Кіріспе

Waitrose & Partners атымен сауда жасайтын Уайтроз Лимитед – Джон Льюис Партнершип иелігіндегі британдық супермаркеттер желісі. 1904 жылы Waite, Rose & Taylor атымен құрылған, кейін Waitrose деп қысқартылған британдық супермаркеттердің бренді. 1937 жылы оны қызметкерлеріне тиесілі John Lewis Partnership бөлшек сауда компаниясы сатып алды және ол әлі күнге дейін осы бренд астында азық-түлік тауарын сатуда. Бас кеңсесі Бракнелл қаласында орналасқан. 2023 жылғы сәуір айына қарай Waitrose & Partners Ұлыбритания және Норманд аралдарында 329 дүкенге ие, оның ішінде 65 "Кіші Waitrose" ыңғайлы дүкендері бар. Сондай-ақ, олар 52 елге өнімдерін экспорттайды және Таяу Шығыста филиалдары бар. The Daily Telegraph және The Guardian газеттері бұл желіні "жоғары деңгейлі" репутацияға ие деп сипаттады, бірақ бұрынғы басқарушы директор Марк Прайс бағалары орта деңгейдегі желі Tesco-ға бәсекелес екенін айтты. Компания король Карл III-ге азық-түлік, шарап және спирттік ішімдіктерді жеткізуге рұқсат беретін корольдік жарлығына ие.

Тарих

1904 жылы Уоллес Уэйт, Артур Роуз және Дэвид Тейлор құрған Waitrose & Partners компаниясы, Батыс Лондонның Актон қаласында Waite, Rose & Taylor деген шағын азық-түлік дүкені ретінде бастау алды. 1908 жылы, Дэвид Тейлор бизнестен кеткеннен кейін екі жыл өткен соң, қалған негізін қалаушылардың есімдерінен "Waitrose" атауы қабылданды. 1937 жылы он дүкен мен 160 қызметкерден тұратын компанияны Джон Льюис серіктестігі сатып алды. 1955 жылы тізбекте алғашқы Waitrose супермаркеті Лондонның Стритхэм қаласында ашылды және 1960 жылдары Лондон мен Англияның оңтүстік-шығысында кеңейе берді. 1970 жылдары Waitrose Гэмпшир, Бедфордшир, Эссекс және Кембриджширде филиалдар ашты. 2016 жылдың 16 маусымында дүкеннің ең оңтүстіктегі филиалы Корнуоллдың Труро қаласында ашылды. 21-ші ғасырдың басында Waitrose кеңейтуді жалғастырды, оның ішінде Somerfield, Morrisons және Woolworths дүкендерін сатып алу да болды. 2009 жылы фирма Alliance Boots компаниясымен келісімге келді, бұл Boots компаниясына Waitrose дүкендерінде өз брендінің дәріханаларын ашуға және Boots дүкендерінде Waitrose азық-түлік өнімдерін сатуға мүмкіндік берді. Компаниялар арасындағы серіктестік 2012 жылы тиімсіз деп танылды, нәтижесінде Boots Waitrose өнімдерін ирландтық Musgrave's SuperValu желісінің тауарларымен алмастырды. Онжылдықтың соңындағы табыссыздық мәселелеріне байланысты Джон Льюис 2018 жылы бес Waitrose дүкенін жабуды және 2019 жылы тағы бес Waitrose дүкенін басқа бөлшек саудагерлерге сатуды жариялады.

Бренд және маркетинг

Уэйтроуз 2008 жылдан 2015 жылға дейін «Рединг» футбол клубын, ал 2013 жылдан 2016 жылға дейінгі үш жыл бойы Англия крикет құрамасын демеушілік етті. 2010 жылдың наурыз айында Waitrose баспа, онлайн және ұлттық телеарналарда танымал аспазшылар Делия Смит пен Хестон Блюменталдың қатысуымен жарнамалар сериясын жариялады.

Уэйтроуз герцогтігінің органикалық өнімдері

1983 жылы Waitrose органикалық азық-түлік сататын алғашқы ірі супермаркет желісі болды, және 2008 жылы органикалық азық-түлік нарығының 18% үлесіне ие болды. 2009 жылдың қыркүйегінде король Чарльз III құрған, қиын жағдайдағы органикалық азық-түлік бизнесі – Duchy Originals компаниясын Waitrose құтқарып, оның өнімдерін сатуға эксклюзивті келісім жасады және оның қайырымдылық қорына шағын төлем жасады. Бұған жауап ретінде, принц Чарльз Waitrose дүкендерін аралап, Waitrose басшылары мен олардың әйелдерімен бірге кешкі ас ішті. 2010 жылдың тамызында Duchy өнімдері Duchy Originals from Waitrose (кейін Waitrose Duchy Organic) таңбасымен көптеген жаңа тауарлармен қайта іске қосылды.

Өнімдер ассортименті

Essential Waitrose: Waitrose күнделікті сауда орны емес, арнайы жағдайларға арналған тағам дүкені ретінде қабылдану қаупі бар екенін сезінді. Сондықтан 2009 жылдың наурыз айында «Essential Waitrose» деген атаумен қолжетпелі бағадағы өнімдерін ұсынды. Маркетингтік науқанда «Күткен сапа, күтпеген баға» деген ұран қолданылды. 1400 өнім қарапайым ақ түсті қаптамамен осы атаумен таңбаланды. Кейбір адамдар рататуй провансаль және лимончелло десерттері сияқты аса қажет емес өнімдерді сатуы үшін осы желіні сықақ етті. Дегенмен, бұл желі үлкен табысқа жетті. 2016 жылға қарай 2000-нан астам тауары мен 1,1 миллиард фунт стерлингтік жылдық сатылымы болды, бұл оны Ұлыбританиядағы 1 миллиард фунттан астам құны бар бес азық-түлік және сусын брендтерінің біріне айналдырды. No 1 Waitrose – сұр қаптамадағы 650-ге жуық премиум өнімдердің жиынтығы. Cooks Ingredients – түрлі-түсті қаптамадағы дәмдеуіштер, шөптер және оған ұқсас өнімдер. Heston for Waitrose – белгілі шеф-аспаз Хестон Блюментал әзірлеген пирогтар мен торттар сияқты дайын тағамдардың ассортименті.

myWaitrose лояльдік картасы

2011 жылдың соңында супермаркет алғашқы лояльдік картасы – myWaitrose схемасын енгізді. Ол Tesco Clubcard және Nectar сияқты супермаркеттердің лояльдік бағдарламаларынан өзгеше болды, карта иелеріне ұпай жинаудың орнына эксклюзивті бәйгелерге қатысуға және арнайы ұсыныстар алуға мүмкіндік берді. Кейіннен карта иелері таңдалған тауарларға 10% жеңілдік ала бастады, сондай-ақ дүкен ішінде тегін шай немесе кофе, ал таңдалған газеттерді сатып алғандары үшін саудаларынан ақша қайтарылатын болды. Бұрынғы басқарушы директор Марк Прайс бұл ұсыныстың Waitrose-ті Ұлыбританиядағы кофе жеткізушілердің екінші ірі компаниясына айналдырғанын айтты және бұл жағдайды "керемет" деп сипаттап, басқа схемалардың ұпай жинау жүйесінің мәнсіз екенін көрсетті. Ол The Daily Telegraph газетіне: "Тегін кофе немесе газет беру нарықты бұзады, бірақ менің ойымша, клиенттер осыны қалайды, олар ұпайға мұқтаж емес. Менің ойымша, ұпайдың мәні жоқ. Ол өнімнің құндылығын көрсетпейді, сіз клиенттеріңізбен басқаша қарым-қатынас жасасаңыз ғана олардың адалдығын сезе аласыз. Бұл бүгінгі тұтынушылардың бағалайтыны, тарихи тұрғыдан бағалаған нәрсесі емес. Жасыл маркалар немесе ұпайлар соғыстан кейінгі жағдайға жауап болды, мен қазір әлемнің ондай емес деп ойлаймын", – деді. Кейіннен The Daily Telegraph газеті Waitrose-тің "наразы орта таптың шағымдарын" баяндады, олардың пікірінше, тегін кофе ұсынысы дұрыс емес клиенттерді тартады.

Бағаларды сәйкестендіру

2010 жылы Waitrose бағаға кепілдік беруді бастады, Tesco-мен 1000 тауардың бағасын теңестіре отырып. 2012 жылы бұл шара 7000 тауарға дейін ұлғайтылды.

" Waitrose Kitchen " журналы

2015 жылдың ақпан айында Waitrose Kitchen журналы Израиль үкіметі ұсынған "Израильдің дәмі" атты жарнамалық құралымды (буклетті) қосты, онда дәстүрлі араб тағамдары израильдік деп көрсетілді. Бұл жарнама Waitrose-қа қарсы әлеуметтік желілерде кеңінен наразылық тудырды.

Корпоративтік практика

Waitrose және оған қатысты брендтер John Lewis Partnership (JLP) иелігінде, ол өз кезегінде өз қызметкерлеріне тиесілі, ұйым ішінде "серіктестер" деп аталады. Қызметкерлердің үлестері серіктестік қорда сақталады – жеке серіктестер оларды сата алмайды. Серіктестердің экономикалық табысы JLP-нің жылдық пайдасына негізделген бонус төлемдері арқылы қамтамасыз етіледі. Олар, ең бастысы, серіктестік бонусы сияқты бірнеше артықшылықтар алады, ол әдетте серіктестің жылдық жалақысының 10-20% құрайтын және наурыз айында біржолғы төлем түрінде беріледі (соңғы жылдарығы ең жоғары бонус мөлшері 20% болды). Дегенмен, COVID-19 пандемиясы кезінде 2020 және 2021 қаржы жылдарында серіктестік бонусы тоқтатылды, бұл көптеген серіктестерді ашуландырды, себебі олар өздерінің тың еңбегі бағаланбағанын сезінді. Waitrose өзінің пайдасының бір бөлігін пропорционалдық түрде түрлі қайырымдылық ұйымдарына аударады, ал жеке Waitrose филиалдары өздерінің қайырымдылықтарын басқарады және қай қайырымдылық ұйымдарын қолдау керектігі туралы жергілікті шешімдер қабылдайды. Бұл "Қоғамдық мәселелер" деп аталатын жүйе, онда клиенттерге ақшаны кімге беруді таңдау мүмкіндігі беріледі. 2005 жылы супермаркет Waitrose Foundation қорын құрды, ол Оңтүстік Африкадағы жеміс өсірушілер үшін білім беру, жұмысшыларға арналған жағдайлар мен денсаулық сақтау қызметтерін қаржыландыруға бағытталған. 2009 жылы бұл бағдарлама Гана мен Кенияға кеңейтілді.

Дүкендер

Дәстүрлі түрде Уэйтроуз филиалдары негізінен Англияның оңтүстік-шығысында және Үлкен Лондонда шоғырландырылған; тіпті 2003 жылы оның ең солтүстік ағылшын филиалы Ноттингемширдегі Тренттегі Ньюаркта орналасқан болатын. Алайда, компанияның 2000-шы жылдардың ортасынан бастап солтүстікке және Шотландияға қарай кеңеюі бұл жағдайды айтарлықтай өзгертті: қазіргі таңдағы ең солтүстік Waitrose дүкені 2013 жылдың қаңтарында ашылған Стирлинг қаласында орналасқан. Waitrose 2013 жылдың 23 қазанында Клайд өзенінің жағасындағы Хеленсбург қаласында 300-ші дүкенін ашты. Waitrose дүкендерінің көлемі әртүрлі. Мысалы, ең кішкентай филиал – Лондонның Кингс-Кросс станциясындағы «little Waitrose» тек сауда алаңына ие. Кейбір Waitrose дүкендерінің құрамында дүкеннен алынған ыстық және суық тағамдар сатылатын ішкі мейрамхана бар. Клиенттер онлайн ала алатын myWaitrose картасы тауар сатып алумен бірге дүкеннің өзін-өзі қызмет көрсету автоматтарынан тегін ыстық сусындар ұсынады; бұл COVID-19 пандемиясы кезінде тоқтатылған, бірақ 2023 жылдың ақпан айынан бастап кофе ұсынысы қайта жаңартылды. Халықаралық деңгейде Waitrose Дубайдың Spinneys компаниясымен лицензиялық келісімге ие, олар Дубайда екі арнайы салынған филиалды басқарады, олардың біріншісі 2008 жылдың қазанында Дубай сауда орталығында ашылды. Біріккен Араб Әмірліктерінде ол корольдік отбасы, Мактум әулетінің ресми азық-түлік жеткізушісі болып табылады.

Жай сауда орындары мен шағын Уэйтроуз

2008 жылдың шілдесінде ыңғайлы сауда саласына енгенін жариялаған Waitrose сол жылдың желтоқсан айында Нотингем қаласында алғашқы ыңғайлы дүкенін ашты. 2009 жылдың қыркүйегінде осы концепцияны кең ауқымда енгізу жоспарланғаны хабарланды, 5-10 жыл ішінде 300-ге дейін дүкен ашу көзделіп отыр. Жаңа бөлім екі деңгейлі жүйеде жұмыс істейді, көптеген дүкендер стандартты сауда алаңынан, ал кейбіреулері үлкенірек сауда алаңынан сауда жасайтын болады. Шағын сауда алаңындағы "кіші Waitrose" таңбасының сынаққа алынуы, ыңғайлы дүкендердің брендік айырмашылығына әкелуі мүмкін. Shell компаниясы Ұлыбританиядағы таңдалған жанармай құю станцияларында Little Waitrose дүкендерін іске асыруда.

Қош келдіңіздер

2009 жылдың мамырында Waitrose, Welcome Break автожол сервисі станцияларының операторымен франшизалық келісім жасасты.

Жабылған / сатылған дүкендер

Waitrose 2018 жылы Ұлыбританияда төрт шағын дүкені мен бір супермаркетін жапты. 2019 жылы тағы он екі дүкеннің жабылатыны жарияланды. 2020 жылдың қыркүйегінде тағы төрт дүкен жабылатыны туралы хабарланды.

Окадо

2000 жылдың сәуірінде Ocado онлайн азық-түлік сатушысы іске қосылды, ал Ocado қызметі Ұлыбританияның белгілі бір аймақтарында ғана қолжетімді болды. John Lewis Partnership 2000 жылдың қазанында негізгі жеткізуші және бір бөлік иесі ретінде қосылды, алайда екеуінің арасындағы қарым-қатынас 2002 жылдың қаңтарында ресми түрде басталды. 2020 жылдың тамызында Waitrose компаниясы Ocado-мен ынтымақтастығын тоқтатуды хабарлады, ол 1 қыркүйекте аяқталды. Ocado, Waitrose-тың бәсекелесі Marks & Spencer дүкенімен серіктестікке келді. 2010 жылы шарттар өзгертіліп, Ocado-ға өнім жеткізу бойынша он жылдық келісім жасалды. 2011 жылдың ақпанында John Lewis зейнетақы қоры Ocado акцияларынан бас тарды.

Waitrose.com сайты

Waitrose компаниясының Waitrose.com (бұрын WaitroseDeliver) деген жеке жеткізу қызметі бар. Бұл қызмет бастапқыда белгілі бір дүкендерде ғана қолжетімді болды, интернет арқылы тапсырыс берілген тауарларды жеткізіп, жергілікті филиалдан қызмет көрсетті. Ocado компаниясымен шатастырмау керек, ол тәуелсіз бизнес, бұрын Waitrose тауарларын таратуға лицензиясы болған, бірақ 2020 жылдың 1 қыркүйегінде Waitrose Ocado-мен ынтымақтастығын тоқтатқаннан кейін, енді тек орталықтандырылған логистикалық орталықтардан өзі жеткізуді жүзеге асыруда. 2011 жылдың қазанында Waitrose өзінің алғашқы дүкенінен екі шақырымдай қашықтықта, Батыс Лондонның Актон қаласында "Dotcom Fulfillment Center" ашты. Бұл орталықта 200-ден астам қызметкер жұмыс істейді және арнайы сайт арқылы Лондонның батыс және орталық бөлігінің көп бөлігіне Waitrose интернет-дүкенінен тамақ жеткізіп береді. Дүкен жұртшылыққа ашық болмаса да, оның ішкі құрылымы әдеттегі дүкенге ұқсас, тіпті Waitrose супермаркеттеріндегідей қызмет көрсету бөлімдері де бар. 2020 жылдың наурыз айында Waitrose, 2020 жылдың қыркүйегінде Ocado-мен бөлінуге дайындық ретінде Waitrose.com онлайн жеткізу қызметін Ұлыбританиядағы тағы 24 дүкеніне қосатынын хабарлады.

2015 жыл

Литтлгемптон, Батыс Сассекс. Рюстингтонға көшіп орналасты.

Сыйлықтар мен марапаттар

Уэйтроуз бірнеше марапат алды. Оның шараптарына Decanter журналы және Халықаралық шарап және спирттік сусындар конкурсы сыйлықтар берді. Супермаркет желісі бөлшек сауда қызметі үшін де марапаттар алды, оның ішінде Which? журналынан. "Дүниежүзілік шаруашылық" және RSPCA жануарлардың әл-ауқаты үшін Waitrose-қа марапаттар тағайындады.