Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық-швейцариялық химик (1897–1996)
Polish Swiss chemist (1897–1996)
Тадеуш Райхштейн (20 шілде 1897 – 1 тамыз 1996), сондай-ақ Тадеус Райхштейн деп те аталады, – поляк және швейцариялық химик, 1950 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты, кортизонды бөліп шығару жұмысы үшін марапатталған.
Tadeusz Reichstein (20 July 1897 – 1 August 1996), also known as Tadeus Reichstein, was a Polish Swiss chemist and the Nobel Prize in Physiology or Medicine laureate (1950), which was awarded for his work on the isolation of cortisone.
Ерте өмір
Рейхштейн Ресей империясының Влоцлавек қаласында поляк еврей отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Гастава (Брокман) және Изидор Рейхштейн болды. Ол балалық шағын Киевте өткізді, әкесі инженер болып жұмыс істеген. 1905 жылы Ресей империясының барлық аймақтарында болған зорлықты шабуылдар мен қарақшылықтарға байланысты, әкесі отбасы үшін эмиграцияға көшу мүмкіндіктерін іздеуді бастады. Тадеус Германияның Йена қаласындағы пансионда оқуын бастады және екі жылдан кейін (1907) 10 жасында Швейцарияның Цюрих қаласына келді.
Reichstein was born into a Polish Jewish family at Włocławek, Russian Empire. His parents were Gastawa (Brockmann) and Izydor Reichstein. He spent his early childhood at Kiev, where his father was an engineer. Due to the violent pogroms occurring all over the Russian Empire in 1905, his father began to explore emigration options for the family. Tadeus began his education at boarding school in Jena, Germany and arrived in Zürich, Switzerland two years later (1907) at the age of 10.
Мансап
Рейхштейн Герман Штаудингердің Карлсруэ техникалық университетінде қысқа ғана уақыт болған кезінде оның шәкірті болды. Осы жерде ол да докторлық диссертациясын қорғап жүрген Леопольд Рузицкамен танысты. 1937 жылы ол ETHZ-де доцент қызметіне тағайындалды. 1951 жылы Кендаллмен бірлесіп Эдинбург университетінің Камерон терапиялық сыйлығымен марапатталды. Өмірінің кейінгі жылдары Рейхштейн папоротниктердің фитохимиясы және цитологиясымен қызығушылық танытып, соңғы үш онжылдығында осы тақырыптар бойынша кем дегенде 80 мақала жариялады. Ол гибридтеу және полиплоидия тарихын түсіндіру үшін хромосома саны мен мінез-құлқының қолданылуына ерекше назар бөлді, сонымен қатар өсімдіктердің химиялық құрамына деген қызығушылығын да жалғастырды.
Reichstein studied under Hermann Staudinger during the latter's brief stint at the Technical University of Karlsruhe. It was here that he met Leopold Ruzicka, also a doctoral student. In 1937, he was appointed Associate Professor at ETHZ. In 1951, he and Kendall were jointly awarded the Cameron Prize for Therapeutics of the University of Edinburgh. In later years, Reichstein became interested in the phytochemistry and cytology of ferns, publishing at least 80 papers on these subjects in the last three decades of his life. He had a particular interest in the use of chromosome number and behavior in the interpretation of histories of hybridization and polyploidy, but also continued his earlier interest in the chemical constituents of the plants.
Зейнеткерлік және өлім
Рейхштейн 99 жасында Базель қаласында (Швейцария) қайтыс болды. С витаминін жасанды түрде синтездеуге арналған негізгі өнеркәсіптік процеске әлі күнге дейін оның есімі берілген. Рейхштейн қайтыс болған кезде ол ең ұзақ өмір сүрген Нобель сыйлығының лауреаты болды, бірақ 2008 жылы Рита Леви Монталчини одан ұзақ өмір сүрді.
Reichstein died at the age of 99 in Basel, Switzerland. The principal industrial process for the artificial synthesis of vitamin C still bears his name. Reichstein was the longest lived Nobel laureate at the time of his death, but was surpassed in 2008 by Rita Levi Montalcini.