Кіріспе

Квебектің 9-шы премьер-министрі (1887–1891) саясаткер

Оноре Мерсье (15 қазан 1840 – 30 қазан 1894) – канадалық заңгер, журналист және Квебек саясаткері. Ол 1887 жылдың 27 қаңтарынан 1891 жылдың 21 желтоқсанына дейін Квебек премьер-министрінің тоғызыншы ретінде қызмет етті, Parti National немесе Квебек либералдық партиясының (PLQ) басшысы болды. Ол Луи Риелдің атылуына қарсы франкофондық оппозицияны біріктіру арқылы билікке келді, бұл істі Джон А. Макдональдтың консервативтік үкіметінің сатқындық әрекеті деп бағалады.

Бастапқы өмірі

Мерсье Төменгі Канададағы Сент-Афанас қаласында фермер Жан Батист Мерсье мен Мари Кименер отбасында дүниеге келген. Мерсье 1647 жылы Францияның Турувр қаласынан келген Жюльен Мерсье (1621-1676) ұрпағы. Ол Монреальдегі иезуит колледжінде оқыды және 1865 жылдың сәуір айында Квебек адвокатурасына қабылданды. 22 жасында Мерсье Le Courrier de St Hyacinthe газетінің редакторы болды. Ол 1864 жылдан бастап Конфедерация жобасына қарсы болды, себебі ол француз канадалықтарына зиян келтіреді деп ойлады.

Парламент мүшесі

1871 жылы ол қысқа ғұмырлы Parti National партиясын құруға зор үлес қосты. Мерсье 1872 жылғы сайлауда либералдық кандидат ретінде сәтті өтті. Ол Рувиль округінен Парламент депутаты болды. Ол 1874 жылғы сайлауда қайта сайлануға түспеді. 1878 жылғы сайлауда Мерсье Сент-Хясинте округінен кандидат болды. Ол консерватор қарсыласы Луи Теллиерге жеңіліп қалды.

Облыстық саясат

1879 жылы Мерсье премьер-министр Анри Густав Жоли де Лотбиньер кабинетінде Квебектің бас прокуроры болып тағайындалды және бір жылға жетпей қызмет етті. Ол қосымша сайлауда жеңіске жетіп, Сент-Хясинте округінің заң шығарушы жиналысының депутаты болды. Ол 1881 және 1886 жылғы сайлауларда қайта сайланды және 1887 жылы тағы бір қосымша сайлауда жеңіп алды. Қатты ұлтшыл көзқарастарымен Мерсье, болашақ онжылдықтарда федералды үкіметке қарсы тұрып, Квебекке көбірек билік беруге тырысқан кейінгі ұлтшыл премьер-министрлердің алдабасы болды. Ол Квебектен тыс Солтүстік Американың басқа өңірлеріндегі, оның ішінде Батыс Канада мен Жаңа Англиядағы франкофондармен байланыстарды жандандырды. Бұл франкофондар әлі толыққанды түрде ағылшын канадалық немесе американдық мәдениетіне сіңірілмеген еді. Мерсье реформаларды, экономикалық дамуды, католицизмді және француз тілін қолдады. Ол халыққа танымал болды, бірақ сонымен қатар өзіне қарсыластар да тапты. Ол заң шығарушы жиналысқа Бонавентура округінің депутаты ретінде оралды және оның партиясы 1890 жылғы сайлауда үлкен көпшілік дауыспен жеңіске жетті. 1891 жылы Папа Рим оны граф титулына ие етті.

Саяси құлдырау

1891 жылы 16 желтоқсанда оны губернатор-лейтенант Огюст Реал Анжерс, үкіметінің мемлекеттік қаражатты мақсаттан тыс жұмсағаны туралы баянаттағаннан кейін қызметтен босатылған. Ол 1892 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырады және партия басшылығын Феликс Габриэль Маршанға өткізді. Кейін сол жылы сотқа тартылып, екінші баянаттама мәселеге қатысты басқаша қорытынды жасағандықтан, кінәсіз деп танылды. Дегенмен, денсаулығы күрт нашарлап, саяси мансабы аяқталды. Ол 1894 жылы 54 жасында қайтыс болды және Монреаль, Квебек қаласындағы Нотр-Дам-де-Ньеж зиратына жерленді.

Отбасы

Оның ұлы, Honoré Mercier fils, Квебектің Заңнамалық Ассамблеясының бірнеше шақырылымға сайланған депутаты және Министрлер кабинетінің мүшесі болды; ал оның немересі, Honoré Mercier III, Заңнамалық Ассамблеяда бір шақырылым қызмет етті. Мерсье – Ломер Гуиннің әкесі болған, ал НДП партиясының зейнеткерлікке шыққан жетекшісі Томас Малкаир оның бес атасы.

Негізгі дереккөздер

Мерсье, Оноре. "Құрметті Хонре Мерсьенің Квебек провинциясының көпшілігіне қарсы Тең құқықтар қауымдастығының памфлетіне жауабы" (1890) онлайн.