Кіріспе
Неоплатоникалық философ Плотиннің тоғыз кітабынан тұратын алты жинағы – «Эннеадалар», толық атауы – «Алты Эннеада». Бұл философ Плотиннің жазуларының жинағы, оны оның шәкірті Порфирий (270 ж.) редакциялап, құрастырған. Плотин Аммоний Саккастың шәкірті болды, және олар екеуі неоплатонизмнің негізін қалады. Оның еңбектері, Августин Гипполық, Каппадокиялық Әкелер, Псевдо-Дионисий Ареопагит және көптеген келесі христиан және мұсылман ойшылдары арқылы Батыс және Таяу Шығыс ойлау жүйесіне зор әсер етті.
The Enneads , fully The Six Enneads, is the collection of writings of the philosopher Plotinus, edited and compiled by his student Porphyry (270). Plotinus was a student of Ammonius Saccas, and together they were founders of Neoplatonism. His work, through Augustine of Hippo, the Cappadocian Fathers, Pseudo Dionysius the Areopagite and several subsequent Christian and Muslim thinkers, has greatly influenced Western and Near Eastern thought.
Мазмұны
Порфирий Плотиннің жазбаларын елу төрт трактатта өңдеді, олардың ұзындығы мен тарауларының саны әртүрлі болды, себебі ол түпнұсқа мәтіндерді бөліп, осы санға сәйкес келетін басқаларын біріктірді. Содан кейін ол елу төрт трактатты тоғыз топқа бөлді (грек. ennea немесе Enneads). Ол «Эннеадаларды» үш томдық жинаққа біріктірді. Бірінші томда алғашқы үш Эннеада (I, II, III), екінші томда Төртінші (IV) және Бесінші (V) Эннеадалар, ал соңғы томда қалған Эннеадалар бар. Әр трактатты түзетіп, атағаннан кейін Порфирий өзінің ұстазының өмірбаянын жазды, «Плотиннің өмірі» еңбегі Эннеадаларға кіріспе болуды көздеді. Порфирийдің басылымы Эннеадалардың жазылған хронологиялық ретін қадағаламайды (төмендегі хронологиялық тізімді қараңыз), бірақ оқушыны жеке істеріне қатысты тақырыптардан бастап ғаламның ең жоғары принциптеріне жетелейтін оқу жоспарына негізделген. Порфирий «Плотиннің өмірінің» 24–26 тарауларында бірінші Эннеада адам және этикалық тақырыптармен айналысатынын, екінші және үшінші Эннеадалар көбінесе космологиялық тақырыптарға немесе физикалық шындыққа арналғанын жазды. Төртіншісі – жанға, бесіншісі – білім мен зиялы шындыққа, ал алтыншысы – болмысқа және одан жоғары, Бірлікке немесе барлық нәрсенің бастапқы принципіне қатысты.
Мазмұны
Аудармаға байланысты трактаттардың атаулары өзгеше болуы мүмкін. Жекелеген еңбектердің алдындағы тіктөртбұрышты жақшадағы сандар Порфирийдің «Плотин өмірі» атты еңбегінде көрсетілген жазылу мерзіміне сәйкес келеді.
Бірінші Эннеада
I.1 [53] "Тірі жандар не және адам не?" I.2 [19] "Жақсылық туралы" I.3 [20] "Диалектика туралы [Көтерілу жолы]". I.4 [46] "Шын бақыт (игілік) туралы" I.5 [36] "Бақыт (игілік) уақыт өте келе арта ма?" I.6 [1] "Сұлулық туралы" I.7 [54] "Бастапқы жақсылық және жақсылықтың екіншілік түрлері туралы [әйтпесе, "Бақыт туралы"]" I.8 [51] "Зұлымның мәні мен себебі туралы" I.9 [16] "Босату туралы"
I.3 [20] "On Dialectic [The Upward Way]." I.4 [46] "On True Happiness (Well Being)"
I.5 [36] "On Whether Happiness (Well Being) Increases with Time." I.6 [1] "On Beauty"
I.7 [54] "On the Primal Good and Secondary Forms of Good [Otherwise, 'On Happiness']"
I.8 [51] "On the Nature and Source of Evil"
I.9 [16] "On Dismissal"
Екінші Эннеада
II.1 [40] "Аспан туралы"
II.2 [14] "Аспан қозғалысы туралы"
II.3 [52] "Жұлдыздар себепші ме"
II.4 [12] "Материя туралы"
II.5 [25] "Потенциалдық және іске асыру туралы"
II.6 [17] "Сапа туралы немесе субстанция туралы"
II.7 [37] "Толық трансфузия туралы"
II.8 [35] "Көру туралы немесе алыс заттардың кішкентай көрінуі туралы"
II.9 [33] "Космостың Жаратушысы мен космостың өзінің жаман екенін айтқандарға қарсы" [көбінесе "Гностиктерге қарсы" деп аталады]
II.2 [14] "On the Movement of Heaven"
II.3 [52] "Whether the Stars are Causes"
II.4 [12] "On Matter"
II.5 [25] "On Potentiality and Actuality"
II.6 [17] "On Quality or on Substance"
II.7 [37] "On Complete Transfusion"
II.8 [35] "On Sight or on How Distant Objects Appear Small"
II.9 [33] "Against Those That Affirm The Creator of the Cosmos and the Cosmos Itself to be Evil" [generally quoted as "Against the Gnostics"]
Үшінші энеада
III.1 [3] "Тағдыр туралы"
III.2 [47] "Құдайдың қамқорлығы туралы (1)."
III.3 [48] "Құдайдың қамқорлығы туралы (2)."
III.4 [15] "Біздің тағайындалған қорғаушы рухымыз туралы"
III.5 [50] "Махаббат туралы"
III.6 [26] "Денесі жоқтардың әсерсіздігі туралы"
III.7 [45] "Мәңгілік және уақыт туралы"
III.8 [30] "Табиғат, зерделеу және Бірлік туралы"
III.9 [13] "Көзқарас шаралары"
III.2 [47] "On Providence (1)." III.3 [48] "On Providence (2)." III.4 [15] "On our Allotted Guardian Spirit"
III.5 [50] "On Love"
III.6 [26] "On the Impassivity of the Unembodied"
III.7 [45] "On Eternity and Time"
III.8 [30] "On Nature, Contemplation and the One"
III.9 [13] "Detached Considerations"
Төртінші Эннеада
IV.1 [21] "Жанның мәні туралы (1)"
IV.2 [4] "Жанның мәні туралы (2)"
IV.3 [27] "Жанның проблемалары туралы (1)"
IV.4 [28] "Жанның проблемалары туралы (2)"
IV.5 [29] "Жанның проблемалары туралы (3)" [Сонымен қатар "Көріп білу" деп те аталады].
IV.6 [41] "Сезім қабылдауы мен есте сақтау туралы"
IV.7 [2] "Жанның өлместігі туралы"
IV.8 [6] "Жанның денеге түсуі туралы"
IV.9 [8] "Барлық жандар бір ме?"
IV.2 [4] "On the Essence of the Soul (2)"
IV.3 [27] "On Problems of the Soul (1)"
IV.4 [28] "On Problems of the Soul (2)"
IV.5 [29] "On Problems of the Soul (3)” [Also known as "On Sight"]. IV.6 [41] "On Sense Perception and Memory"
IV.7 [2] "On the Immortality of the Soul"
IV.8 [6] "On the Soul's Descent into Body"
IV.9 [8] "Are All Souls One"
Бесінші Эннеада
V.1 [10] "Үш негізгі гипостазда"
V.2 [11] "Біріншіден кейінгі жаратылыстардың пайда болуы мен реті туралы"
V.3 [49] "Білімді гипостаздар және одан арғы нәрселер туралы"
V.4 [7] "Біріншіден кейінгі нәрселердің Біріншіден қалай туындайтыны және Бір туралы"
V.5 [32] "Интеллектуалды жандар Ақылдан тыс емес және Жақсылық туралы"
V.6 [24] "Болмыстан тыс нәрсе ойламайтыны және бірінші және екінші ойлау принципі қандай екені туралы"
V.7 [18] "Жеке жандардың идеялары бар ма?"
V.8 [31] "Интеллектуалды сұлулық туралы"
V.9 [5] "Ақыл, формалар және болмыс туралы"
V.2 [11] "On the Origin and Order of the Beings following after the First"
V.3 [49] "On the Knowing Hypostases and That Which is Beyond"
V.4 [7] "How That Which is After the First Comes from the First, and on the One." V.5 [32] "That the Intellectual Beings are not Outside the Intellect, and on the Good"
V.6 [24] "On the Fact that That Which is Beyond Being Does not Think, and on What is the Primary and the Secondary Thinking Principle"
V.7 [18] "On Whether There are Ideas of Particular Beings"
V.8 [31] "On the Intellectual Beauty"
V.9 [5] "On Intellect, the Forms, and Being"
Алтыншы Эннеада
VI.1 [42] "Болудың түрлері туралы (1)"
VI.2 [43] "Болудың түрлері туралы (2)"
VI.3 [44] "Болудың түрлері туралы (3)"
VI.4 [22] "Бір және сол болмыстың барлық жерде толық болуы туралы (1)"
VI.5 [23] "Бір және сол болмыстың барлық жерде толық болуы туралы (2)"
VI.6 [34] "Сандар туралы"
VI.7 [38] "Түрлердің көптігі қалай пайда болды және Жақсылық туралы"
VI.8 [39] "Еркін ерік және Бірдің еркі туралы"
VI.9 [9] "Жақсылық немесе Бірлік туралы"
VI.2 [43] "On the Kinds of Being (2)"
VI.3 [44] "On the Kinds of Being (3)"
VI.4 [22] "On the Presence of Being, One and the Same, Everywhere as a Whole (1)"
VI.5 [23] "On the Presence of Being, One and the Same, Everywhere as a Whole (2)"
VI.6 [34] "On Numbers"
VI.7 [38] "How the Multiplicity of Forms Came Into Being, and on the Good"
VI.8 [39] "On Free Will and the Will of the One"
VI.9 [9] "On the Good, or the One"
Plotiniana Arabica немесе Arabic Plotinus туралы ескерту
Батыс Рим империясы құлағаннан кейін және Византия империясы кезінде Плотиннің кейбір мәтіндерінің авторлығы күңгірттенді. "Эннеадалар" IV-VI бөлімдерінің көптеген үзінділері, қазір "Плотиниана Арабика" деп белгілі, ислам ғалымдары (әл-Кинди, әл-Фараби және Авиценна сияқты) арасында "Аристотельдің теологиясы" деген атпен немесе "ескі [ақылды] адамның сөздері" деп цитаталанып тарады. Аристотельге деген ислами қызығушылықтың нәтижесінде бұл жазбалар ислам философиясына маңызды әсер етті. 1519 жылы Еуропада осы "Теология" деп аталатын нұсқаның латын тіліндегі басылымы пайда болды. (Сал. О'Мира, "Энеадаларға кіріспе". Оксфорд: 1995, 111-беттен бастап.)