Никола Жозеф Кюгно: Әлемдегі алғашқы автомобильдің авторы

Кіріспе

Француз өнертапқышы (1725–1804)

Николя Жозеф Кугно (26 ақпан 1725 – 2 қазан 1804) – әлемдегі алғашқы толық өлшемді және жұмыс істейтін, өздігінен қозғалатын механикалық құрлық көлігін, «Fardier à vapeur» – әлемдегі алғашқы автомобильді құрастырған француз өнертапқышы.

Өмірбаян

Ол Францияның Лотарингиядағы Войд-Вакон қаласында (қазіргі Мез департаменті) дүниеге келген. Ол әскери инженер ретінде білім алған. 1765 жылы ол француз әскері үшін, зеңбіректерді тасымалдау мақсатында, бу машинасымен жұмыс істейтін көліктердің үлгілерін сынауға кірісті.

Бірінші өздігінен жүретін көлік

Француз армиясының капитаны Кугно булы поршеннің түзу-қайта түзу қозғалысын ротациялық қозғалысқа түрлендіретін құрылғыны табысты қолданған алғашқылардың бірі болды. Оның үш дөңгелекті fardier à vapeur ("булы керуен") үлгісі 1769 жылы жасалып, пайдаланылды (фардиер – өте ауыр жабдықтарды, мысалы, зеңбіректерді тасымалдауға арналған екі дөңгелекті, ат жегілетін ірі көлік). 1770 жылы fardier à vapeur көлігінің толық өлшемді үлгісі салынды, оның төрт тонна жүк көтеріп, бір сағатта екі лига (7,8 км немесе 4,8 миль) қашықтықты жүзуге қабілетті болуы тиіс еді, бірақ бұл көрсеткіш практикада ешқашан орындалмады. Көліктің тартқыш салмағы шамамен 2,5 тоннаны құрады, артқы жағында екі дөңгелек, ал алдында біреу орналасқан, аттардың орнына осы дөңгелек болды. Алдыңғы дөңгелек бу қазандығы мен жетектеу механизмін ұстады. Жетектеу механизмі "тіркемеге" бекітілді және одан қос тұтқалы жүйе арқылы басқарылды. Бір дерек көлікте төрт жолаушыға сыйып, жылдамдықпен қозғалатынын мәлімдейді. Көліктің нашар салмақ таралуына байланысты өте тұрақсыз болғаны хабарланды, бұл қиыр жерлерде және тік көлбеулерде жүруге арналған көлік үшін елеулі кемшілік еді. Сонымен қатар, қазандықтың тиімділігі сол кездегі стандарттармен салыстырғанда да өте төмен болды. Көліктің отынды әрбір жарты сағат сайын қайта жағу қажеттігі және буды қайта көтеру қажеттігі оның жалпы жылдамдығы мен қашықтығын айтарлықтай төмендетті. Шамалы сынақтардан кейін, олар Париж мен Винсен арасында және Мёдонда өткені айтылады, жоба тоқтатылды. Бұл француз армиясының механикалық көліктермен алғашқы тәжірибесін аяқтады. Дегенмен, 1772 жылы король Людовик XV Кугноға оның инновациялық еңбегі үшін жылына 600 ливр зейнетақы тағайындады, ал эксперимент фардиерді арсеналда сақтауға лайық деп танылды. 1800 жылы ол Ұлттық өнер және кәсіптер консерваториясына көшірілді, онда оны бүгінге дейін көруге болады. 241 жыл өткен соң, 2010 жылы ПарижТех студенттері Кугноның туған коммунасы Войд Ваконмен бірлесіп "Fardier de Cugnot" көшірмесін жасады. Бұл көшірме 1769 жылы жүргізілген сынақтардың дұрыстығын және тұжырымдаманың тиімділігін дәлелдеп, өте жақсы жұмыс істеді. Көшірме 2010 жылғы Париж автосалонында көрсетілді, содан кейін Войд Ваконға көрмеге қайтарылды.

French Army captain Cugnot was one of the first to successfully employ a device for converting the reciprocating motion of a steam piston into a rotary motion by means of a ratchet arrangement. A small version of his three wheeled fardier à vapeur ("steam dray") was made and used in 1769 (a fardier was a massively built two wheeled horse drawn cart for transporting very heavy equipment, such as cannon barrels). In 1770, a full size version of the fardier à vapeur was built, specified to be able to carry four tons and cover two lieue (7.8 km, or 4.8 miles) in one hour, a performance it never achieved in practice. The vehicle weighed about 2.5 tonnes tare, and had two wheels at the rear and one in the front where the horses would normally have been. The front wheel supported a steam boiler and driving mechanism. The power unit was articulated to the "trailer", and was steered from there by means of a double handle arrangement. One source states that it seated four passengers and moved at a speed of
The vehicle was reported to have been very unstable owing to poor weight distribution, a serious disadvantage for a vehicle intended to be able to traverse rough terrain and climb steep hills. In addition, boiler performance was also particularly poor, even by the standards of the day. The vehicle's fire needed to be relit, and its steam raised again, every quarter of an hour or so, which considerably reduced its overall speed and distance. After running a small number of trials, variously described as being between Paris and Vincennes and at Meudon, the project was abandoned. This ended the French Army's first experiment with mechanical vehicles. Even so, in 1772, King Louis XV granted Cugnot a pension of 600 livres a year for his innovative work, and the experiment was judged interesting enough for the fardier to be kept at the arsenal. In 1800 it was transferred to the Conservatoire National des Arts et Métiers, where it can still be seen today. 241 years later, in 2010, a copy of the "fardier de Cugnot" was built by students from ParisTech, in conjunction with Cugnot's native commune of Void Vacon. This replica worked perfectly, demonstrating the validity of the concept and the veracity of the tests carried out in 1769. The replica was exhibited at the 2010 Paris Motor Show before returning for exhibit in Void Vacon.

Бірінші автокөлік апаты

1771 жылы екінші прототип көлігінің Париж бақшасының немесе Париж Арсеналының қабырғаларының бір бөлігіндегі кірпіш немесе тас қабырғаны сұқпалы түрде құлатып жібергені туралы хабарлар бар. Бұл, мүмкін, тарихқа енген алғашқы автомобиль апаты. Оқиға замандас деректерде тіркелмеген, алғаш рет 1804 жылы, болған оқиғадан отыз үш жыл өткен соң айтылды. Дегенмен, Кугно қауіпті жүргізу салдарынан тұтқындалып, сотталды деген әңгіме әлі де тарады, егер бұл рас болса, ол үшін тағы бір алғашқы жағдай.

Кейінгі өмірі

Француз төңкерісінен кейін Кугноның зейнетақысы 1789 жылы тоқтатылды және ол Брюссельге қашқанда кедейлікте өмір сүрді. Өліміне аз уақыт қалғанда Наполеон Бонапарт оның зейнетақысын қайта орнатты, содан кейін ол Парижге оралып, 1804 жылғы 2 қазанда қайтыс болды.