Кіріспе
Парчев – Польшаның шығысындағы қала, халқы 10 281 адамды құрайды (2006 жылғы мәлімет бойынша). Бұл Люблин воеводиясындағы Парчев ауданының орталығы. Тарихи тұрғыдан Парчев Кіші Польша (Малопольска) аймағына жатады. Қала Люблиннен солтүстікке қарай 60 шақырым, Биала Подляскадан оңтүстікке қарай 70 шақырым қашықтықта орналасқан. Онда 1898 жылы іске қосылған Люблин-Луков арасындағы екінші дәрежелі теміржол станциясы бар.
Parczew is a town in eastern Poland, with a population of 10,281 (2006). It is the capital of Parczew County in the Lublin Voivodeship. Parczew historically belongs to Lesser Poland (Małopolska) region. The town lies 60 kilometers north of Lublin, and 70 kilometers south of Biala Podlaska. It has a rail station on the secondary importance line from Lublin to Łuków, which was inaugurated in 1898.
Тарих
Парчев елді мекені 12 ғасырдан бері Польша Корольдігінің сол кездегі шығыс шекарасына жақын орналасқан. 1401 жылы ол король Владислав II Ягилодан Магдебург құқықтары туралы қала жарғысын алды. Польша мен Литваның одағы (Крево одағын қараңыз) Парчевтің дамуына көмектесті, себебі ол шекаралық қала болмай қалды. Қала екі біріккен мемлекеттің астаналарын – Краков пен Вильнюсті – байланыстыратын жолдардың бірінде ыңғайлы түрде орналасқан. Городло одағында (1413) Парчев поляк-литвалық кеңестерді өткізу орны ретінде белгіленді. Қала екі мемлекеттің саяси өмірінің маңызды орталықтарының біріне айналды. Парчевке Ягеллон әулетінің барлық патшалары келді, ал соңғы кеңес 1564 жылы осы қалада өтті. Парчевтің қорғаныс қабырғасы, үш қақпасы және поляк патшалары Вильнюске бара жатқанда және қайтып келгенде тұратын патшалық резиденциясы болды. Қала әкімшілігінің ордасы болған, оның базар алаңында қалалық әкімдік орналасқан, екі монша, төрт диірмен және сыра қайнатушылықтар болды. 16 ғасырда қалада үш католик шіркеуі, бір православие шіркеуі, синагога, мектеп және аурухана болды. 1500 және 1544 жылдары Парчев Қырым татарларының шабуылынан қирады, ал 1655 жылы шведтер оны басып алып, тонады және өртеп жіберді (Deluge туралы қараңыз). 17 ғасырдың ортасындағы соғыстардан кейін қала Станислав Август Понятовскийдің билігіне дейін қалпына келмеді. 1793 жылы қалада 1-ші поляк жаяу әскер полкі орналасты. Парчев 1795 жылы Польшаның үшінші бөлінісіне дейін Кіші Польша провинциясындағы Люблин воеводтығына әкімшілік жағынан бағынышты болды, содан кейін Австрияға қосылды. Оны 1809 жылғы поляк-австрия соғысынан кейін поляктар қайтарып алды және қысқа ғұмырлы Варшава Герцогтығының құрамына енгізді. Герцогтық таратылғаннан кейін ол Ресей бақылауындағы Конгресс Польшасының бөлігі болды. Қаңтар көтерілісі кезінде 1863 жылдың 29 маусымында поляк көтерілісшілері мен орыс әскерлері арасында шайқас болды. 1898 жылы Люблиннен Парчев арқылы Луковқа дейін темір жол салынып аяқталды. 1918 жылы Польша тәуелсіздігін қайтарып алып, қаланы өз бақылауына алды. Польша-Кеңес соғысы кезінде қала қысқа мерзімге ресейлік басқыншылармен басылып алынды, бірақ 1920 жылдың 16 тамызында поляктар оны қайта басып алды. Соғыс аралық кезеңде қалада 10 000 адам тұрды. 1939 жылдың қыркүйегінде Германия мен Кеңес Одағының Польшаға бірлескен шабуылынан басталган Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала Германияның бақылауына өтті. Бұл поляк қарсыласының маңызды орталығы болды. Жергілікті орман аймақтарында көптеген Армия Крайова және Армия Людова бөлімшелері жұмыс істеді. 1944 жылдың 22 шілдесінде Парчев Армия Крайова армиясы тарапынан азат етілді, ал 1945 жылдың жазында Леон Тарашкевичтің антикоммунистік тобы жергілікті Urząd Bezpieczeństwa түрмесіне шабуыл жасады. 1955 жылы Парчев округі құрылды, ал 2001 жылы қала өзінің 600 жылдығын тойлады. 1975 жылдан 1998 жылға дейін қала әкімшілік жағынан Белая Подляска воеводтығының құрамында болды.
Парчевтегі еврейлер
Бұл қалада 16 ғасырдың басында ұйымдасқан еврей қауымы құрылған. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін еврей қауымының саны 5000-ға жетіп, қала халқының жартысынан асты. Польшаны немістер басып алған кезде еврейлер алғаш рет көршілес елді мекендердің тұрғындарымен бірге тығыз қоныстанған геттоға қамалды. Холокост кезінде 1942 жылдың 19 тамызында нацистік Германияның резервтік полиция 101-ші батальоны, Травникиден келгендердің көмегімен 3000 еврейді жинап, Треблинка жойқын лагеріне депортациялады; тағы 2000 еврей Холокост пойыздарына мінгізіліп, келген жерде өлтірілді. Геттода тағы 5000 еврей болды. Олар жаппай ату арқылы өлтіріліп, депортацияланды, содан кейін қала Judenfrei ("еврейлерден таза") деп жарияланды. Парчев партизандық тобы, нацистерге қарсы күрескендер, қала төңірегіндегі ормандарда әрекет етті, оның құрамында қырғыннан құтылуға үлкерген еврей ерлер мен әйелдер де болды.