Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Nowy Dwór Mazowiecki (айтылуы, Жаңа Мазовия соты), көбінесе Nowy Dwór деп аталады, Польшаның шығыс-орталық бөлігінде орналасқан қала. 2008 жылғы мәлімет бойынша, шамамен 42500 тұрғыны бар. 1999 жылдан бері Мазовия воеводиясының құрамында; ал бұрын 1975-1998 жылдар аралығында Варшава воеводиясының құрамында болған. Nowy Dwór уездінің орталығы болып табылады.
Nowy Dwór Mazowiecki (pronounced , meaning New Masovian Court), often simply referred to as Nowy Dwór, is a town in east central Poland with ca. 42500 inhabitants (2008). It is situated in the Masovian Voivodeship (since 1999); previously, it was in Warszawa Voivodeship (1975–1998). It is the capital of Nowy Dwór County.
Тарих
Оның бір ауданы – Модлин, ол 1961 жылы Модлиннің бұрынғы ауылын дамып келе жатқан қалаға қосу арқылы құрылды. Модлин бекінісі де қазір қаланың бір бөлігі. Модлин ауданында фортқа қатысты көптеген құрылыстарды көруге болады, оның ішінде Наполеон Бонапарт жобалаған қорғаныс құрылымдарының қираған қалдықтары және 1899-1901 жылдар аралығында Ресей армиясының әскерлерін орналастыру үшін салынған патшалық ғимараттар бар. Бұл ғимараттар бүгінде жеке пәтерлер ретінде пайдаланылуда. 1939 жылдың қыркүйегінен бастап қала немістердің бақылауына көшті. Олар дереу еврей халқына қарсы қуғын-сүргін бастады. Көптеген еврейлер Варшаваға, ал басқалары шығыстағы советтер басып алған аймаққа қашты. 1941-1942 жылдары немістер Налечча, Варшавская, Мазовецка және Пьяскова көшелері арасында гетто құрды. Қаланың 9000-нан астам еврей тұрғынының көпшілігі өлтірілді. Бір бөлігі қала маңында, ал қалғаны Аушвиц концлагеріне жіберілді. Геттода тиф эпидемиясы тарап, көптеген адамның өмірін қиды. Шамамен 400-ге жуық Новый Двор еврейі ғана аман қалды. Аман қалғандардың көпшілігі советтер басып алған аймаққа, содан кейін Совет Одағына қашып, соғыс аяқталғанға дейін сол жерде тұрды. Холокосттан аман қалған Ехудис Пшенице 1942 жылдың тамызында Рембертов геттосында 2000-нан астам еврей өлтірілгеннен кейін, Новый Двор шіркеуінің діни қызметкерінің өмірін сақтау үшін жасаған күш-жігерін еске алды. Ол оны жертөлесіне жасырып, христиан екенін көрсететін жалған құжаттар берді. Діни қызметкер неміс оккупациялық күштеріне сатқындық жасады және азапталды. Ол босатылды, бірақ қаза болды. Пшенице оның өлер алдында оған қалай бата бергенін былай деді: «Ол [үй шаруасындағы әйелінен] мені қауіпті жерге жасыруды қайта-қайта өтінді, содан кейін көз жұмды». Үй шаруасындағы әйел оны Модлинге алып барды, онда ол «өз білімімен, христиан баласы ретінде» өмір сүре отырып, аман қалды. Израильдің Холон қаласында Nowy Dwór көшесі (רחוב נובידבור) бар. Бұл атау 1945 жылдан кейін Холонға келген Новый Двор еврей қауымының аман қалғандарының тілегі бойынша берілген. Nowy Dwór Mazowiecki сонымен қатар әдемі ағаш сәулетімен танымал, оның іздерін қала шегінде көруге болады. Кейбір ағаш үйлер мен виллалар 18 ғасырдың соңына дейін салынған. Nowy Dwór атауының өзі, ағылшын тілінде «Жаңа сарай» деген мағынаны білдіреді, бұл аймақтың сарай сияқты сәулетімен байланысты.
One of its districts is Modlin, created from incorporating the former village of Modlin into the growing town in 1961. Modlin Fortress is now also part of the city. Many structures related to the fort can be seen in the Modlin district, including ruins from defensive structures designed by Napoleon Bonaparte and Tsarist Blocks built between 1899 and 1901 to house soldiers of the Russian army, and which are still in use as private flats today. The Germans occupied the town beginning in September 1939. They immediately began to persecute the Jewish population. Many Jews fled to Warsaw, others to Soviet occupied territory in the east. From 1941 to 1942, the Germans set up a ghetto between the four streets Nałęcza, Warszawska, Mazowiecka, and Piaskowa. Most of the 9000 or more Jewish inhabitants of the town were murdered. Some were murdered in the environs of the town; most were sent to Auschwitz concentration camp. Typhus was rampant in the ghetto taking many lives there. Only about 400 Nowy Dwor Jews survived; most of the survivors had fled to Soviet occupied territory and later to the Soviet Union itself, where they stayed throughout the war. Holocaust survivor Yehudis Pshenitse has recounted the efforts of a parish priest from Nowy Dwór to save her life after the murder of more than 2000 Jews in Rembertów ghetto in August 1942. Hiding her in his cellar, he gave her false papers identifying her as a Christian. Betrayed to the German occupying forces, the priest was tortured. He was released, but mortally wounded. Pshenitse described how he blessed her before dying: "Once again, he asked [his housekeeper] that I be hidden in a safe place, and then he died." The housekeeper took her to Modlin, where she was able to survive, living "by her own wits, posing as a Christian child." The Israeli city of Holon has a Nowy Dwór Street (רחוב נובידבור). The name was given at the request of survivors of the Nowy Dwór Jewish community, who arrived in Holon after 1945. Nowy Dwór Mazowiecki is also renowned for its wooden architecture, which is still faintly visible within the city limits. Some of the wooden houses and villas date back to the late 18th century. The name Nowy Dwór itself, which literally means "New Manor" in English, relates to the manor like architecture of the region.