Кіріспе

Француз салоншысы және жазушысы Клаудин Александрин Герин де Тенцин, Сент-Мартен де Ре бароннасы (27 сәуір 1682 – 4 желтоқсан 1749) – француз салоншысы және жазушы. Ол кейіннен көрнекті математик, философ және «Энциклопедияға» үлес қосқан Жан ле Ронд д’Аламбердің анасы болды, бірақ ол оны 1717 жылғы қарашада туғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Париждің Сент-Жан-ле-Ронд шіркеуінің алдында тастап кетті.

Ерте өмір

Клодин Францияның Гренобль қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі Антуан Герин, Тансен мырзасы, парламент президенті болған. Клодин Гренобль маңындағы монастырда тәрбиеленді, ата-анасының тілегімен кешірім сұрап, дінге кірді, бірақ антын бұзып, 1712 жылы Папа Клемент XI-ден оның зайыр атанғанына ресми рұқсат алды. Ол әлі ресми түрде қаһарман болған кезде ирландтық эмигрант-солдат Артур Диллонмен сырласқан деген қаңқу бар.

Әлеуметтік өмір

Ол әпкесі Мэм де Ферриольмен бірге Парижде қоныстанды, онда ол көп кешікпей салон ашты, ол зиялылар мен руэлердің жиі бас қосатын орнына айналды. Оның көптеген махаббаттары мен демеушілерінің арасында Шевалье Луи Камю Дестуш болды, одан заңды емес ұлы Жан ле Ронд д’Алембер дүниеге келді. Болашақтағы бірінші министр Гийом Дюбуа да оның сүйіктілерінің бірі болған, тіпті ол Камбрей архиепископы болғаннан кейін де; бірақ егер осы қарым-қатынас болған болса, ол құпия сақталған. Оның бір махаббаты трагедиямен аяқталды. 1726 жылы бұрынғы сүйіктісі Шарль Жозеф де ла Фресней оның үйінде өзін-өзі өлтірді, ал Мэм де Тенсин қысқа мерзімге Шательде және содан кейін Бастилияда қамалды, бірақ Ұлы Кеңестің оның кінәсіздігін жариялауы нәтижесінде тез босатылды. Осыдан кейін ол өзін саяси интригаларға арнады, әсіресе ағасы аббат Тенсиннің мансабын көтеру үшін, ол Лион архиепископы болып, кардиналдың қызыл тоғасын алды. Оның ағасымен арадағы қарым-қатынас көп пікірталас тудырды, бірақ ол ешқашан қаңқу сөздерге ден қоймады, алайда олардың сезімі бауырластықтан асып түскенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. Ол сондай-ақ король Людовик XV-нің жақын досы Маршал де Ришельемен де байланыста болды, оған айтарлықтай ықпал еткендігі айтылады. Клодин, оның ағасы және Ришелье арасындағы хат алмасулар Людовик XV-нің Версаль сарайындағы құпия интригаларға терең араласуын көрсетеді. Соңында ол әдеби салон құрды, онда Бернард ле Бовье де Фонтенель, Шарль де Секунда, Монтескье бароны, Шарль Иренэ Кастель де Сен-Пьер, Пьер де Мариво, Алексис Пирон және тағы басқалар жиі бас қосатын. Оның салоны – шетелдік зиялыларды қабылдаған алғашқы париждік әдеби орын болды. Оның ағылшын қонақтарының арасында Генри Сент-Джон, Болингброк виконты және Филипп Стенхоуп, Честерфилд графы бар еді.

Романдар

Ол айрықша қадір-қасиеті бар романист болды. Оның романдарының қарапайымдылығы мен тартымдылығы үшін жоғары бағаланды, бұл қасиеттер жазушының өмірлік жағдайларын ескергенде оның туындыларында күтпеген нәрсе еді. Олардың ең танымал туындысы – «Коминг графының естеліктері» (1735) романы. Бұл романды, басқа екі романы сияқты, оның жүрекжарлы туыстары М.М. д’Аржантал мен Пон де Вейль жазған деп санайтын, бірақ шынайы авторлықты мұқият жасырған. Оның туындылары Мари Мадлен де Лафайеттің еңбектерімен бірге Этьен мен Джей (Париж, 1825) баспасында жарық көрді; оның романдары 1885 жылы Лескюрдің алғы сөзімен қайта басылды; ал оның хаттары «Lettres de Mmes. де Вилларс, де Лафайетт және де Тенсин» (Париж, 1805–1832) жинағында жарияланды.