XIV ғасырдағы Авиньон Папалығы дәуірі

Кіріспе

Авиньон папалығы (французша: Papauté d'Avignon) – 1309 жылдан 1376 жылға дейінгі кезең, оның ішінде жеті папа Римде емес, Авиньонда (сол кезде Арль корольдігінің құрамында, Киелі Рим империясының бөлігі; қазір Францияның құрамында) тұрды. Бұл жағдай папалық пен Франция тәжінің арасындағы қақтығыстан туындады, нәтижесінде Франция королі Филипп IV-нің тұтқындауы мен зорлық-зомбылығынан кейін Папа Бонифаций VIII қайтыс болды. Папа Бенедикт XI қайтыс болғаннан кейін Филипп 1305 жылы француз Климент V-ті папа етіп сайлау үшін келісімге келе алмаған конклавты мәжбүрледі. Климент Римге көшуден бас тартты және 1309 жылы өзінің сарайын Авиньондағы паптық анклавқа көшірді, ол келесі 67 жыл бойы сол жерде қалды. Римнен осылай алыстау кейде «Папалықтың Вавилон тұтқындығы» деп аталады. Авиньонда барлығы жеті папа билік етті, олардың барлығы француз және Франция тәжінің ықпалында болды. 1376 жылы Григорий XI Авиньонды тастап, өзінің сарайын Римге көшірді, ол 1377 жылдың қаңтарында жетті. 1378 жылы Григорий қайтыс болғаннан кейін, оның ізбасары Урбан VI мен кардиналдардың бір тобы арасындағы қарым-қатынастың нашарлауы Батыс схизмасына әкелді. Бұл Авиньон папаларының екінші желісінің басталуы болды, кейіннен олар заңсыз деп танылды. Авиньонның соңғы антипапасы Бенедикт XIII 1398 жылы көптеген қолдаушыларынан, соның ішінде Франциядан да айырылды. Бес жыл бойы француздармен қоршауда болғаннан кейін, ол 1403 жылы Перпиньянға қашып кетті. Схизма 1417 жылы Констанс соборында аяқталды.

Рим шіркеуінің уақытша рөлі

Орта ғасырдың соңында папалық, рухани қызметінен өзге, маңызды уақыттық рөл атқарды. Папа мен Киелі Рим императоры арасындағы қақтығыс, негізінен, олардың қайсысының христиан әлемінің дүниелік істердегі басшысы екендігі үшін күресі болды. 14-шы ғасырдың басында папалық өзінің уақыттық билігінің шарына жеткен еді – оның маңызы 12-ші және 13-шы ғасырларда ең жоғары деңгейге көтерілген. Алғашқы крест жорықтарының табысы папалардың христиан әлемінің уақыттық басшылары ретіндегі беделін арттырды, Англия, Франция және тіпті Киелі Рим императоры сияқты монархтар тек папалардың маршалдары ретінде қызмет етіп, "олардың" әскерлеріне басшылық етті. Бір ерекшелік – Киелі Рим императоры Фридрих II, ол крест жорығы кезінде пападан екі рет айырылды. Фридрих II мұны елемеді және Киелі жерде белгілі бір жетістікке қол жеткізді. Франция королі Филипп IV шіркеудің қаржысын ағылшындармен соғыс үшін пайдаланғысы келді. Папа Бонифаций VIII наразылық білдірді, бұл дауға әкеп соқты. Бұл жағдай 1302 жылдың қараша айында папалық биліктің шексіз жариялануымен – Unam sanctam бұрышымен аяқталды. Онда папа Бонифаций VIII «әрбір адамның құтқарылуы үшін Рим папасына бағынуы қажет» деп жарлық шығарды. Бұл негізінен Франция королі Филипп IV-ке бағытталған еді, ол: «Сіздің құрметті мақтанышыңыз білсін, біз уақыттық мәселелерде ешкімнің қарауында емеспіз» деп жауап берді. 1303 жылы папа Бонифаций VIII Франция королін айырып, бүкіл Францияға тыйым салатын бұйрық шығарды. Бұл орындалмастан бұрын Франция королінің итальяндық одақтастары папаның резиденциясына кіріп, папа Бонифаций VIII-ді ұрып-соқты. Ол одан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның орнына Николай Боккасини сайланды және Папа Бенедикт XI деген ат алды. Ол король Филипп IV-ті және оның поддандыларын папа Бонифаций VIII-ге қарсы іс-әрекеттерінен босатты, бірақ Бонифацийге шабуыл жасағандар айырылып, папалық трибуналға шақырылды. Бенедикт XI папа болып сайланғаннан кейін сегіз айдан кейін қайтыс болды. Он бір айдан кейін француз және король Филипп IV-тің жақын досы Бертран де Го, папа болып сайланды және Папа Климент V деген ат алды.

The papacy in the Late Middle Ages played a major temporal role in addition to its spiritual role. The conflict between the Pope and the Holy Roman Emperor was fundamentally a dispute over which of them was the leader of Christendom in secular matters. In the early 14th century, the papacy was well past the prime of its secular rule – its importance had peaked in the 12th and 13th centuries. The success of the early Crusades added greatly to the prestige of the Popes as secular leaders of Christendom, with monarchs like those of England, France, and even the Holy Roman Emperor merely acting as marshals for the popes and leading "their" armies. One exception was Frederick II, Holy Roman Emperor, who was twice excommunicated by the Pope during a Crusade. Frederick II ignored this and was moderately successful in the Holy Land. King Philip IV of France wanted to use the finances of the Church to pay for his war with the English. Pope Boniface VIII protested, leading to a feud. This state of affairs culminated in the unbridled declaration of papal supremacy, Unam sanctam, in November 1302. In that papal bull, Pope Boniface VIII decreed that "it is necessary to salvation that every human creature be subject to the Roman pontiff." This was directed primarily to King Philip IV of France who responded by saying, "Your venerable conceitedness may know that we are nobody's vassal in temporal matters." In 1303 AD, Pope Boniface VIII followed up with a bull that would excommunicate the king of France and put an interdict over all France. Before this was finalized, Italian allies of the King of France broke into the papal residence and beat Pope Boniface VIII. He died shortly thereafter. Nicholas Boccasini was elected as his successor and took the name Pope Benedict XI. He absolved King Philip IV and his subjects of their actions against Pope Boniface VIII, though the culprits who assaulted Boniface were excommunicated and ordered to appear before a pontifical tribunal. Benedict XI died within eight months of being elected to the papacy. After eleven months, Bertrand de Got, a Frenchman and a personal friend of King Philip IV, was elected as pope and took the name Pope Clement V.

Климент V сайланған 1305 жылдан бастап, Авиньон папалығы кезіндегі барлық папалар француз болды. Дегенмен, бұл француздың ықпалының күшті болғанын көрсетпейді. Ол кезде Оңтүстік Францияда (Окситания) Солтүстік Франциядан мүлдем тәуелсіз мәдениет болды, онда Франция королінің кеңесшілерінің көп бөлігі орналасқан. Арль Корольдігі сол кезде Францияның құрамына кірмеген, формальды түрде Киелі Рим империясының бөлігі болған. Лангедок трубадурларының шығармалары бірегей және солтүстіктегі корольдік айналымдардан ерекшеленеді. Тіпті дін тұрғысынан алғанда, Оңтүстік өзінің христиандығын – Катаризмді өндірді, ол ақырында еретик деп жарияланды. Бұл қозғалыс Оңтүстіктегі тәуелсіздік сезімімен күш алды, тіпті бұл аймақ жүз жыл бұрын Альбигендік крест жорығы кезінде қатты әлсірегенімен. Авиньон папалығы кезінде француз королінің бұл аймақтағы билігі күдіксіз болды, бірақ әлі де заңды түрде міндетті емес. 1305 жылы Рим Куриясының Римнен Францияның Пуатье қаласына, ал 1309 жылы Авиньон қаласына көшірілуі одан да зор әсер етті. Алдыңғы конклавтағы тоқтап қалудан кейін және Колонна және Орсини сияқты бұрынғы папаларды өндірген қуатты римдік отбасылардың өзара соғысынан құтылу үшін католик шіркеуі қауіпсіз жер іздеді және оны Авиньонда тапты, ол папалық феодалы Контат Венассиннің жерлерімен қоршалған. Формальды түрде ол Арльдің бөлігі болды, бірақ іс жүзінде француз королінің ықпалында болды. Авиньонда болған кезінде папалық корольдік сарайдың көптеген ерекшеліктерін қабылдады: оның кардиналдарының өмір салты дін қызметкерлерінен гөрі князьдерді еске түсірді; француз кардиналдарының көп бөлігі, көбінесе биліктегі папаның туыстары, маңызды лауазымдарға ие болды; және француз әскерлерінің жақындығы уақыттық биліктің қайда екенін үнемі еске түсіретін болды, папа Бонифаций VIII-ді еске түсіру әлі де жаңа болды.

Чиркінің басқаруын орталықтандыру

Католик шіркеуінің уақытша рөлі папаның сарайына секулярлық соттардың үкіметтік тәжірибелері мен процедураларын үлгі етуге күшті қысым жасады. Католик шіркеуі Климент V және Иоанн XXII кезінде өзінің әкімшілігін сәтті қайта ұйымдастырып, орталықтандырды. Паптық билік енді бенефициттерді тағайындауды тікелей бақылай бастады, дәстүрлі түрде осы айтарлықтай кірісті бөліп беретін әдеттегі сайлау процесінен бас тартты. Киелі Таққа және оның кардиналдарына байлық әкелген көптеген басқа төлем түрлері де болды: ондық – шіркеу мүлкіне жүзден он пайыздық салық; аннаттар – епископтық сияқты лауазымға орналасқаннан кейінгі алғашқы жылдың кірісі; ешқашан өтпеген крест жорықтары үшін арнайы салықтар; және жаңа тағайындалған дін қызметкерлеріне сауаттылық сияқты негізгі талаптарсыз бенефициттерді алудан бастап, мұсылманнан дінін өзгерткен адамның мұсылман емес ата-анасын зиярат етуіне дейінгі түрлі босатулар. Иоанн XXII, Бенедикт XII және Климент VI сияқты папалар қымбат киімдерге қоршаған байлықты жұмсады, ал тойларда күміс және алтын табақтар қолданылды. Жалпы алғанда, шіркеудің жетекші мүшелерінің қоғамдық өмірі дін қызметкерлеріне қарағанда князьдердің өміріне ұқсап кетті. Шіркеу басшылығындағы осы сән-салтанат пен жемқорлық төменгі дәрежелерге де жетті: епископ бенефис алу үшін бір жылдық кірісіне дейін төлеуге мәжбүр болғанда, ол бұл ақшаны жаңа лауазымынан табудың жолдарын іздеді. Бұл күнәларды кешірушілердің (пардонёрлердің) әрекеттерімен шектен шықты, олар барлық түрлі күнәлар үшін кешірім сатты. Пардонёрлер жек көрілгенімен, жанын құтқаруға көмектесетіні үшін пайдалы деп есептелді, ал кедейлік пен пәктікке берген уәделерін елемей, шіркеудің моральдық қағидаларын орындамаған монахтар мен қарапайым дін қызметкерлері жек көрінді. Бұл сезімдер Иеміз бен оның шәкірттері сияқты, толық кедейлікке оралуды, барлық жеке және шіркеулік мүлікті тастауды және уағыздауды талап ететін қозғалыстарды күшейтті.

Саяси шіркеу

Католик шіркеуі үшін, діни және мемлекеттік құрылымға терең сіңген институт үшін, бұл қауіпті даму болды, және 14 ғасырдың басынан бастап осы қозғалыстардың көпшілігі еретик деп жарияланды. Олардың ішінде Италиядағы Фратичелли және вальденстік қозғалыстар, Богемиядағы гуситтер (Англиядағы Джон Уиклифтен шабыттанған). Бұған қоса, шіркеудің жоғарғы лауазымдарындағы адамдардың байлық көрсетуі, жалпы халықтың кедейлікке және қатаң принциптерге адалуына қарамастан, папалықтың жаулары папаларға қарсы айыптаулар үшін пайдаланды; Франция королі Филипп осы стратегияны қолданды, сондай-ақ Киелі Рим императоры Людовик IV. Осы императормен келіспеушілікте Папа Иоанн XXII папалық билікті ашық сынаған және Мюнхенде Людовик IV-тен пана тапқан екі көрнекті философты – Падуандық Марсилий мен Окхемдік Вильгельмді анафемаға ұшыратты. Жауап ретінде Вильгельм папаны жетпіс қателік және жеті ереске айыптады. Виенн советіндегі тамплиерлерге қарсы сот процесі осы кезеңнің көрнекті мысалы болып табылады, түрлі биліктер мен олардың қарым-қатынастарын көрсетеді. 1314 жылы Венадағы коллегия тамплиерлер мәселесі бойынша шешім қабылдау үшін жиналды. Коллегия, жалпы алғанда, орденнің толығымен кінәлі екеніне көз жеткізбеді, сондықтан ұсынылған аз ғана дәлелдерге сүйене отырып, бүкіл орденді айыптауға дайын болмады. Орденнің мол қаржысының бір бөлігін иелену үшін патша зор қысым жасап, қалаған шешімін шығаруға қол жеткізді, ал Папа Климент V орденді тарату туралы жарлық шығарды. Венадағы Сент-Морис соборында Франция королі мен оның ұлы, Наварра королі, жарлық жарияланған кезде оның қасында отырды. Папа рұқсат бермесе, анафема жазасынан қорқумен ешкімге сөйлеуге рұқсат етілмеді. Өз ордаларын қорғау үшін Венаға келген тамплиерлерге өз жағдайларын ұсынуға рұқсат берілмеді – коллегияның кардиналдары бастапқыда оларға қорғаныс білдіруге рұқсат ету керек деп шешкен, бірақ Франция королінің Венаға келуі коллегияға қысым жасады, және бұл шешім күшін жойды.

For the Catholic Church, an institution embedded in the secular structure and its focus on property, this was a dangerous development, and beginning in the early 14th century most of these movements were declared heretical. These included the Fraticelli and Waldensian movements in Italy and the Hussites in Bohemia (inspired by John Wycliffe in England). Furthermore, the display of wealth by the upper ranks of the church, which contrasted with the common expectation of poverty and strict adherence to principles, was used by enemies of the papacy to raise charges against the popes; King Philip of France employed this strategy, as did Louis IV, Holy Roman Emperor. In his conflict with the latter, Pope John XXII excommunicated two leading philosophers, Marsilius of Padua and William of Ockham, who were outspoken critics of the papacy, and who had found refuge with Louis IV in Munich. In response, William charged the pope with seventy errors and seven heresies. The proceedings against the Knights Templar in the Council of Vienne are representative of this time, reflecting the various powers and their relationships. In 1314 the collegium at Vienne convened to make a ruling concerning the Templars. The council, overall unconvinced about the guilt of the order as a whole, was unlikely to condemn the entire order based on the scarce evidence brought forward. Exerting massive pressure in order to gain part of the substantial funds of the Order, the King managed to get the ruling he wanted, and Pope Clement V ordered by decree the suppression of the order. In the cathedral of Saint Maurice in Vienne, the King of France and his son, the King of Navarre, were sitting next to him when he issued the decree. Under pain of excommunication, no one was allowed to speak at that occasion except when asked by the Pope. The Templars who appeared in Vienne to defend their order were not allowed to present their case—the cardinals of the collegium originally ruled that they should be allowed to raise a defense, but the arrival of the King of France in Vienne put pressure on the collegium, and that decision was revoked.

Курия

1301 жылы Франция королі Филипп IV Памир епископын тұтқындағаннан кейін, Папа Бонифаций VIII Salvator Mundi бұйрығын шығарды, ол француз патшасына бұрынғы папалар берген барлық жеңілдіктерді қайтарып алды, ал бірнеше аптадан кейін Ausculta fili арқылы патшаға қарсы айыптамалар қойып, оны Римдегі кеңеске шақырды. Бонифаций папалық биліктің үстемдігін батыл түрде жариялап: «Құдай бізді патшалар мен мемлекеттердің үстіне қойды», - деді. Жауап ретінде Филипп: «Сіздің құрметті мақтанышыңыз білсін, біз уақытша дүниеде ешкімнің қарауында емеспіз», - деп жазды және оның ұстанымын қолдаған Франция ақсүйектерінің кеңесі – Генералдық Штаттарды шақырды. Франция королі папаны содомия, симония, сиқыршылық және дінсіздікке айыптап, кеңестің алдына шақырды. Папаның бұл жауабы папалық биліктің ең күшті растауы болды. 18 қараша 1302 жылы Unam sanctam (Бір қасиеттілік) деген жарлықта ол «құтқарылу үшін әрбір адам Рим папасына бағынуы тиіс» деп мәлімдеді. 1303 жылдың қыркүйегінде Франциядағы папалық билікке қарсы ең белсенді сыншыл Вильям Ногарет Римге делегация алып келді. Корольдің қасақана еркін нұсқауларымен, қажет болған жағдайда күш қолданып, папаны сот алдына алып келіп, оған тағылған айыптамалар бойынша шешім қабылдауды талап етті. Ногарет папаның өзінің паптығының басында қарсылас болған, ұзақ жылдар бойы дауласқан Колонна әулетінің кардиналдарымен келісті. 1303 жылы француз және итальяндық әскерлер папаның туған қаласы Ананьде шабуыл жасап, оны тұтқындады. Ол үш күннен кейін Анань тұрғындары босатып алды. Сол кезде 68 жастағы Бонифаций VIII өзіне жасалған шабуылдан қатты қиналып, бірнеше аптадан кейін қайтыс болды.

Ынтымақтастық

Бонифаций VIII сияқты папалардың талапкерлік танытпауына жауап ретінде француздықтар папалық биліктегі ықпалын күшейтті, соңында папаларды қуыршақтарға дейін төмендетіп, Папалық кеңесті француз дін қызметкерлерімен толтырды. Папа Бонифаций VIII-нің қазасы папалықты Франция патшасының дүниелік билігіне қарсы тұра алатын ең қабілетті саясаткерінен айырды. Бенедикт XI-нің (1303–1304) келісімдік саясатынан кейін Папа Климент V (1305–1314) келесі понтифик болды. Ол Францияның оңтүстігіндегі Гасконияда дүниеге келген, бірақ француз сарайымен тікелей байланысы болмады. Оның сайлануына француз дін қызметкерлерінің қарызы болды. Римге көшпеуге шешім қабылдап, өзінің резиденциясын Авиньонға орнатты. Францияның күшті көршілеріне тәуелді жағдайда Климент V-тің саясатын үш принцип сипаттайды: еретик қозғалыстарды (мысалы, Оңтүстік Франциядағы катарлар); шіркеудің ішкі басқаруын қайта ұйымдастыру; және жер бетіндегі Құдайдың еркінің жалғыз құралы ретінде шіркеудің таза бейнесін сақтау. Соңғысы Филипп IV-нің бұрынғы қарсыласы, марқұм Бонифаций VIII-ді күдікті ерестік үшін өлімнен кейін соттау талабымен тікелей сынға алынды. Филипп коллегиядағы кардиналдарға күшті ықпал етті, ал оның талабын орындау шіркеу билігіне ауыр соққы болар еді. Клименттің саясатының көп бөлігі осындай соққыдан қашу үшін жасалды, ол соңында осыны істеді (Филиппті сот процесін Виен кеңесіне қалдыруға көндірді, онда ол тоқтатылды). Алайда, бағасы әртүрлі салалардағы ұступтар болды; Климент жеке күмәндарына қарамастан, Филипптің тамплиерлерге қарсы іс-қимылын қолдады және тәртіпті тарату туралы жеке шешім қабылдады. Папа Иоанн XXII (Кахорда туған Жак Дюэзе, бұрын Авиньон архиепископы) папалығы кезіндегі маңызды мәселелердің бірі – Папаның императорды тәж кигізуге толық құқығын жоққа шығарған Киелі Рим императоры Людовик IV-пен келіспеушілік болды. Людовик IV Филипптің үлгісін алып, Германия ақсүйектерін өзінің ұстанымын қолдауға шақырды. Падуандық Марсилий Киелі Рим империясы аумағындағы дүниелік билікті ақтады. Императормен болған бұл қақтығыс, көбінесе қымбат соғыстарда жүргізілген, папалықты Франция патшасының жанына одан да жақын қылды. Папа Бенедикт XII (1334–1342), Памиерде туған Жак Фурнье, бұрын катар қозғалысына қарсы инквизицияда белсенді болды. Инквизицияның жалпы қанды суретіне қарағанда, ол тергелушілердің жанына өте мұқият қараған, іс жүргізуде көп уақыт жұмсады. Оның Оңтүстік Францияны бейбіт етуге деген қызығушылығы Франция патшасы мен Англия патшасы арасындағы келісімге жетуге ынталанды, жүз жылдық соғыс басталғанға дейін.

In reaction to the intransigence of Popes like Boniface VIII, the French tightened their influence under the papacy, eventually reducing the Popes to puppets and stacking the Papal court with French clerics. The death of Pope Boniface VIII deprived the papacy of its most able politician who could stand against the secular power of the king of France. After the conciliatory papacy of Benedict XI (1303–04), Pope Clement V (1305–1314) became the next pontiff. He was born in Gascony, in southern France, but was not directly connected to the French court. He owed his election to the French clerics. He decided against moving to Rome and established his court in Avignon. In this situation of dependency on powerful neighbours in France, three principles characterized the politics of Clement V: the suppression of heretic movements (such as the Cathars in southern France); the reorganization of the internal administration of the church; and the preservation of an untainted image of the church as the sole instrument of God's will on earth. The latter was directly challenged by Philippe IV when he demanded a posthumous trial of his former adversary, the late Boniface VIII, for alleged heresy. Phillipe exerted strong influence on the cardinals of the collegium, and compliance with his demand could mean a severe blow to the church's authority. Much of Clement's politics was designed to avoid such a blow, which he finally did (persuading Phillipe to leave the trial to the Council of Vienne, where it lapsed). However, the price was concessions on various fronts; despite strong personal doubts, Clement supported Phillipe's proceedings against the Templars, and he personally ruled to suppress the order. One important issue during the papacy of Pope John XXII (born Jacques Duèze in Cahors, and previously archbishop in Avignon) was his conflict with Louis IV, Holy Roman Emperor, who denied the sole authority of the Pope to crown the Emperor. Louis followed the example of Philippe IV, and summoned the nobles of Germany to back his position. Marsilius of Padua justified secular supremacy in the territory of the Holy Roman Empire. This conflict with the Emperor, often fought out in expensive wars, drove the papacy even more into the arms of the French king. Pope Benedict XII (1334–1342), born Jacques Fournier in Pamiers, was previously active in the inquisition against the Cathar movement. In contrast to the rather bloody picture of the Inquisition in general, he was reported to be very careful about the souls of the examined, taking a lot of time in the proceedings. His interest in pacifying southern France was also motivation for mediating between the King of France and the King of England, before the outbreak of the Hundred Years' War.

Ұсыну

Папа Климент VI (1342–1352) тұсында француз мүдделері папалық билікте үстемдікке ие бола бастады. Климент VI бұрын Руан архиепискобы және Филипп IV-нің кеңесшісі болғандықтан, оның француз сарайымен байланысы алдыңғыларына қарағанда әлдеқайда мықты болды. Ол тіпті кейде француз соғысын өз қаражатынан қаржыландырған. Ол сәнді киім-кешектерді ұнатқан, және оның билігі кезінде Авиньондағы әсем өмір салты жаңа деңгейге көтерілді. Климент VI 1347–1350 жылдары Еуропаны шарпыған және Еуропа халқының үштен бірін құрбан болған деп есептелетін "Қара өлім" кезінде де папа болды. Сондай-ақ, оның тұсында 1348 жылы Авиньон папасы Авиньон қаласын Анжуліктерден сатып алды. Папа Иннокентий VI (1352–1362), шын есімі Этьен Обер, Климент VI-ға қарағанда кем беделді болды. Ол Франция мен Англия арасында бейбітшілік орнатуға мүдделі болды, осы мақсатта 1345 және 1348 жылдары папалық делегацияларда жұмыс істеді. Оның сынық келбеті мен қатал мінез-құлқы соғыс екі жағындағы ақсүйектердің құрметіне ие болды. Дегенмен, ол шешім қабылдауда ұстамсыз және ықпалданатын болды, папа болып сайланған кезде қарт кісі еді. Осы жағдайда Франция королі папалық билікке ықпал етуге қол жеткізді, бірақ папалық легаттар қақтығысты тоқтатуға бағытталған түрлі әрекеттерде маңызды рөл атқарды. Атап айтқанда, 1353 жылы Порту епископы Гай де Булонь конференция ұйымдастыруға тырысты. Бастапқыдағы сәтті келіссөздерден кейін, бұл әрекет көбінесе Гюдің француз сарайымен тығыз байланысынан туындаған ағылшын тарапының сенімсіздігіне байланысты сәтсіз аяқталды. Иннокентий VI Ланкастер герцогына жолдаған хатында: "Біз Францияда туғандықтан және осы және басқа да себептермен Франция патшалығын ерекше құрметпен қарастырсақ та, бейбітшілік үшін жұмыс істегенде жеке пікірлерімізден бас тартып, баршаның мүддесіне қызмет етуге тырыстық" деп жазды. Папа Урбан V (1362–1370) тұсында Францияның Карл V папалық билікті тікелей бақылауға алды. Урбан V өзі Бенедикт XII-ден кейін Авиньон папаларының ең қатал, ал мүмкін, ең рухани тұлғасы ретінде сипатталады. Алайда, ол стратегиялық саясаткер емес еді және француз тәжіне, әсіресе Англиямен соғыс кезінде маңызды қаржылық жеңілдіктер жасады. 1369 жылы папа Урбан V Англияның Эдуард III-нің ұлдарының біріне Маргаретқа үйленуге рұқсат берудің орнына Бургундия герцогтігінің Батыл Филипп пен Фландрия графинясы Маргарет III-нің некелерін қолдады. Бұл папалықтың партиялықтығын анық көрсетті, нәтижесінде шіркеуге деген құрмет төмендеді.

Under Pope Clement VI (1342–1352) the French interests started dominating the papacy. Clement VI had been Archbishop of Rouen and adviser to Philippe IV before, so his links to the French court were much stronger than those of his predecessors. At some point he even financed French war efforts out of his own pockets. He reportedly loved luxurious wardrobe and under his rule the extravagant life style in Avignon reached new heights. Clement VI was also pope during the Black Death, the epidemic that swept through Europe between 1347 and 1350 and is believed to have killed about one third of Europe's population. Also during his reign, in 1348, the Avignon papacy bought the city of Avignon from the Angevins. Pope Innocent VI (1352–1362), born Etienne Aubert, was less partisan than Clement VI. He was keen on establishing peace between France and England, having worked to this end in papal delegations in 1345 and 1348. His gaunt appearance and austere manners commanded higher respect in the eyes of nobles at both sides of the conflict. However, he was also indecisive and impressionable, already an old man when being elected Pope. In this situation, the King of France managed to influence the papacy, although papal legates played key roles in various attempts to stop the conflict. Most notably in 1353 the Bishop of Porto, Guy de Boulogne, tried to set up a conference. After initial successful talks the effort failed, largely due to the mistrust from the English side over Guy's strong ties with the French court. In a letter Innocent VI himself wrote to the Duke of Lancaster: "Although we were born in France and although for that and other reasons we hold the realm of France in special affection, yet in working for peace we have put aside our private prejudices and tried to serve the interests of everyone." With Pope Urban V (1362–1370), the control by Charles V of France of the papacy became more direct. Urban V himself is described as the most austere of the Avignon popes after Benedict XII and probably the most spiritual of all. However, he was not a strategist and made substantial concessions to the French crown especially in finances, a crucial issue during the war with England. In 1369 Pope Urban V supported the marriage of Philip the Bold of the Duchy of Burgundy and Margaret III, Countess of Flanders, rather than giving dispensation to one of Edward III of England's sons to marry Margaret. This clearly showed the partisanship of the papacy; correspondingly, the respect for the church dropped.

Скизма

Папа Григорий XI (1370–1378) билік құрған кезеңдегі ең маңызды шешім – 13 қыркүйек 1376 жылы басталып, 17 қаңтар 1377 жылы Римге оралумен аяқталған оралыс болды. Рим папасы француз туған болғанымен, әлі де француз королінің күшті ықпалында болды. Папаға қатысты достық және жаулық ниеттес топтар арасындағы күшейе түскен қақтығыс папалық жерлерге және Римнің өзіне адалдыққа қауіп төндірді. 1374 және 1375 жылдары азық-түлік тапшылығы туған кезде папалық астық экспортына эмбарго салғанда, Флоренция Милан, Болонья, Перуджа, Пиза, Лукка және Генуя қалаларын папалыққа қарсы лигаға біріктірді. Папаның легаты, Савой үйінің туысы Роберт Женев, осы қалалардың бағынышын қайта орнату үшін лигаға қарсы аса қатал саясат жүргізді. Ол Папа Григорийді бретондық жалдамалы әскерлерді жалдауға көндірді. Чезена тұрғындарының көтерілісін басу үшін ол Джон Хоквудты жалдап, халықтың көп бөлігін қырғынға ұшыратты (2500-3500 адам қаза тапқандығы хабарланды). Осы оқиғалардан кейін папалыққа қарсы оппозиция күшейді. Флоренция Папамен ашық қақтығысқа түсті, бұл қақтығыс оны ұйымдастырған сегіз флоренциялық кеңесшінің құрметіне «сегіз қасиеттінің соғысы» деп аталды. Флоренция қаласының барлық халқы айырылды, ал жауап ретінде діни салықтардың төленуі тоқтатылды. Саудаға ауыр соққы берілді және екі тарап та шешім табуға мәжбүр болды. Римге оралу туралы шешім қабылдағанда, Папаға кейін қасиетті деп жарияланған Сиеналық Екатерина да ықпал етті, ол Римге оралуды уағыздады. Бірақ бұл шешім ұзаққа соқпады, өйткені Папа Григорий XI Римге оралғаннан кейін қайтыс болды. Конклав шақырылып, италияндық Папа, VI Урбан сайланды. Папа Урбан француз кардиналдарының наразылығын тудырды, олар екінші конклав өткізіп, Грегорий XI-нің орнын басатын Роберт Женевті сайлады, ол Климент VII деген ат алды, осылайша Авиньон Папаларының екінші желісі басталды. Климент VII және оның ізбасарлары заңды деп есептелмейді және Католик шіркеуі оларды антипапалар деп атайды. Бұл жағдай, Батыс схизмасы деп белгілі, 1378 жылдан бастап Констанц (Констанция) экуменикалық кеңесі (1414–1418 жж.) Папаның мұрагерлік мәселесін шешіп, 1378 жылғы француз конклавын жарамсыз деп жариялағанға дейін жалғасты. 1417 жылы жаңа Папа, V Мартин сайланды; Авиньондық желіге талапкерлер (бірақ Авиньонда тұрмаған) шамамен 1437 жылға дейін жалғасты.

The most influential decision in the reign of Pope Gregory XI (1370–1378) was the return to Rome, beginning on 13 September 1376 and ending with his arrival on 17 January 1377. Although the Pope was French born and still under strong influence by the French King, the increasing conflict between factions friendly and hostile to the Pope posed a threat to the papal lands and to the allegiance of Rome itself. When the papacy established an embargo against grain exports during a food scarcity 1374 and 1375, Florence organized several cities into a league against the papacy: Milan, Bologna, Perugia, Pisa, Lucca and Genoa. The papal legate, Robert of Geneva, a relative of the House of Savoy, pursued a particularly ruthless policy against the league to re establish control over these cities. He convinced Pope Gregory to hire Breton mercenaries. To quell an uprising of the inhabitants of Cesena he hired John Hawkwood and had the majority of the people massacred (between 2,500 and 3,500 people were reported dead). Following such events opposition against the papacy strengthened. Florence came in open conflict with the Pope, a conflict called "the war of the eight saints" in reference to the eight Florentine councilors who were chosen to orchestrate the conflict. The entire city of Florence was excommunicated and as reply the forwarding of clerical taxes was stopped. Trade was seriously hampered and both sides had to find a solution. In his decision about returning to Rome, the Pope was also under the influence of Catherine of Siena, later canonized, who preached for a return to Rome. This resolution was short lived when, having returned the papal court to Rome, Pope Gregory XI died. A conclave met and elected an Italian pope, Urban VI. Pope Urban alienated the French cardinals, who held a second conclave electing one of their own, Robert of Geneva, who took the name Clement VII, to succeed Gregory XI, thus beginning a second line of Avignon popes. Clement VII and his successors are not regarded as legitimate, and are referred to as antipopes by the Catholic Church. This situation, known as the Western Schism, persisted from 1378 until the ecumenical Council of Constance (1414–1418) settled the question of papal succession and declared the French conclave of 1378 to be invalid. A new Pope, Pope Martin V, was elected in 1417; other claimants to succeed to Avignon line (though not resident at Avignon) continued until c. 1437.

Мұра

Бұл кезең папалардың "Вавилон тұтқыны" деп аталды. Бұл терминнің қайда және қашан пайда болғаны белгісіз, бірақ ол Петраркадан туындаған болуы мүмкін. Ол Авиньонда болған кезінде досына (1340–1353) жазған хатында сол кездегі Авиньонды "батыс Бабылы" деп сипаттады, бұл шіркеу иерархиясының дүниелік әрекеттеріне сілтеме жасады. Бұл лақап сыншылардың сол кездегі шіркеудің гүлденуі папалықтың рухани тұтастығының терең бұзылуымен, әсіресе шіркеу билігінің француз патшаларының мүдделеріне бағынуымен байланысты болды деген талабын көрсетеді. Белгілі болғандай, Авиньондағы папалардың "тұтқындығы" яһудилердің Бабылға жер аударылуымен шамамен бірдей уақытқа созылды, бұл аналогияны ыңғайлы және риторикалық тұрғыдан күшті етті. Авиньон папшылығы француз патшаларына толық тәуелді болып, кейде тіпті өзінің рухани міндеттеріне және Римдегі мұрасына қиянат жасады деп бейнеленді. Шамамен бір жарым ғасырдан кейін протестант реформаторы Мартин Лютер "Шіркеудің Вавилон тұтқыны туралы" (1520) трактатын жазды, бірақ ол оның Батыс схизмасымен немесе Авиньондағы папалықпен ешқандай қатысы жоқ деп мәлімдеді.

Папалық билікке әсері

Рим папасы мен Франция арасындағы қарым-қатынас 14 ғасыр бойында күрт өзгерді. Папа Бонифаций VIII мен Франция королі Филипп IV арасындағы ашық қақтығыстан бастап, 1305 жылдан 1342 жылға дейін ынтымақтастыққа, ал соңында 1378 жылға дейін француз тағының күшті ықпалындағы папалыққа айналды. Папалықтың мұндай жақтастығы институтқа деген құрметтің төмендеуіне себеп болды, бұл өз кезегінде 1378 жылдан 1417 жылға дейінгі жарылысқа (schism) алып келді. Жарылыс кезеңінде папалық билік үшін күрес ірі державалардың арасындағы майданға айналды, Франция Авиньондағы антипапаларды, ал Англия Римдегі папаларды қолдады. Ғасыр соңында, жарылыс әлі де сақталған күйінде, папалық тікелей саяси билігінің көп бөлігін жоғалтты, ал Франция мен Англия ұлттық мемлекеттері Еуропадағы екі маңызды держава ретінде қалыптасты.