Кіріспе
Италиялық киелі және мистик Николай Толентино (С. Николай де Толентино), (шамамен 1246 – 10 қыркүйек 1305), Қасиетті жандардың қамқоршысы ретінде белгілі, итальяндық киелі және мистик. Ол әсіресе тазару орнындағы жандардың араға кіріп көмектесушісі ретінде, ораза айында және қараша айында ерекше құрметпен еске алынады. Көптеген августин шіркеулерінде әпте сайын қасиетті Николайға азап шегуші жандар үшін дұғалар тіленіп, құлшылықтар өткізіледі. 2 қараша – Барлық жандар күні – қасиетті Николай Толентиноға сенушілер үшін ерекше маңызды күн.
Nicholas of Tolentino (S. Nicolaus de Tolentino), (c. 1246September 10, 1305), known as the Patron of Holy Souls, was an Italian saint and mystic. He is particularly invoked as an advocate for the souls in Purgatory, especially during Lent and the month of November. In many Augustinian churches, there are weekly devotions to St. Nicholas on behalf of the suffering souls. November 2, All Souls' Day, holds special significance for the devotees of St. Nicholas of Tolentino.
Өмір
1245 жылы Понтанодағы Сант-Анжело қаласында дүниеге келген Толентинолық Николай, ата-анасы бала сүйгісі үшін Миралық Николайдың қабіріне дұға тілеген соң осы атпен аталады. Николай 18 жасында монахқа айналып, жеті жылдан кейін дін қызметкері болып тағайындалды. Ол жақсы уағыздаушы және күнәларды тыңдаушы ретінде танымал болды. Шамамен 1274 жылы, ол туған жеріне жақын орналасқан Толентиноға жіберілді. Қала Италияны билеу үшін күрескен гвельфтер мен гибеллиндер арасындағы азаматтық соғыстан зардап шекті. Николай, негізінен, өз қауымының рухани көшбасшысы болды. Ол кедейлерге және қылмыскерлерге көмектесті. Ол науқастарды Құдай анасы Мәриямға дұға оқып, баталанған нанмен емдегендігі айтылады. Ол кереметтер жасаушы ретінде белгілі болды. Николай 1305 жылы ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Халық оны қасиетті деп жариялау үшін дереу өтініштер жіберді. Евгений IV оны 1446 жылы қасиетті деп жариялады, ал оның қабірлері 1926 жылы Толентинода қайта табылды. 16 жасында Николай Августин орденіне жаңадан келген және Блаженный Ангелос де Скарпеттидің шәкірті болды. Ол Реканати және Мацератадағы, сондай-ақ басқа да монастырларда монах болып қызмет етті. 1270 жылы 25 жасында дін қызметкері болып тағайындалды және жақын арада уағыздауымен және үйретуімен танылды. «Толентиноға» деп айтылған періштелердің көрінісін көрген Николай, 1274 жылы осыны өмірінің соңына дейін сол қалаға көшуге шақыру белгісі деп қабылдады. Николай XIII ғасырдың соңында қалалық өмірдің дамуымен бірге туындаған моральдық және діни құлдырауға қарсы күресті. Оның мейірімділігі мен жайлы мінезінің арқасында жоғары лауазымдағылар монастырь қақпаларындағы кедейлерді күнделікті тамақтандыруды оған тапсырды, бірақ кейде ол монастырьтың қорларын тым еркін жұмсағандықтан, прокурор оның жомарттығын тексеруді жоғары лауазымдылардан сұрады. Бірде ұзақ оразадан кейін әлсіз болғанда, оған Құдай анасы Мәриям мен Әулие Августин көрінді, олар оған айқыш белгісі қойылған нанды суға малып жеуді бұйырды. Осылай істегеннен кейін ол бірден күш алды. Ол осы нанды ауруларға таратып, Мәриямға дұға ете бастады, көбінесе науқастарды жазып шығарды; осыдан Августин орденінде Сент-Николай нанын баталау және тарату дәстүрі пайда болды. 1884 жылы Лео XIII-нің бұйрығымен. Өмірінің соңына қарай ол қатты ауырып, көп азап шекті, бірақ қасиетті өмірінің бір бөлігі болған аскетизмді тоқтатпады. Николай 1305 жылдың 10 қыркүйегінде қайтыс болды.
Құрмет
Николайды 1446 жылғы 5 маусымда папа Евгений IV (өз кезегінде августиндік) қасиетті деп жариялады. Ол қасиеттілік статусын алған алғашқы августиндік болды. Әйгілі Николайдың дене қалдықтары Италияның Марке аймағындағы Мацерата провинциясының Толентино қаласындағы Сан-Никола да Толентино базиликасындағы Әйгілі Николай қасиетті орнында сақталады. Бірақ ол әлі де Рим-католик шіркеуінің қасиеттілерінің бірі ретінде танылады. Оған арналған көптеген шіркеулер мен ораторийлер бар, олардың ішінде Венециядағы Сан-Николо да Толентино, Римдегі Сан-Николо да Толентино агли Орти Салустиани, Нью-Йорк қаласындағы Бронкстегі Сан-Николас Толентино шіркеуі, Барранкильядағы Сан-Николас шіркеуі (1932 жылдан 1986 жылға дейін қаланың кафедралық шіркеуі қызметін атқарды) және Ұлыбританиядағы Бристольдегі Сан-Николас Толентино шіркеулері бар. Ирландияда августиндік шіркеулер мен монастырлары дәстүрлі түрде оның мерекесін нан тарату рәсімімен тойлап өткен, кейде нандардың үстінде оның суреті бейнеленген. Бұл әдет ең көп Уотерфорд округіндегі шіркеулерде сақталған.
Филиппин
Филиппинде XVI ғасырда Ромблон провинциясының Бантон қаласында Сан-Николас-де-Толентино шіркеуі оның құрметіне салынған, ал оның мерекесі жыл сайынғы Бинирай фестивалі ретінде тойланады. Бұл фестиваль аралдың католик халқының XVI ғасырдағы мұсылман шабуылдары кезінде Әулие Николасқа деген сенімін еске түсіреді. Пампанга провинциясында, Макабебе қаласының орталығында, 1575 жылы негізі қаланған және оның құрметіне салынған 440 жылдық Августин шіркеуі орналасқан. Шіркеудің фасады көз тартарлық әшекейлемелерден мүлдем айырылған, архитектуралық симметриясы әртүрлі пішіндес терезелер мен басты кіреберіс арасында жоғалып кеткен. Фасадтағы қарапайым неоклассикалық сызықтар. Қазіргі уақытта әр сейсенбі күні миссадан кейін Әулиенің екінші дәрежелі реликвиясына табынушылық жасалады. Нуэва-Эсиха провинциясында Әулие Николас 1899 жылы генерал Антонио Лунаның қаза болған тарихи Кабанатуан соборының қамқоршысы ретінде құрметтеледі. Оның бірінші дәрежелі реликвиясы жыл сайын 1 қыркүйектен 10 қыркүйекке дейін сенушілерге көрсетіледі. Димиао қаласында, Бохолда, 1797 және 1815 жылдар аралығында салынған приход шіркеуінің қамқоршысы Әулие Николас де Толентиноның мерекесі де әр жылдың 10 қыркүйегінде тойланады. Себу провинциясының және Себу аралының астанасы Себу қаласында С. Падилья көшесінде Сан-Николас-де-Толентино шіркеуі де орналасқан. 1584 жылы салынған бұл шіркеу елдегі ең көне шіркеулердің бірі. Шіркеу Себу диоцезінің 1595 жылы құрылуына дейін бірнеше жыл бұрын салынған. Қаладан оңтүстікке қарай 1,5 шақырым қашықтықта орналасқан бұл аудан Себу Вьехо деп аталды, оны қаладан Пагина арнасы мен Эль-Пардо бөліп тұрды. Бұл аймақ сондай-ақ 1565 жылдың 17 сәуірінде Мигель Лопес де Легаспидің флотилиясының алғашқы қонған жері болып саналады және Легаспи құрған елді мекеннің бастауы болды. Сан-Николас испан кезеңінде дамыған қала болды, 1898 жылғы Испанияға қарсы революцияның бастапқы ошағы және ХХ ғасырдың Себуано музыкасының аңыздарының туған жері. Қала 1901 жылдың 17 сәуірінде Себу қаласымен бірікті. Илокос Сур провинциясының Синайт қаласындағы XVI ғасырлық шіркеу Әулие Николас де Толентиноға арналған. 2021 жылдың мамыр айында Папа Франциск бұл шіркеуді кіші базилика мәртебесіне көтерді.
Иконография
Ол Санкт-Августин Ермиттер Орденінің қара киімінде бейнеленген. Оның үстінде немесе көкірегінде жұлдыз, лилия немесе қолында лилиялармен тоғытылған айқыш бейнеленген. Кейде лилияның орнына ақша немесе нан толтырылған құты ұстайды.