Кіріспе

27-ші Даилге сайлау

1992 жылғы 27-ші Даилге Ирландияның жалпы сайлауы 25 қарашада, сәрсенбі күні өткізілді. Бұл, президент Мэри Робинсонның 5 қарашада 26-шы Даилді таратуынан кейін, шамамен үш аптадан соң, премьер-министр Альберт Рейнольдстың өтініші бойынша, үкіметке деген сенімсіздік дауысында жеңілгеннен кейін болды. Жалпы сайлаулар Ирландияның 41 сайлау округінде Дэйл Эйрендегі 166 орын үшін, Оирехтастың өкілдер палатасы ретінде, 1990 жылғы Сайлау (өзгеріс) заңының редакциясы бойынша өтті. Сол күні абортқа қатысты үш референдум да өтті. 27-ші Даил 1992 жылдың 14 желтоқсанында Лайнстер-хауста жиналып, президент тағайындайтын Таоишті ұсынды және Ирландияның жаңа үкіметін бекітті. Бұл күні үкімет құрылмады, бірақ 1993 жылдың 12 қаңтарында Рейнольдс қайтадан Таоиш болып тағайындалды, ол Фианна Фейл және Лейбористік партиясының коалициялық үкіметі – Ирландияның 23-ші үкіметін құрды.

Науқан

1992 жылғы жалпы сайлауға «Фианна Фейл» – «Прогрессивті демократтар» коалициялық үкіметінің құлдырауы себеп болды. «Биф трибуналында» адалдықсыздыққа қатысты айыптаулар Десмонд О’Мэлли мен оның партиясын Альберт Рейнольдстың «Фианна Фейл» партиясынан бөлінуге мәжбүр етті. Альберт Рейнольдс пен Джон Брутон әрқайсысы өз партияларының басшысы ретінде алғашқы жалпы сайлауда бақ сынасты. Рейнольдс үшін бұл басшылық лауазымындағы жалғыз сайлауы болды. «Фианна Фейл» үшін сайлау науқаны өте жақсы өтпеді, Рейнольдсқа қолдау 20%-ға төмендеді. Солшылдардың ішіндегі «Еңбек партиясы» өткен жылғы жергілікті сайлауда қолдауын арттырған еді, көптеген сарапшылар партияның «Дэйлде» үлкен жетістіктерге жететінін болжады. Сол жылы «Жұмысшы партиясы» арнайы съезде партияны қайта құру туралы ұсыныс бойынша жарылып кетті, бұл сол жылы итальяндық коммунистік партия жасаған қадамға ұқсас болды, сондай-ақ «Ресми ИРА»-мен барлық байланыстарды үзуді көздеді. Партияның жеті депутатының алтауы және кеңесшілердің көпшілігі партияны тастап, 1992 жылдың басында «Демократиялық солшылдар» партиясын құрды. Көптеген саяси сарапшылар «Фианна Фейл» қайта сайланбайды, ал «Радуга коалициясы» – «Файн Гейл», «Еңбек партиясы» және мүмкін «Демократиялық солшылдар» партияларынан құралады деп болжады. «Файн Гейл» партиясының басшысы Джон Брутонның да өзіне тән мәселелері болды. Кері байланыс сауалнамалары көрсеткендей, егер «Радуга коалициясы» билікке келсе, «Еңбек партиясының» Дик Спрингі Брутоннан гөрі жақсы «Таоиш» лауазымына ие болатын. Бұқаралық ақпарат құралдарында премьер-министр лауазымын ауыстыру мүмкіндігі де айтылды. Науқанның басты жеңімпазы Дик Спринг пен «Еңбек партиясы» болды. Олар «Файн Гейл» партиясынан толыққандай алшақтап, тәуелсіз бағытты ұстанды. Науқан барысында Спринг партия сайлаудан кейін не істейтіні туралы көп айтпады, алайда «Еңбек партиясы» коалицияның бір бөлігі болса, оған «Таоиш» лауазымын беруі керек екенін мәлімдеді. Бұл сайлауда Мусаджи Бхамджи («Еңбек партиясы») алғашқы мұсылман «Техта Дала» (ТД) атанды.

Үкімет құруы

Фианна Файл 1927 жылдан бері ең нашар нәтиже көрсетті, дауыс берудің 40% -ынан да аз жинады. Фине Гейл, табысқа жететіні болжанғанмен, 10 орынды жоғалтты. Еңбек партиясы тарихтағы ең жақсы нәтижесін көрсетті, бұл оқиға "Көктемгі толқын" деп аталды және олардың орындары екі еседен астамға өсті. Фине Гейл мен Еңбек партиясы арасындағы азшылық үкімет құру жөніндегі келіссөздер бірнеше аптадан кейін, ішінара "айналма Таоишик" мәселесіне байланысты сәтсіз аяқталды. Спринг Фианна Фейлмен коалиция құруға немесе кезекті сайлауды өткізуге мәжбүр болды. Коалициялық келісім Еңбек партиясының көптеген қолдаушыларына ұнамады, себебі Дик Спринг Фианна Фейлге, әсіресе Альберт Рейнольдсқа қарсы белсенді науқан жүргізген болатын. Коалицияның нәтижесінде Альберт Рейнольдс 100-ден астам дауыспен Таоишик болып сайланды, бұл 2011 жылға дейін кез келген Таоишик үшін ең үлкен қолдау көрсеткіші болды. 1994 жылы, әсіресе мал өнімдері саласындағы бірқатар дау-дамаздардан кейін, Еңбек партиясы коалициядан шығып, келіссөздерден кейін 1994 жылдың 15 желтоқсанында Фине Гейл және Демократиялық Солмен "Радуга" коалициясын құрды, себебі бұл кезде өткен үш қосымша сайлау Фине Гейл, Еңбек партиясы және Демократиялық Солдан тұратын үкімет құруға мүмкіндік берді. Бұл жаңа коалициялық партиялармен құрылған алғашқы және бүгінгі күнге дейін жалғыз үкімет, ол бір Дайл мерзімі ішінде билікке келді.