Ллойдминстер қаласы: Екі провинцияның шекарасындағы бірегей орналасқан қала

Кіріспе

Альберта және Саскачеван провинцияларындағы, Канададағы қала. Сайлау округтері осы қаланың атымен аталады.

Ллойдминстер – Канададағы ерекше географиялық орналасқан қала, ол Альберта провинциясының шекарасын кесіп өтеді. Қала екі провинцияның да бір қалалық әкімшілікпен біріктірілген жалғыз қаласы болып табылады. 6-шы шарттың орталық бөлігінде орналасқан Ллойдминстер – жазық кри, Вуд-кри, ден, сольто және метистердің дәстүрлі мекені.

Тарих

Ллойдминстер 1903 жылы тікелей Ұлыбританиядан келген Барр отаршыларымен құрылған. Бұл аймақ әлі де Солтүстік-Батыс территориясының бөлігі болған кезде, қала Доминион жерін зерттеудің төртінші меридианында орналасқан. Бұл меридиан 110° батыс бойлықпен сәйкес келуі тиіс еді, бірақ сол кездегі жетілмеген зерттеу әдістері нәтижесінде, зерттелген меридиан осы бойлықтан батысқа қарай бірнеше жүз метрге (ярд) орналасты. Қалаға 1922 жылы Саскачеван епискобы болған англикандық дін қызметкері Джордж Ллойдтың есімі берілді. Ллойд Канадаға британдық емес иммиграцияға қатысты қарсылық білдірді. Жақсы жоспарланбаған және жүзеге асырылмаған, қауіпті иммиграция сапарында ол отаршылармен өзгеше көзге түсіп, отаршылардың болашақ қалаға сапары кезінде Барр колониясының жетекшісі және атымен белгілі Айзек Монтгомери Баррды алмастырды. Қала жылдам дамыды: 1904 жылы телеграф кеңсесі және ағаштан салынған шіркеу болды; 1905 жылы «Ллойдминстер Дейли Таймс» газеті жарық көруді бастады және алғашқы пойыз 28 шілдеде келді. Бүгінде Меридиан даңғылы (немесе 50-ші даңғыл) деп аталатын қаланың негізгі солтүстік-оңтүстік көшесі бойында дүкендер, кәсіпорындар және пошта бөлімі орналаса бастады, ол төртінші меридианда орналасқан, бірақ жолдың нақты шекарасы Саскачеван провинциясында болды. Қаланың құрылғаннан кейінгі алғашқы жылдары, тәртіп сақтау мақсатында алкогольді ішімдіктерге қол жеткізуге тыйым салынды. 1903 жылға қарай далалық территорияларға провинция мәртебесі берілетіні анық болғанымен, екі емес, бір ғана провинция құрылатыны күтілді. Отаршылар федералды үкіметтің бір провинция құруға қарсылығы және төртінші меридиан (110° батыс) бойымен провинциялық шекараны жүргізу жоспарлары туралы хабардар болған жоқ. 1905 жылы Альберта және Саскачеван провинциялары құрылғанда, төртінші меридиан шекара ретінде таңдалып, қаланың басты көшесі бойымен екіге бөлінді. Ллойдминстер тұрғындары жаңа шекараны қайта қарап, қаланың барлық бөлігін Саскачеван провинциясының құрамына қосуды өтінді, бірақ бұл сәтті болмады. 1930 жылға дейін Ллойдминстер екі қала ретінде, бөлек муниципалдық басқарумен жұмыс істеді, содан кейін провинциялық үкіметтер қалаларды ортақ юрисдикциядағы бір қалаға біріктіруге келісті. 1958 жылы провинциялар бірігіп Ллойдминстерді қала ретінде қайта құрды. Соңғы онжылдықтарға дейін Ллойдминстер халқының көп бөлігі Саскачеван жағында тұрды; 2011 жылғы Канадалық халық санағында қала халқының үштен екісі Альберта жағында тұрды. 2000 жылы қалалық әкімдік және муниципалдық кеңселер Саскачеваннан 4-ші меридиан бойымен өтетін Меридиан даңғылында орналасқан Альбертаға көшірілді. Екі провинциялық мәртебесіне қарамастан, Ллойдминстер Саскачеван заң шығару жиналысы қабылдаған темекі шегуге қарсы заңнамадан босатылмады. Азаматтар қала әкімінің қарсылығына қарамастан, жарғыда рұхсат етілгендей, референдум өткізуге кірісті, нәтижесінде қала бойынша темекі шегуге қарсы ереже қабылданды. Бұл мәселе Алберта өз темекіге қарсы заңнамасын қабылдағанда шешілді, бұл қала әкімі мен кеңесінің қалаған шешімі болды.

Intended to be an exclusively British utopian settlement centred on the idea of sobriety, Lloydminster was founded in 1903 by the Barr Colonists, who came directly from the United Kingdom. At a time when the area was still part of the North West Territories, the town was located astride the Fourth Meridian of the Dominion Land Survey. This meridian was intended to coincide with the 110° west longitude, although the imperfect surveying methods of the time led to the surveyed meridian being placed a few hundred metres (yards) west of this longitude. The town was named for George Lloyd, an Anglican priest who would become Bishop of Saskatchewan in 1922. Lloyd was a strong opponent of non British immigration to Canada. During a nearly disastrous immigration journey, which was badly planned and conducted, he distinguished himself with the colonists and replaced the Barr Colony's leader and namesake Isaac Montgomery Barr during the colonists' journey to the eventual townsite. The town developed rapidly: by 1904, there was a telegraph office as well as a log church; in 1905, the Lloydminster Daily Times started publication and the first train arrived on July 28. Its main north–south street, today named Meridian Avenue (or 50th Avenue), along which stores, businesses and the post office began locating, was situated right on the Fourth Meridian, although the actual road right of way was located in Saskatchewan. To comply with temperance principles, alcohol was not available in Lloydminster for the first few years after its founding. While provincehood of some sort for the prairie territories was seen as inevitable by 1903, it had been widely expected that only one province would eventually be created instead of two. The colonists were not aware of the federal government's deep rooted opposition to the creation of a single province nor plans for a provincial boundary along the Fourth Meridian (110° W). When the provinces of Alberta and Saskatchewan were created in 1905, the Fourth Meridian was selected as the border, bisecting the town right along its main street. Lloydminster residents petitioned for the new border to be revised so as to encompass the entire town within Saskatchewan, without success. Lloydminster functioned as two towns with separate municipal administrations until the provincial governments agreed in 1930 to amalgamate the towns into a single town under shared jurisdiction. The provinces, again jointly, reincorporated Lloydminster as a city in 1958. The majority of Lloydminster's population lived on the Saskatchewan side until recent decades; in the 2011 Canadian Census, nearly two thirds of the city's population lived on the Alberta side. In 2000, the city hall and municipal offices were moved from Saskatchewan to an Alberta location on Meridian Avenue, also known as 50th Avenue, which runs along the Fourth Meridian. Despite its bi provincial status, Lloydminster was not exempted from anti smoking legislation passed by the Legislative Assembly of Saskatchewan. Citizens responded by initiating a referendum against the wishes of the mayor, as permitted in the charter, which resulted in the enactment of a citywide anti smoking bylaw. The matter became moot when Alberta enacted its own anti smoking legislation, which was the solution that the mayor and council preferred.

География

Облыс шекарасы солтүстіктен оңтүстікке қарай өтеді және Ллойдминстердің орталығында 50-ші даңғылға (Меридиан даңғылы) тікелей түседі. Меридиан даңғылы, Yellowhead тас жолының (сонымен қатар 44-ші көше деп аталады) солтүстігінде, дүкендер, кеңселер және кәсіпорындар үшін қаланың негізгі орталық көшесі болып қала береді, ал кейбіреулері шығыс-батысқа қарай созылған көшелерде орналасқан. 50-ші даңғылдың шығысындағы мекенжайлар Ллойдминстер, Саскачеван облысында, ал 50-ші даңғылдың батысындағы мекенжайлар Ллойдминстер, Альберта облысында деп есептеледі. Қаланың батысында Вермильон өзені округі (Альберта), солтүстік-шығысында Британия №502 (Саскачеван) және оңтүстік-шығысында Уилтон №472 (Саскачеван) жатыр. Қалаға қызмет көрсететін ірі сауда орындарының көп бөлігі, ірі дүкендер, жанармай құю станциялары және қонақүйлер Альберта бөлігінде орналасқан, әсіресе Yellowhead тас жолының батысындағы Меридиан даңғылы бойында және Yellowhead тас жолының оңтүстігіндегі 50-ші даңғылдың Альберта жағында. Ллойдминстердің ерекше жағдайы басқа да құқықтық мәселелерде, соның ішінде уақыт белдеуінде де көрінеді. Саскачеванның көп бөлігі күндізгі уақытқа көшпейді, жыл бойы Орталық стандартты уақытты сақтайды. Ал Альберта күндізгі уақытқа көшуді міндеттейді. Ллойдминстердің жарғысы қалаға провинциялық шекараның екі жағында да Альбертаның күндізгі уақытты пайдалану тәртібін сақтауға рұқсат береді, осылайша қаладағы барлық сағаттар синхронды болады. Бұл Ллойдминстерді және айналасындағы аймақты Альбертамен бірге Тау уақыт белдеуіне қосады. Осылайша, жаз айларында қаланың барлығы UTC−06:00 – Таулық күндізгі уақыт бойынша (Mountain Daylight Time) өмір сүреді, бұл Саскачеванның қалған бөлігіндегі Орталық стандартты уақытпен (Central Standard Time) бірдей. Қыс айларында Ллойдминстер Альбертаның қалған бөлігімен бірге Тау стандартты уақытында (UTC−07:00) болады, демек Саскачеванның қалған бөлігінен бір сағатқа қалып қояды. Облыстық шекара қаланы байланыс саласында екіге бөледі. Саскачеван жағындағы телефон нөмірлері 306 және 639 аймақтық кодтарымен, ал Альберта жағындағы телефон желілері 780 және 587 аймақтық кодтарымен тіркелген, бұл кодтар солтүстік Альбертаға берілген. Сол сияқты, Саскачеван мекенжайларындағы пошталық кодтардың алғашқы үш таңбасы "S9V" болып белгіленеді, ал Альбертадағы мекенжайлардың пошталық кодтары "T9V" әрпімен басталады. Канададағы "S" әрпімен басталатын барлық пошталық кодтар Саскачеванға, ал "T" әрпімен басталатын кодтар Альбертаға тиесілі.

The provincial border runs north to south, falling directly on 50th Avenue (Meridian Avenue) in the centre of Lloydminster. Meridian Avenue north of the Yellowhead Highway (also named 44th Street) remains the main downtown street for stores, offices and businesses, with some also located on the intersecting east–west streets. Addresses east of 50th Avenue are considered to be in Lloydminster, Saskatchewan and addresses west of 50th Avenue are considered to be in Lloydminster, Alberta. The city is bordered by the County of Vermilion River, Alberta, on the west, the Rural Municipality (R. M.) of Britannia No. 502, Saskatchewan, on the northeast and the R. M. of Wilton No. 472, Saskatchewan, on the southeast. The majority of the large retail properties serving the city, including larger stores, gas stations and hotels, are located in its Alberta portion, in particular along the Yellowhead Highway west of Meridian Avenue and along the Alberta side of 50th Avenue south of the Yellowhead Highway. Lloydminster's distinctive situation is reflected in other legal matters, including its time zone. Most of Saskatchewan does not observe daylight saving time, instead staying on Central Standard Time year round. However, Alberta mandates daylight saving time. Lloydminster's charter allows the city to follow Alberta's use of daylight saving time on both sides of the provincial border in order to keep all clocks within the city in synchronisation. This has the effect of placing Lloydminster and the surrounding area in the Mountain Time Zone along with Alberta. During the summer therefore, the entire city is on UTC−06:00—Mountain Daylight Time, which is the same as the rest of Saskatchewan where the time is defined as Central Standard Time. During the winter, Lloydminster is on Mountain Standard Time with the rest of Alberta, which is UTC−07:00, and is therefore one hour behind the time in the rest of Saskatchewan. The provincial line divides the city in two aspects related to communications. Telephones on the Saskatchewan side are assigned to area codes 306 and 639, the two area codes assigned to that province, while land lines on the Alberta side have numbers in the 780 and 587 area codes, the two area codes assigned to northern Alberta. Similarly, Saskatchewan addresses have a postal code with a forward sortation area designation (first three characters) of "S9V", and addresses in Alberta have postal codes beginning with "T9V". All postal codes in Canada beginning with the letter "S" are assigned to Saskatchewan, and those beginning with "T" belong to Alberta.

Климат

Ллойдминстерде ылғалды континенталды климат (Кёппен климаттық жіктелуі Dfb) басым, бірақ мамыр және қыркүйек айларының температурасы шамалы жоғары болғандықтан субарктикалық климатқа (Köppen Dfc) жақын. Қыстар ұзақ, суық және құрғақ, ал жаздар қысқа, жылы және орташа ылғалды. Жыл бойына жауын-шашынның орташа мөлшері төмен, ал құрғақ қыстар қардың аз болуына себеп болады. Ллойдминстерде тіркелген ең жоғары температура 12 шілдеде 2002 жылы болды.

Тіл

Тұрғындардың шамамен 94% ағылшын тілін туған тілі ретінде атады. Халықтың 1,4%-дан астамы француз тілін, 0,8%-ы неміс тілін, 0,7%-ы украин тілін, ал 0,5%-ы кри тілін туған тілі ретінде көрсетті. Ең көп таралған келесі тілдер – қытай және испан тілдері, олардың үлесі шамамен 0,3% құрады.

Ұлты

2006 жылғы санақ кезінде тұрғындардың 8% -дан астамы өзін абориген ретінде таныстырды. + Ллойдминстер қаласындағы панэтностық топтар (2001–2021) Панэтностық топтар20212016201120062001 Халық саны (% пайыз) Халық саны (% пайыз) Халық саны (% пайыз) Халық саны (% пайыз) Халық саны (% пайыз) Еуропалық 21 470 69,28 22 600 73,10 23 400 85,51 21 180 89,16 18 130 87,52 Үнді миссиясы 4 135 13,34 3 320 10,74 2 100 7,67 1 980 8,34 2 000 9,65 Оңтүстік-Шығыс Азиялық 3 370 10,87 2 635 8,52 1 005 3,67 85 0,36 250 1,21 Оңтүстік Азиялық 1 005 3,24 1 130 3,66 330 1,21 120 0,51 105 0,51 Африкалық 400 1,29 510 1,65 125 0,46 70 0,29 35 0,17 Шығыс Азиялық 200 0,65 240 0,78 150 0,55 160 0,67 100 0,48 Таяу Шығыс 150 0,48 200 0,65 30 0,11 60 0,25 60 0,29 Латын Америкалық 130 0,42 160 0,52 165 0,60 80 0,34 30 0,14 Басқа/аралас нәсілді 105 0,34 140 0,45 40 0,15 10 0,04 20 0,10 Барлық жауаптар 30 990 98,13 30 915 98,42 27 365 98,42 23 755 98,86 20 715 98,70 Жалпы халық саны 31 582 100,00 31 410 100,00 27 804 100,00 24 028 100,00 20 988 100,00

Дін

2001 жылғы халық санауы кезінде тұрғындардың 78% астамы өзін христиан дінінің жатқызушысы деп атады, ал 18% астамдары діни сенімі жоқ екенін білдірді. Статистика Канадасының мәліметі бойынша, нақты діни ағымдар бойынша тұрғындардың 31% католик, ал 44% протестант болып табылады, олардың ішінде 18% Канада Біріккен шіркеуімен, 7% астамы англикандық, шамамен 5% лютерандық, 3% жуығына пентикосталдық, 2% жуығына баптист, ал 1% астам халқы шығыс православиелік деп өзін жариялады.

Экономика

Жергілікті экономиканы негізінен мұнай өнеркәсібі басқарады. Ауыл шаруашылығы маңызды экономикалық қызмет болып қала береді. "Хаски Ллойдминстер" мұнай өңдеу зауыты да осы аймақта орналасқан. Бизнестегі бір мәселе – сату салығы. Альберта провинциясында қолданылатын жалғыз сату салығы – федералды тауарлар мен қызметтер салығы (GST). Саскачеван провинциясында GST-ге қоса, провинциялық сату салығы (PST) да бар. Бизнес Саскачеван жағынан Альбертаға, арзандау бағаға тартылып кетпеуі үшін, PST қаланың Саскачеван жағында, қонақүйлер, көлік құралдарын тіркеу және коммуналдық қызметтерден басқа жағдайларда қолданылмайды.

Үкімет

Ллойдминстерді жеті мүшелі қалалық кеңес басқарады, оған қала әкімі және алты қалалық кеңесші кіреді. Қалалық сайлауларда дауыс беру Саскачеван штатының кестесіне сәйкес жүргізіледі. Альберта жағындағы тұрғындары федералды парламентке сайлауда Лейкленд сайлау округінде, ал Альберта заңнамалық ассамблеясына сайлауда Вермильон-Ллойдминстер-Уэйнрайт округінде тіркелген. Саскачеван жағындағы тұрғындары федералды деңгейде Батлфордс—Ллойдминстер округінде, ал Саскачеван заңнамалық ассамблеясына сайлауда Ллойдминстер округінде тіркелген.

Салық салу

Ллойдминстердің екі провинциялық мәртебесі қала шегінде провинциялық салық салуға қатысты ерекше шараларға алып келді. Қаланың Саскачеван жағындағы кәсіпорындардың бәсекелестік артықшылығын сақтау үшін, сол провинцияның сату салығынан босатылған, себебі Альберта провинциясында мұндай салық жоқ.

Денсаулық сақтау

Ллойдминстер Альберта денсаулық сақтау қызметтері мен Саскачеван денсаулық сақтау органының денсаулық сақтау ресурстарына тәуелді. Ллойдминстер ауруханасы 1987 жылы Саскачеван шекарасының жағында салынған. 2013 жылы тәуелсіз баяндама бойынша, Ллойдминстерде Альбертадағы ұқсас аймақтармен салыстырғанда денсаулық сақтау қызметтері жеткіліксіз делінген. 2007 жылы Ллойдминстер ауруханасының қабылдау шамасы жетіспейтіні анықталды; қосымша операциялық бөлмелер, жедел жәрдемге арналған төсектер мен арнайы МРТ бөлімі ашу туралы талаптар орындалмады, нәтижесінде науқастар кейде операция жасату үшін Саскатун сияқты ірі қалаларға баруға мәжбүр болды. Ллойдминстерде жедел жәрдем қызметін көрсету үшін қаланың WPD компаниясымен жасасқан келісімшарттарының орындалу сапасы сынға ұшырады, кейбір науқастар көмек күтіп 40 минутқа дейін аяқталды; 2021 жылдың тамызында AHS келісімшарттан бас тартып, басқа провайдермен келісім жасасты, бірақ WPD Саскачеван заңнамасына сәйкес арбитраж туралы шартты қолданды, бұл SHA-ның келісімшарттан дереу шығуына тосқауыл қойды.

Көлік

Қалаға Ллойдминстер әуежайы қызмет көрсетеді. Yellowhead тас жолы (Альберта тас жолы 16 және Саскачеван тас жолы 16) қала арқылы батыстан шығысқа қарай өтеді, ал 17-ші тас жол (Альберта және Саскачеван тас жол жүйесінің бір бөлігі саналады және екі провинция да оны күтіп ұстайды) провинциялық шекара бойымен оңтүстіктен солтүстікке қарай созылады. Қала ішінде жергілікті қоғамдық көлік қызметі жоқ.

Білім

Шекараның екі жағындағы бастауыш және орта мектептердің бәрі Саскачеванның оқу бағдарламасын пайдаланады. Ллойдминстер 12-сыныпқа дейін мемлекеттік және католиктік білім береді, сондай-ақ Лейкленд колледжі арқылы жоғары білім береді, бір және екі жылдық сертификаттар мен дипломдар бойынша бағдарламаларды ұсынады.