Екінші дүниежүзілік соғыстағы 21-ші армия тобы – британдық әскери құрама. Еуропаны басып алу операциясында (Overlord) маңызды рөл атқарды. Канада, Польша әскерлері де кірді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстағы Ұлыбританияның әскери құрамасы
WWII United Kingdom military formation
21-ші армия тобы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрылған британдық штаб құрамасы. Ол екі далалық армияны және басқа да қолдау бөлімшелерін басқарды, негізінен британдық екінші армия және бірінші канадтық армиядан тұрды. 1943 жылдың шілдесінде Лондонда, Жоғарғы бас штабтың одақтас экспедициялық күштерінің (SHAEF) басшылығымен құрылған бұл топ, Еуропаға батыс одақтастарының шабуылы – «Оверлорд» операциясына тағайындалды және Еуропа театрларындағы маңызды одақтас күш болды. Қызмет істеген кезеңінде 21-ші армия тобына қосымша британдық, канадтық, американдық және поляк далалық армиялары немесе корпустары қосылды. 21-ші армия тобы 1944 жылдың маусымынан 1945 жылдың тамызына дейін Солтүстік Францияда, Люксембургте, Бельгияда, Нидерландыда және Германияда операция жүргізді, содан кейін «Райн армиясы» (BAOR) деп аталды.
The 21st Army Group was a British headquarters formation formed during the Second World War. It controlled two field armies and other supporting units, consisting primarily of the British Second Army and the First Canadian Army. Established in London during July 1943, under the command of Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (SHAEF), it was assigned to Operation Overlord, the Western Allied invasion of Europe, and was an important Allied force in the European Theatre. At various times during its existence, the 21st Army Group had additional British, Canadian, American and Polish field armies or corps attached to it. The 21st Army Group operated in Northern France, Luxembourg, Belgium, the Netherlands and Germany from June 1944 until August 1945, when it was renamed the British Army of the Rhine (BAOR).
Нормандия
Генерал (кейіннен фельдмаршал) сэр Бернард Монтгомеридің басшылығындағы 21-ші армия тобы бастапқыда "Оверлорд" операциясының барлық құрлық әскерлерін (АҚШ-тың бірінші армиясы және британдық екінші армия) бақылады. Американдық күштер жеткілікті мөлшерде түскеннен кейін, генерал Омар Брэдли басқаратын олардың 12-ші армия тобы құрылды, ал 21-ші армия тобы британдық екінші армиямен және көптеген британдық және поляк әскерлерін қамтитын, атауына қарамастан, жаңадан құрылған бірінші канад армиясымен қалды. Нормандия британдық және канад әскерлері үшін тозу соғысы болды, ол қолдағы бар неміс күштерінің көп бөлігін, әсіресе бронетанкті дивизияларды, Каен маңындағы шығыс жағалауға шоғырландырды. Бұл операциялар 1944 жылғы тамыздың басында Нормандия жағалауының батыс жағында американдықтардың тегіс өтуіне кедергі келтіре алмады. Мортенге жасалған неміс шабуылынан, американдықтардың тегіс өтуінен және 21-ші армия тобының шабуылынан кейін, Нормандиядағы неміс қарулы күштері Фалез қапшығына дерлік толық қоршалды, содан кейін жеңіліп, Төмен елдерге қарай шегінді.
Commanded by General (later Field Marshal) Sir Bernard Montgomery, 21st Army Group initially controlled all ground forces in Operation Overlord (the United States First Army and British Second Army). When sufficient American forces had landed, their own 12th Army Group was activated, under General Omar Bradley, and the 21st Army Group was left with the British Second Army and the newly activated First Canadian Army which, despite its title, also contained many British and Polish troops. Normandy was a battle of attrition for the British and Canadian troops, drawing in most of the available German reinforcements, especially armoured divisions, around Caen at the eastern end of the lodgement. These operations left the Germans unable to prevent the American breakout at the western end of the Normandy beachhead in early August 1944. Following the German attack towards Mortain, the American breakout and an advance by the 21st Army Group the German armed forces in Normandy were nearly enveloped in the Falaise pocket, and subsequently routed, retreating towards the Low Countries.
Төменгі елдерге аттану
АҚШ-тың 6-шы армия тобы Францияның оңтүстігінде сәтті қонудан кейін, 21-ші армия тобы батыстағы неміс күштеріне қарсы тұрған үш одақтас армия тобының сол қанатын құрады. Осылайша, ол одақтастардың жабдықталуына қажетті порттарды қамтамасыз етуге, сондай-ақ Батыс Франция мен Бельгия жағалауларындағы неміс V1 және V2 зымырандарын ұшыру алаңдарын басып алуға жауапты болды. 29 тамызға дейін немістер өздерінің ауыр техникасынсыз Сена өзенінен арғы жаққа шегінді. Солтүстік Франция мен Бельгиядағы науқан көбінесе қуып жете беруден тұрды, ал немістердің ресми түрде "Белді қалалар" деп атаған порттары Бірінші Канада армиясына аз ғана қарсылық көрсетті. Ілгерілеу өте жылдам болды, төрт күнде 250 мильді (402 шақырымды) жүріп, 4 қыркүйекте Бельгияның Антверпен қаласын қорғаныссыз басып алды, ал келесі күндері порттық құрылыстар неміс әскерлерінен тазартылды. 1944 жылдың 1 қыркүйегінде 21-ші армия тобы американдық армиялардың операциялық бақылауынан босатылды, және олар 12-ші армия тобын құрды. Қыркүйек айының ортасына қарай 21-ші армия тобының бөлімдері Голландия шекарасына жетті, бірақ жеткізілімнің жетіспеуі және голландиялық бөгеттерді немістердің кеңінен қиратуынан болған су тасқынына байланысты тоқтатылды. Немістердің кейбір канал порттарын және Антверпенге жақын жолдарды бақылауы, сондай-ақ француз және бельгиялық теміржолдарды одақтастардың бұрынғы бомбалауы Нормандиядан ұзақ созылған жабдықтау желісіне алып келді, ол негізінен жүк көліктерімен қамтамасыз етілді.
After the successful landings in the south of France by the US 6th Army Group, the 21st Army Group formed the left flank of the three Allied army groups arrayed against German forces in the West. It was therefore responsible for securing the ports upon which Allied supply depended, and also with overrunning German V 1 and V 2 launching sites along the coasts of western France and Belgium. By 29 August, the Germans had largely withdrawn across the Seine River without their heavy equipment. The campaign through Northern France and Belgium was largely a pursuit, with the ports formally designated "Fortress Towns" by the Germans offering only limited opposition to the First Canadian Army. The advance was so rapid, 250 miles in four days, that Antwerp, Belgium, was captured undefended on 4 September 1944 and the port facilities were cleared of the German defenders in the following days. On 1 September 1944, the 21st Army Group was relieved of operational control of the American armies, and those armies formed the 12th Army Group. By mid September, elements of 21st Army Group had reached the Dutch border, but were halted due to lack of supplies, and by flooding caused by the widespread German demolition of Dutch dikes. German control of some of the channel ports and the approaches to Antwerp, and previous Allied bombing of the French and Belgian railways, resulted in a long supply line from Normandy served mainly by trucks.
"Маркет-Гарден" операциясы
Нормандиядан бұзып шыққаннан кейін, соғысты 1944 жылы аяқтауға үлкен үміттер болды. Мұны істеу үшін, Германияның батысындағы соңғы үлкен табиғи қорғаныс кедергісі – Рейн өзенін кесіп өту қажет еді. «Маркет-Гарден» операциясы осы мақсатта ұйымдастырылды. Ол Нидерландыда американдық 82-ші және 101-ші, сондай-ақ бір британдық 1-ші әуе десанттық дивизияларының және 1-ші поляк парашют бригадасының (1-ші әуе десанттық дивизияға қосылған) әскерлері Рейннің төменгі ағысындағы көпірлерді немістер бұрын жарып тастамас бұрын басып алу үшін тасталды. Әуе десанттық құрамалар содан кейін Гвардиялық бронетандық дивизиясының бронетехникалық күштері Эйндховен және Нимгеген арқылы солтүстікке қарай жылдам ілгерілеп, Арнемге жетіп, солтүстік Германия жазықтарын және Рур өңірін одақтастарға ашуға тиіс болды. Ілгерілеу төменгі Рейннің оңтүстігінде тоқтады, нәтижесінде Бельгияның солтүстігінен Нидерландының оңтүстік-шығысына дейін созылған, шабуылға осал тар шығыңқы аймақ пайда болды. Осы шығыңқыдағы, әсіресе Нимгегеннің солтүстігіндегі неміс шабуылдары тойтарылды. Тар шығыңқы кейін «Айнтри» операциясымен шығысқа қарай кеңейтілді, онда Оверлун қаласы маңында қатыгез шайқастар болды. Батыс бағытында «Фазан» операциясы жүргізілді, нәтижесінде Тильбург және Гертогенбош қалалары азат етілді, ал фронт кеңейді.
After the break out from Normandy, there were high hopes that the war could be ended in 1944. In order to do so, the last great natural defensive barrier of Germany in the west, the Rhine River had to be crossed. Operation Market Garden was orchestrated to attempt just this. It was staged in the Netherlands with the airborne troops of the American 82nd and 101st and one British 1st airborne divisions and the 1st Polish Parachute Brigade (attached to the 1st Airborne Division) being dropped to capture bridges over the lower Rhine before they could be blown by the Germans. The airborne formations were then to be relieved by armoured forces of the Guards Armoured Division advancing rapidly northwards through Eindhoven and Nijmegen to Arnhem, opening the north German plains, and the industrial Ruhr Valley, to the Allies. The advance stopped south of the Lower Rhine, resulting in a narrow salient that ran from the north of Belgium across the south east of the Netherlands and was vulnerable to attack. German assaults in this salient, particularly north of Nijmegen were repelled. The thin salient was then expanded Eastwards with Operation Aintree which saw bitter fighting around the town of Overloon. To the West Operation Pheasant was conducted which resulted in the liberation of the cities of Tilburg and 's Hertogenbosch broadening the front line.
Шелта шайқасы
Антверпен портына қарайтын жолдар қала басып алынған кезде тазартылмағандықтан, бұл неміс әскеріне қайта ұйымдасып, портты толығымен қолдануға жарамсыз етіп, сол жолдарда бекініс қазуға уақыт берді. Сондықтан, жолдарды тазарту және осылайша жабдықтау мәселесін жеңілдету үшін операция қажет болды. Вальхерен аралын неміс күштері мықты ұстап тұрды және ол Антверпен арқылы өтетін Шельда өзенінің сағасын бақылады. II Канада корпусының операциялары Схельда шайқасы барысында судың солтүстігі мен оңтүстігінде Антверпенге жақындау жолдарын тазартты. Вальхерен аралы 1944 жылдың соңында Екінші дүниежүзілік соғыста Еуропадағы соңғы ірі десанттық операцияда басып алынды. Операцияны британдық және канадалық күштері, сондай-ақ Корольдік теңіз жаяу әскерлері бірлесіп жүзеге асырды.
Since the approaches to the port of Antwerp had not been cleared when the city was captured it had allowed the German army time to reorganise and dig in along the approaches making the port completely unusable. Thus an operation was needed to clear the approaches and thereby ease the supply problem. The island of Walcheren was strongly held by German forces and commanded the estuary of the Scheldt which flows through Antwerp. Operations by II Canadian Corps cleared the approaches to Antwerp both north and south of the water during the Battle of the Scheldt. Walcheren itself was captured in late 1944 by the last major amphibious assault in Europe in the Second World War. A combination of British and Canadian forces and Royal Marines undertook the operation.
Армения шайқасы
Вальхерен алынғаннан кейін, батыстағы соғыстың соңғы үлкен неміс шабуылы басталды. 1940 жылғы шабуылына ұқсас, неміс құрамалары Бельгиядағы Ардендердегі әлсіз одақтас әскерлерінің қатарын бұзып өтті. «Булдж» шайқасы генерал Эйзенхауэрге басқару мәселесін қойды. Ол АҚШ әскерлерінің қатарын тілгілеп, кейбір американдық құрамаларды жаңа неміс ілгегінің солтүстігінде және оңтүстігінде қалдырды. Дегенмен, АҚШ-тың 12-ші армия тобының штабы оңтүстікте орналасқандықтан, Эйзенхауэр «Булдж» ілгегінің солтүстігіндегі американдық күштерді 21-ші армия тобының басқаруына беруге шешім қабылдады. Олар генерал Джордж С. Паттон басқаратын АҚШ-тың 3-ші армиясымен бірлесіп, ілгекті қысқартты. Шайқас аяқталғаннан кейін, фельдмаршал Монтгомеридің уақытша басқаруына берілген АҚШ-тың 1-ші армиясы Брэдлидің 12-ші армия тобына қайтарылды. АҚШ-тың 9-шы армиясы Монтгомеридің басқаруында ұзақ уақыт болды, содан кейін Германиядағы американдық басқаруға қайтарылды.
After the capture of Walcheren came the last great German offensive of the war in the west. In a repeat of their 1940 attack, German formations smashed through weak Allied lines in the Ardennes in Belgium. The Battle of the Bulge presented a command problem to General Eisenhower. It had sliced through US lines, leaving some American formations north and south of the new German salient. However, the headquarters of the US 12th Army Group lay to the south, and so Eisenhower decided to place American forces north of the "Bulge" salient under 21st Army Group. They, with the US Third Army under General George S. Patton, reduced the salient. After the battle, control of the First US Army which had been placed under Field Marshal Montgomery's temporary command was returned to Bradley's 12th Army Group. The US Ninth Army remained under Montgomery longer, before being returned to American command in Germany.
Роер үшбұрышы үшін шайқас
Рейн еліндегі жорыққа дейін, "Блэккок" операциясы барысында жау Роер үшбұрышынан тазартылуы тиіс болды. Бұл кең ауқымды, жүйелі тазалау операциясы 1945 жылдың 14-27 қаңтары аралығында жүргізілді. Жаудың қорғанысына терең ену немесе көптеген тұтқындарды алу жоспарланбаған. Операция кезең-кезеңмен жоспарланғандай аяқталды және минимал шығындармен өтті.
Prior to the Rhineland Campaign the enemy had to be cleared from the Roer Triangle during Operation Blackcock. This large methodical mopping up operation took place between 14 and 27 January 1945. It was not planned to make any deep thrust into the enemy defences or capture large numbers of prisoners. It proceeded from stage to stage almost entirely as planned and was completed with minimal casualties.
Рейнландтық жорық
1945 жылдың наурызында одақтас әскерлер Рейнге жақындады. 21-ші армия тобы осы кезде генерал Майлз Демпси басқаратын британдық екінші армияны, генерал Гарри Крерар басқаратын бірінші канадалық армияны және генерал Уильям Симпсон басқаратын АҚШ-тың тоғызыншы армиясын қамтыды. Бірінші канадалық армия Ниймегеннен шығысқа қарай Рейхсвальд орманы арқылы, содан кейін оңтүстіске қарай қиын жағдайда "Veritable" операциясын жүргізді. Бұл, АҚШ-тың тоғызыншы армиясы Дюссельдорф және Крефелдке (Operation Grenade) қарай солтүстікке жылжуымен, Рейннің Кельннің солтүстігіндегі батыс жағалауын тазарту үшін жасалған қысқыштардың солтүстік бөлігі болуы тиіс еді. Бірақ немістер Роер бөгеттерін жарып, американдықтардың шабуыл жолын суға батырғандықтан американдықтар екі аптаға кешікті. Соның салдарынан канадалықтар Кёльн жазығын қорғауға арналған неміс резервтерін шабуылдап, қиратты. 1945 жылдың 13 наурызынан басталган "Plunder" операциясында британдық екінші армия және АҚШ-тың тоғызыншы армиясы Рурдан солтүстікке қарай Рейн өзенін әртүрлі жерлерде кесіп өтті және батыстағы неміс қарсылығы жылдам құлдырады. Бірінші канадалық армия солға бұрылып, Нидерландының солтүстік бөлігін азат етті және Германияның іргелес аймақтарын басып алды, британдық екінші армия Германияның солтүстік-батысының көп бөлігін басып алды, ал АҚШ-тың тоғызыншы армиясы Рур қалтасындағы неміс күштерін қоршаудың солтүстік бөлігін құрады және 4 сәуірде Омар Брэдлидің 12-ші армия тобына қайта бағынды.
Allied forces closed up to the Rhine by March 1945. 21st Army Group at this time comprised the British Second Army under General Miles Dempsey, the First Canadian Army under General Harry Crerar and the US Ninth Army, under General William Simpson. The First Canadian Army executed Operation Veritable in difficult conditions from Nijmegen eastwards through the Reichswald Forest then southwards. This was to have been the northern part of a pincer movement with the US Ninth Army moving northwards towards Düsseldorf and Krefeld (Operation Grenade), to clear the west bank of the Rhine north of Cologne. However the Americans were delayed by two weeks when the Germans destroyed the Roer dams and flooded the American route of advance. As a result, the Canadians engaged and mauled the German reserves intended to defend the Cologne Plain. In Operation Plunder, starting on 13 March 1945, the British Second Army and the US Ninth Army crossed the Rhine at various places north of the Ruhr and German resistance in the west quickly crumbled. The First Canadian Army wheeled left and liberated the northern part of the Netherlands and captured adjoining areas of Germany, the British Second Army occupied much of north west Germany and the US Ninth Army formed the northern arm of the envelopment of German forces in the Ruhr Pocket and on 4 April reverted to Omar Bradley's 12th Army Group.