Кіріспе

Пиасечно – Польшаның шығыс-орталық бөлігінде орналасқан, 47 660 тұрғыны бар қала. 1537 жылы қала корольдік меншігіне өтті және 16 ғасырдың екінші жартысында сыра қайнату және көлік салаларына негізделген 1200 тұрғынға жетті. 1890 жылы графня Сесилия Платер Зыберк Понятовка сарайымен бірге Чилицки иелігін сатып алып, онда қоныстанды. 1914 жылдың қыркүйек және қазан айларында Пиасечно Варшава үшін болған шайқаста неміс және орыс әскерлері арасындағы қызу шайқастардың ортасы болды. 1917 жылдың мамырында жаңа қалалық кеңес алғашқы отырысын өткізді. 1918 жылдың қараша айында неміс жандармериясы жергілікті поляктарға бас берді және қала жаңа ғана тәуелсіздік алған Польшаға қайта қосылды. Ұлы Отан соғысы аралығында Пиасечно Польшаның Варшава воеводтығының құрамына кірді. 1928 жылдың 4 маусымында Польша президенті Игнаци Мощицкий халық үйінің негізін салды, ал 1933 жылы маршал Юзеф Пилсудский қаланың құрметті азаматы атанды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы 9 және 10 қыркүйекте Польшаның 54-ші жеңіл артиллерия полкі неміс бронетанктік дивизиясымен шайқасқанда, қала үшін Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1939 жылы 10 қыркүйекте неміс әскерлері қалада 21 поляк соғыс тұтқынының қанына қонды (поляк ұлтына қарсы нацистік қылмыстарды да қараңыз). Содан кейін немістер халықты қорқытып, 14 жастан асқан поляктар мәжбүрлі еңбекке тартылды. Бұған қоса, шамамен 400 адам ұсталды және Германияға мәжбүрлі еңбекке депортацияланды. Еврей халқын қуғын-сүргін мен пайдалану мақсатында оларды шектеу үшін. Гетто 1941 жылдың қаңтарында жойылды, оның барлық 2500 тұрғыны мал вагондарында Варшава геттосына тасымалданды, ол нацистер басып алған Еуропадағы ең ірі гетто болып, 1,3 шаршы километрге (3 км²) 400 000-нан астам еврейді сығымдады. Содан кейін көптеген құрбандар Треблинка жойқын лагеріне жіберілді. Польшалық қарсылық қозғалысы белсенді болды, құпия польша білім беру ұйымдастырылды, ал қазіргі Залесье Дольне ауданы Сұр қатарлардың бас штабы мен Польша Үкіметтік делегациясының Білім бөлімінің құпия кездесулерінің орны болды. 1944 жылы жергілікті поляктар жақын жердегі Варшавада болған Польша Варшава көтерілісін қолдады, ал кейбіреулері немістер тарапынан кек алу үшін өлтірілді. Көтеріліс кезінде оккупанттар қазіргі қала шегінде поляктарды екі рет қырғынға ұшыратып, 50-ден астам адамды өлтірді. 1944 жылдың тамызынан бастап қалада Варшавадан келген жараланған көтерілісшілерге арналған құпия поляк госпиталі жұмыс істеді. Көтерілістен кейін, 1944 жылдың қазан айында неміс әскері Пясецньоны қоршап алып, Варшавадан келген 1000-ға жуық поляк босқынын ұстады.

Қалалық әкімдік

Алғашқы қала әкімшілігінің ғимараты 1655 жылы шведтердің топан су кезінде өртеп жіберуі салдарынан қирады. Екіншісі 1730 жылы кездейсоқ өртеніп кетті. 18 ғасырдың ортасында үшінші қала әкімшілігінің ғимараты салынды, бірақ 1794 жылы Костюшко көтерілісі кезінде өртенді. 1815 жылы қайта құру жұмыстары басталды және қазіргі қала әкімшілігінің ғимараты 1823 және 1824 жылдар аралығында классикалық стильде салынды.

Діни қауымдастықтар

Бірнеше жыл бойы Пьясецно қаласында түрлі дінді ұстанатын адамдар тұрған. 1820 жылы қалада 893 адам болды, оның ішінде 171-і еврей (шамамен 19%). 1897 жылғы халық санауында Пьясецнода 2760 адам тұрғандығы көрсетілді, олардың 41,5% католик, 40% еврей және 17,9% протестанттарды құрады. 1918 жылы қалада 6956 адам болды. Католиктер шамамен 40%, еврейлер шамамен 56% құрады, сондай-ақ, қырулы протестанттар мен православиеліктер де болды. Жоғарыда айтылғандай, 1940 жылы неміс басқыншылары еврей қауымын Варшава геттосына депортациялады. Пьясецно – раввин Калоним Калман Шапиро құрған хасидтік әулеттің орталығы, қазір оның ұрпақтары Израильде сақтап келеді.