Польшаның Пионки қаласының тарихы

Кіріспе

Польшаның Мазовия воеводиясындағы орналасқан жер

Пионки – Польшаның орталық бөлігіндегі Мазовия воеводиясының Радом ауданындағы қала. 18 846 тұрғыны бар (2016 жылғы мәлімет). Козиенецки жабайы табиғатымен қоршалған Пионки тарихи Кіші Польша провинциясының солтүстік бөлігінде, Радом қаласынан және Варшава қаласынан орналасқан.

Тарих

Пионки мен Загоżdżон диірмендері алғаш рет 1391 жылы ортағасырлық құжаттарда тіңкерілген. Екі елді мекен де Польша Корольдігінің Кіші Польша провинциясындағы Сандомир воеводствосының Радом округінде орналасқан патшалық ауылдар болған. 1932 жылға дейін бұл елді мекен Загоżdżон деп аталатын ауыл еді. Оның дамуы 1923 жылы құрылған, оқ-дәрі және жарылғыш заттарды мемлекеттік өндіруші (Państwowa Wytwórnia Prochu i Materiałów Kruszących PWPiMK) болып табылатын Pronit химия зауытымен (Zakłady Tworzyw Sztucznych ZTS Pronit) тығыз байланысты болды. Бастапқыда ол жарылғыш заттар өндіретін қару-жарақ фабрикасы болды және оның орналасқан жері Загоżdżон ауылының жанында, Козиенице шөлінің ормандары мен батпақтарында, негізгі елді мекендерден алыс және стратегиялық Radom-Dęblin теміржол желісінің бойында мақсатты түрде таңдалған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Pronit химия зауыты желім, пластик және граммофон пластинкаларын өндіруді бастады. Соғыс аралық кезеңде Пионки үкіметтік келісімшарттардың арқасында гүлденді, себебі оның химиялық зауытының жарылғыш заттарына сұраныс жоғары болды. 1925 жылы жаңа теміржол стансасы ашылды, үш жылдан кейін пошта бөлімі ашылды. 1929 жылы Пионкині Скаржиско-Камиеннамен байланыстырған жоғары кернеулі электр желісі іске қосылды және кәсіптік-техникалық мектеп ашылды. Кейін жаңа полиция бөлімшесі ашылды, ал 1937 жылы аурухана құрылысы басталды. 1939 жылы Польшаға Германия мен Совет Одағының бірігіп басып кірген кезде Пионки Люфтваффе тарапынан бомбаланды, содан кейін немістер қаланы басып алды. Басқа да қиратулармен қатар, немістер поляктарды және шамамен 200 адамды құрайтын еврей халқын қатыгездікпен ұрып-соқты. 1940 жылдың маусымында AB акциясы аясында немістер поляктарды жаппай тұтқындады, олар кейін Скаржиско-Камиеннада түрмеге қамалып, азапталды, содан кейін Скаржиско-Камиенна маңындағы орманда өлтірілді. Көптеген еврейлер құлдық жұмысқа алынды, соның ішінде жергілікті оқ-дәрі зауытындағы ең қауіпті жұмыстарға да. 1941 жылдың соңында гетто құрылды және айналасындағы қалалардан еврейлер әкелінді, нәтижесінде шамамен 700 адам тұрды және тығыздық соншалық, кейбір адамдар көшеде тұруға мәжбүр болды. Кейбір жергілікті поляктар кедей тұрғындарға азық-түлікпен көмектесті. 1942 жылдың тамызында дені сау жұмысшылардың бір бөлігі еңбек лагеріне жіберілді, ал қалғандары Цволен геттосына, ал қыркүйектің соңында Треблинка жойқын лагеріне жіберілді. Олар сол жерде газбен уланды. Пионкидегі еврейлердің аман қалғандарының саны аз болды, бірақ кем дегенде сегіз адам болды. 1944 жылдың сәуір айында немістер Пионкиде 10 поляк қарсыласының мүшесін атты. 1919-1939 жылдары және соғыстан кейін 1975 жылға дейін Пионки Кильце воеводствосына қарасты. 1975-1998 жылдары ол әкімшілік жағынан Радом воеводствосына қарады. 1957-1991 жылдары Польшадағы ең ірі винилдік пластинкаларды басу зауыты Пионкиде орналасқан.

The mills of Pionki and Zagożdżon were first mentioned in medieval documents in 1391. Both settlements were royal villages, administratively located in the Radom County in the Sandomierz Voivodeship in the Lesser Poland Province of the Kingdom of Poland. Until 1932, the settlement was a village named Zagożdżon. Its development was closely associated with Chemical Plant Pronit (Zakłady Tworzyw Sztucznych ZTS Pronit), founded in 1923 as State Manufacturer of Gunpowder and Explosives (Państwowa Wytwórnia Prochu i Materiałów Kruszących PWPiMK). Originally, it was an arms factory, which manufactured explosives, and its location was deliberate next to the village of Zagożdżon, among the forests and swamps of the Kozienice Wilderness, away from main population centers, and along the strategic rail line Radom Dęblin. After World War II, the Chemical Plant Pronit began manufacturing glue, plastic, as well as gramophone records. In the interbellum period, Pionki prospered due to government contracts, as demand for explosives of its chemical plant was high. In 1925, a new rail station was opened, three years later a post office. In 1929, overhead power line joined Pionki with Skarżysko Kamienna, and a vocational high school was opened. Later on, a new police station was opened, and in 1937, the construction of a hospital was initiated. During the joint German Soviet invasion of Poland, which started World War II, in 1939, Pionki was bombed by the Luftwaffe and afterwards the Germans occupied the town. In addition to the other destruction, the Germans brutalized the Poles and the small Jewish population of around 200. As part of the AB Aktion, in June 1940, the Germans carried out mass arrests of Poles, who were afterwards imprisoned and tortured in Skarżysko Kamienna and then murdered in a forest near Skarżysko Kamienna. Many Jews were conscripted for slave labor including the most dangerous jobs at a local gunpowder faculty. In late 1941, a ghetto was established and Jews from surrounding towns brought there, resulting in a population of around 700 and such severe overcrowding that some people lived in the street. Some local Poles were helpful in providing food for the impoverished residents. In August 1942, some of the healthier workers were sent to live at a work camp while the rest were sent to the Zwolen ghetto and then, in late September, to the Treblinka extermination camp. They were immediately murdered there by gassing. The number of Pionki Jewish survivors was small, but at least eight. In April 1944, the Germans executed 10 Polish resistance members in Pionki. In 1919–1939, and after the war, until 1975, Pionki belonged to the Kielce Voivodeship. In 1975–1998, it administratively belonged to the Radom Voivodeship. In 1957–1991, the largest vinyl record pressing plant in Poland was located in Pionki.

Спорт

Қалада 1926 жылы құрылған "Проч Пьонки" спорт клубы бар.