Кіріспе
Майкл МакКлюр (20 қазан 1932 - 4 мамыр 2020) – американдық ақын, драматург, ән жазушы және романист. Жас шағында Сан-Францискоға көшіп келгеннен кейін, ол 1955 жылы танымал Сан-Францискодағы Алты галереядағы оқылымда Аллен Гинзберг сияқты бес ақынның бірі ретінде танылды. Бұл оқиға Джек Керуактың «Дхарма бомждары» кітабында аздаған көркемдеулермен баяндалған. Ол тез арада Бит буынының маңызды мүшесіне айналды және Керуактың «Биг Сур» романында Пэт МакЛир кейіпінде мәңгі есте қалды.
Michael McClure (October 20, 1932 – May 4, 2020) was an American poet, playwright, songwriter, and novelist. After moving to San Francisco as a young man, he found fame as one of the five poets (including Allen Ginsberg) who read at the famous San Francisco Six Gallery reading in 1955, which was rendered in barely fictionalized terms in Jack Kerouac's The Dharma Bums. He soon became a key member of the Beat Generation and was immortalized as Pat McLear in Kerouac's Big Sur.
Карьерасының жалпы көрінісі
Вичита қалалық университетінде (1951–1953), Аризона университетінде (1953–1954) және Сан-Франциско мемлекеттік колледжінде (B. A., 1955) білім алған МакКлюрдің досы Стэн Браххедж «Чикаго ревю» журналында былай деді: «МакКлюр әрқашан, және жасы ұлғайған сайын, оқырманға бүкіл денесінің ойлау импульстарын түсінуге мүмкіндік береді (жазушылардың көпшілігі сияқты, тек мидың ғана ойлауынан өзгеше). Ол өзінің жасушалық хабарлары үшін форма жасайды, бұл форма бетте органикалық сезім береді; және ол өмірі бойы оған адал болады». МакКлюр сегіз пьесалық кітап және төрт эссе жинағын жариялады, оның ішінде Боб Дилан және қоршаған орта туралы эсселер де бар. Оның он төрт поэзия кітабына «Jaguar Skies», «Dark Brown», «Huge Dreams», «Rebel Lions», «Rain Mirror» және «Plum Stones» кіреді. МакКлюр өзінің «Ghost Tantra» поэзия сериясынан үзінділерді Сан-Франциско зообағындағы қамалған арыстандарға оқып бергені әйгілі. Оның романдарының арасында автобиографиялық «The Mad Cub» және «The Adept» кітаптары бар. 1967 жылдың 14 қаңтарында МакКлюр Сан-Францискодағы Голден Гейт паркінде өткен «Human Be In» шарасында өнер көрсетті және кейін 1960-шы жылдардағы хиппи контрмәдениетінің маңызды мүшесіне айналды. Барри Майлз оны «Сан-Франциско сахнасының ханзадасы» деп атады. Кейін МакКлюр «The Beard» пьесасымен драматург ретінде дау тудырды. Пьесада Билли Кид пен Жан Харлоудың ойдан шығарылған кездесуі суреттеледі және оның «Meat Politics» теориясының театрлық зерттеуі болып табылады, онда барлық адамдар «ет қаптары» болып есептеледі. МакКлюрдің басқа пьесалары: «Josephine The Mouse Singer» және «VKTMS». Ол Сан-Францискодағы Magic Theatre-де он бір жыл драматург ретінде жұмыс істеді, онда оның «Minnie Mouse and the Tap Dancing Buddha» опереттасы ұзақ уақыт қойылды. Ол екі теледокументалды фильм түсірді – «The Maze» және «September Blackberries», сондай-ақ бірнеше фильмде түсті, оның ішінде Мартин Скорсезенің «The Last Waltz» (1978) фильмінде «The Canterbury Tales»-тен үзінді оқыды; Норман Мейлердің «Beyond the Law» (1968) фильмінде; және ең бастысы Питер Фонданың «The Hired Hand» (1971) фильмінде. МакКлюр The Doors тобының әншісі Джим Моррисонмен жақын дос болды және Моррисонды ақын ретінде насихаттауда үлкен рөл атқарды. МакКлюр 2013 жылы қайтыс болғанға дейін Doors тобының клавишшісі Рей Манзарекпен бірге сөздік поэзия концерттерін өткізді; олардың жұмыстарының бірнеше альбомы жарық көрді. МакКлюр сонымен қатар Джерри Хопкинс пен Дэнни Сугерманның The Doors тобына арналған «No One Here Gets Out Alive» автобиографиясына соңғы сөзді жазды. МакКлюр минималистік композитор Терри Райлимен бірлесіп жұмыс істеген альбомдарды да шығарды. МакКлюрдің әндерінің арасында Джанис Джоплин танымал еткен «Mercedes Benz» және Riders on the Storm тобының орындауындағы жаңа әндер бар, бұл топ Манзарек пен Doors тобының гитарисі Робби Кригерден тұрды. МакКлюрдің журналистикалық мақалалары Rolling Stone, Vanity Fair, Los Angeles Times және San Francisco Chronicle басылымдарында жарияланды. Ол көптеген сыйлықтарға ие болды, оның ішінде Гуггенхайм стипендиясы, үздік пьеса үшін Obie сыйлығы, NEA гранты, Альфред Джарри сыйлығы және драматургия саласындағы Рокфеллер гранты. Сонымен қатар, ол 2014 жылы Сан-Франциско мемлекеттік университетінің түлектер залына енгізілді. МакКлюр өмірінің соңына дейін ақын, эссеші және драматург ретінде белсенді болды және екінші әйелі Эмимен бірге Сан-Франциско шығанағындағы аймақта тұрды. Оның Джоанна МакКлюрмен жасаған бірінші некесінен бір қызы бар.
McClure published eight books of plays and four collections of essays, including essays on Bob Dylan and the environment. His fourteen books of poetry include Jaguar Skies, Dark Brown, Huge Dreams, Rebel Lions, Rain Mirror and Plum Stones. McClure famously read selections of his Ghost Tantra poetry series to the caged lions in the San Francisco Zoo. His work as a novelist includes the autobiographical The Mad Cub and The Adept. On January 14, 1967, McClure read at the Human Be In event in Golden Gate Park in San Francisco and later became an important member of the 1960s hippie counterculture. Barry Miles referred to him as "the prince of the San Francisco scene". McClure later courted controversy as a playwright with his play The Beard. The play tells of a fictional encounter between Billy the Kid and Jean Harlow and is a theatrical exploration of his "Meat Politics" theory, in which all human beings are "bags of meat". McClure's other plays include Josephine The Mouse Singer and VKTMS. He had an eleven year run as playwright in residence with San Francisco's Magic Theatre where his operetta "Minnie Mouse and the Tap Dancing Buddha" had an extended run. He made two television documentaries – The Maze and September Blackberries – and was featured in several films, including Martin Scorsese's The Last Waltz (1978), where he recites from The Canterbury Tales; Norman Mailer's Beyond the Law (1968); and, most prominently, Peter Fonda's The Hired Hand (1971). McClure was a close friend of the Doors' lead singer Jim Morrison and is generally acknowledged as having been responsible for promoting Morrison as a poet. McClure performed spoken word poetry concerts with Doors keyboardist Ray Manzarek until the latter's death in 2013; several albums of their work have been released. McClure also contributed the afterword to No One Here Gets Out Alive, Jerry Hopkins's and Danny Sugerman's seminal Doors biography. McClure also released albums of his work with minimalist composer Terry Riley. McClure's songs include "Mercedes Benz", popularized by Janis Joplin, and new songs which were performed by Riders on the Storm, a band that consisted of Manzarek and Doors guitarist Robbie Krieger. McClure's journalism has been featured in Rolling Stone, Vanity Fair, the Los Angeles Times and the San Francisco Chronicle. He received numerous awards, including a Guggenheim Fellowship, an Obie Award for Best Play, an NEA grant, the Alfred Jarry Award and a Rockefeller grant for playwriting. In addition, he was inducted into the San Francisco State University Alumni Hall of Fame in 2014. McClure remained active as a poet, essayist and playwright until his death and lived with his second wife, Amy, in the San Francisco Bay Area. He had one daughter from his first marriage to Joanna McClure.
Бағана
"Сақал" – бұл ерекше дау тудыратын заманауи пьеса, ол сүйкімдеу мен тартылыстың мәнін зерттейді және екі легендарлы тұлға арасындағы жарылғыш қақтығысты бейнелейді: платина шашты киножұлдыз Жан Харлоу және шаштарымен ойнайтын заңсыз Билли Кид. Олар бір-біріне тартылады, бірақ олардың эголары кедергі келтіреді. Ол оның еркектігін әжуалайды, ал ол оның сұлулығына қызғанады. Олар жеке қалғандықтарын түсінгенде, олардың күресі басылады, өйткені олар жүректерін ауырлататын бейнелерін тастап, шын сезімдеріне беріле алады. Олардың құмарлықтарының күші зор дау тудыратын соңғы сахнаға алып келеді, себебі пьеса ковбой мен жұлдыздың ашық жыныстық жақындықпен аяқталады. МакКлюрдің айтуынша, ол пьесаны жазуға Жан Харлоу мен Билли Кид арасындағы бокс матчын жарнамалайтын плакаттан алған көрініс шабыттандырды. Жазуды бастамас бұрын ол Сан-Францискодағы бокс плакаттарын шығаратын баспаханаға барып, өз ойындағы плакатты басып шығарды. Содан кейін ол: "Мен плакатты қоршауларға, терезелерге, алкоголь дүкендеріне, бокс плакаттары ілінетін жерлерге жаптырдым. Бір плакатты жұмыс істейтін бөлмеме, көпір мен мұхитқа қарап тұрған бөлмеме іліп қойдым. Мен Билли Кид пен Жан Харлоудың суретін әдемі плакаттан бастарымның артына, мұхитқа қарай таратып жатқанын сезіндім. Олар пьесаны ойнай бастады, мен оны жаза бастадым. Олар бірнеше бет айтты, мен жай ғана теріп жаздым. Мен оны сүтқоректілердің жыныстық қатынасы мен махаббаты туралы поэма деп ойладым. Бұл тантрикалық ритуал болған шығар." МакКлюр британдық драматург Харольд Пинтермен кездесіп, ол пьесаны қолдап, оны көзге түсіруге көмектесті және 1965 жылы Сан-Францискодағы алғашқы қойылымды өткізгендерге батылдық берді. Ол 1965 жылдың 18 желтоқсанында Сан-Францискодағы Актерлер шеберханасы театрында дебют жасады. 1966 жылдың 24 шілдесінде Билл Грэмнің Филлмор аудиториясында екінші қойылым болды. Филлмордың жоғары беделіне байланысты, бұл қойылым 700 көрерменді тартты. Филлмордағы табыстан кейін келесі айда театрдың түнгі клубы "Комитет" театрында ашылды, онда оның ұзаққа созылатыны үміттенілді. Қазір пьесаның даулы элементтерін білген Сан-Франциско полиция департаменті алғашқы екі қойылымды жасырын түрде жаздырып, үшінші қойылымды жасырын түрде түсірді. Аллен Гинзбергтің "Ауыл" романын, Ленни Брюстің және Сан-Франциско мим труппасының өнерін цензуралау әрекеттері сәтсіз аяқталғандықтан, полиция бөлімі бұл жолы сәттілікке жетуге ниеттенді. 1966 жылдың 8 тамызында үшінші қойылымның соңында – бұл пьесаның бесінші рет жұрт алдында орындалуы – Сан-Франциско полиция бөлімі сахнаға шабуыл жасап, актерлер Билли Диксонды (Жан) және Ричард Брайтты (Билли) тұтқындады. Қылмыстық кодекстің 647-бабы бойынша екеуіне "әдепсіздік", "қылмыс жасауға ниеттену" және "қоғамдық орында ұятсыз мінез-құлық" айыптары тағылды. Америка азаматтық бостандықтар одағы істі өз қолына алып, актерлерді қорғады. Тұтқындалғаннан кейін он екі күн өткен соң, пьеса Берклидегі Флоренс Швимли кішкентай театрында қойылды. Көрермендер қатарында ACLU шақырған жүзден астам сарапшы куәгерлер, соның ішінде саяси белсенділер, ғалымдар, жазушылар және тіпті дін қызметкерлері болды. Сонымен қатар Беркли полиция бөлімінің жеті қызметкері және округтік прокурордың кеңсесі де болды. Бес күннен кейін Беркли қаласы қойылымға "әдепсіз немесе азғындық" айыбын тақты. Бұл пьеса театрлық сенсацияға айналды, соңында бірнеше айлық заңдық талқылаудан кейін Сан-Франциско жоғары сотының судьясы Джозеф Кареш пьесада қиындық тудыратын материалдар болғанын, бірақ мұндай жұмысты заң бойынша қудалау орынсыз деп шешті. Барлық айыптаулар алынып тасталды, ал кейінгі шағым қабылданбады. Сан-Франциско аймағында өнер көрсете алмай, пьеса Лос-Анджелеске көшірілді, онда пьесаның қойылымын Диксон мен Брайттың он төрт рет қатарынан қойылымнан кейін тұтқындалуымен тоқтатуға тырысты. МакКлюр: "Актер мен актриса екі рет аяқ астынан алғыс алды, біреуі пьесаның соңында, екіншісі полиция оларды есіктен шығарып, күтіп тұрған вагонға салып, тіркеуге алып кеткен кезде". "Сақал" ақырында Нью-Йоркке көшірілді, онда 1967-1968 жылдардағы Obie Theatre Awards-да ол үздік режиссер және үздік актриса жүлдесін жеңіп алды. Содан бері ол бүкіл әлемде ойналып, американдық университеттердегі драмалық топтардың сүйіктісі болып табылады. Бұл пьеса Лондонда екі рет қойылып, ерекше табысқа қол жеткізді. 1968 жылы актер Рип Торн Корольдік сот театрында есімді қойылымды қойды, ал 2006 жылы ол кішкентай Old Red Lion Theatre-да Ник Соундерстің режиссерлігімен және Терри Райлидің жаңа музыкасымен қайта жаңғыртылды. Пьеса қазіргі таңда АҚШ және Ұлыбританияда басылымнан шыққан. Соундерс 2008 жылы МакКлюрмен екінші рет "Ләнеттер мен уағыздар" жүлделі қысқаметражды фильмінде ынтықтасты, бұл МакКлюрдің өлеңдерінің бірін фильмге бейімдеуге алғаш рет рұқсат бергенімен белгіленді.
Калифорния өнер және қолөнер колледжі
МакКлюр көп жылдар бойы Калифорния штатының Окленд қаласындағы Калифорния өнер және қолөнер колледжінде (қазір Калифорния өнер колледжі деп аталады) поэзиядан танымал және құрметті профессор болып жұмыс істеді.
Өлім
МакКлюр 2020 жылғы 4 мамырда Окленд қаласында инсульт салдарынан туындаған асқынулардан 87 жасында қайтыс болды. Mule Kick Blues, And Last Poems (City Lights Publishers, 2021).