as required). SOFA refers to the result of such a calculation as "quasi JD".