Кіріспе
Nowy Targ (ресми атауы: Nowy Targ патшалық еркін қаласы, идиш: Наймарк, Гораль диалектісі: Миасто) – Польшаның оңтүстігіндегі қала, Кіші Польша воеводалығында орналасқан. Ол Горце тауларының етегінде, Черный Дунайец және Белый Дунайец өзендерінің қосылған жерінде Орава-Новы Тарг алқабында жатыр. Бұл Nowy Targ округінің және Nowy Targ ауылдық әкімшілігінің, сондай-ақ Татра Еурорегионының орталығы. 33 293 тұрғыны бар Nowy Targ – бұл ең ірі қала және Подале аймағының тарихи астанасы, сонымен қатар оның негізгі сауда, байланыс және өнеркәсіптік орталығы. Қалада Подхале мемлекеттік кәсіптік университеті және Польшадағы ең биік орналасқан әуежайы бар. 1233 жылға дейін негізі қаланған Nowy Targ 1346 жылдың 22 маусымында патша Казимир Ұлыдан қала құқықтарын алды. Ортағасырлық базар алаңымен бірге қаланың тарихи сәулеттік және қала құрылысы кешені бүгінгі күнге дейін сақталған.
Nowy Targ (Officially: Royal Free city of Nowy Targ, Yiddish: Naymark, Goral Dialect: Miasto) is a town in southern Poland, in the Lesser Poland Voivodeship. It is located in the Orava Nowy Targ Basin at the foot of the Gorce Mountains, at the confluence of the Czarny Dunajec and the Biały Dunajec. It is the seat of the Nowy Targ County and the rural Gmina Nowy Targ, as well as the Tatra Euroregion. With 33,293 inhabitants, Nowy Targ is the largest town and the historic capital of Podhale, as well as its main commercial, communication and industrial center. The town has the Podhale State Vocational University and the highest located airport in Poland. Established before 1233, Nowy Targ received city rights on 22 June 1346 from King Casimir the Great. The historic architectural and urban complex of the town with a medieval market square has been preserved to this day.
Топонимика
1233 жылы қазіргі қаланың жанында Stare Cło (Antiquum Theoloneum) немесе Długie Pole деп аталатын елді мекен еске алынады. Кейіннен жаңа орында Novum Forum, Neoforum деген қоныс пайда болды. Қаланың аты Nowy Targ немесе Nowytarg деп жазылған. Жақын орналасқан Словакияда қала Nový Trh деп белгілі. Nowy Targ қаласы Горал диалектісінде Miasto деп жиі аталады. Қала негізделген кезде неміс тілінде Neumarkt деп, ал Австрия бөлінісі кезінде жергілікті еврейлер Naj Mark деп атаған. Польшаны неміс басқыншылығы кезінде Бас үкімет билігі Neumarkt am Dohnst деген ресми атауды енгізді.
География
Nowy Targ Подгале (Горальдық жерлердің бірі) орталығында теңіз деңгейінен 585–850 м биіктікте (AMSL); ендігі 49°28' N, бойлықтығы 20°01' E. Польшадағы ірі қалалық агломерацияларға дейінгі қашықтық: Варшава – , Лодзь – , Краков – , Гданьск – , Вроцлав – , Катовице – , Кельце – , Жешув – , Щецин – , Белосток – , Познань – , Ченстохова – , Слупск – .
Климат
Биіктігіне байланысты, Новый Тарг Сувалки және Закопане қалаларымен бірге Польшадағы ең суық қалалардың бірі болып табылады. Қыс әдетте қарашаның соңынан сәуірдің басына дейін созылады, ал жылына 90-ден 110 күнге дейін қар жамылғысы болады. Ауаның қатуы жылдың барлық айларында, шілде айынан басқа, өлшенген. Жаздағы ауа райы қоңыл, кейде нөсер жаңбырлар болады, ал температура 17-ден 25 градусқа дейін жетеді. Қатты ыстық күндер (30 градустан жоғары) сирек кездеседі, жылына орташа есеппен екі рет болады. Жауын-шашын мөлшері Польша стандарттары бойынша көп, әуежайдағыдан бастап Кованецтегі және қаланың ең биік бөлігі Буковина Миешкадағы шамамен дейін ауытқиды. Өсу маусымы да Буковина Миешкада орташа есеппен 150 күннен қаланың төменгі бөлігінде 200 күнге дейін өзгереді. Новый Тарг AHS 1 және 2 жылу аймақтарында және USDA 4a-дан 5b-ге дейінгі беріктік аймақтарында орналасқан. Кёппен климат жіктелуіне сәйкес, Новый Тарг жылы жазғы континенттік (Dfb) және субарктикалық (Dfc) климаттардың шекарасында орналасқан, қаланың көп бөлігі Dfb тобына жатады. Dfc климаты тек Новый Таргтың биіктігінен жоғары орналасқан жерлерде кездеседі.
Қасиетті Анна шіркеуі
Қала зиратына қарап тұрған ағаш шіркеу. Оның тарихы 15 ғасырға дейін жетеді, бірақ жергілікті аңыздарда ол 1219 жылы салынған деп айтылады. Алғашқыда готика стилінде салынған, кейіннен жөнделіп, қайта жаңартылған. Ішінде барокко стиліндегі құрбандық алтарі мен суреттер, рококо стиліндегі мінбар, сондай-ақ 18 ғасырға жататын орган мен қоңырау мұнарасы бар.
Қасиетті Екатерина шіркеуі
Ескендіриялық Қасиетті Екатеринаға арналған шіркеу 1346 жылы Ұлы Казимир патша салдырған. Бұл Подгалье аймағындағы ең көне сақталған шіркеу. Шіркеу көптеген өрт пен әскери шабуылдарға ұшырап, кейін қайта салынған және жаңартылған. Ішкі кеңістігі барокко стилінде сақталған, әсіресе алтарь және бүйірлік шаплар, бірақ көптеген бөлшектері өртте жоғалған ағаш түпнұсқаларының көшірмелері. 1892 жылғы Қасиетті Екатеринаның суреті бас алтарьда орналасқан.
Табиғат қорықтары
Bor na Czerwonem – Жаңа Тарг қаласындағы қорғалатын Drosera rotundifolia, Тау сосны және Қара қасқыр өсетін қорық.