Кіріспе

Пруссия провинциясы – Пруссияның тарихи провинциясы.

Төменгі Силезия провинциясы (Provinz Niederschlesien; Silesian German: Provinz Niederschläsing; Prowincja Dolny Śląsk;) 1919 жылдан 1945 жылға дейін Пруссияның еркін мемлекетінің провинциясы болды. 1938 және 1941 жылдар аралығында ол Жоғарғы Силезиямен бірігіп, Силезия провинциясын құрады. Төменгі Силезияның астанасы Бреслау (қазір Польшадағы Вроцлав) қаласы болды. Провинция екі әкімшілік округке (Regierungsbezirke) – Бреслау және Лигницке бөлінді. Провинцияның аумағы қазіргі Польшада орналасқан Төменгі Силезияның тарихи аймағымен толық сәйкес келмеді. Оған батыста 1815 жылға дейін Саксония Корольдігіне қарасты Горлиц, Ротенбург және Хойерсверда округтері, сондай-ақ оңтүстік-шығыста бұрынғы Кладско графтығы да кірді. Провинция Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында таратылды. 1945 жылы Одер-Найс шекарасы белгіленгеннен кейін, Найс өзенінің шығысындағы аймақ Польша Республикасына өткізілді. Ал кішігірім батыс бөлігі Германияның Саксония және Бранденбург штаттарына қосылды.

1945 жылдан кейінгі халық

Польшадағы соғыстан кейінгі 1950 жылғы желтоқсанда жүргізілген халық санауы кезінде 1939 жылдың тамызына дейінгі тұрғындардың соғыстан бұрынғы тұрғылықты жерлері туралы мәліметтер жиналды. 1939 жылдың қыркүйегі мен 1950 жылдың желтоқсаны аралығында туған балалар үшін олардың шығу тегі аналарының соғыс алдындағы тұрғылықты жерлеріне негізделген. Осы деректердің арқасында соғыстан кейінгі халықтың соғысқа дейінгі географиялық шығу тегін қалпына келтіру мүмкін болды. 1938 жылға дейінгі Төменгі Силезия провинциясының Одер-Найссе желісінің шығысындағы сол аймақ (1945 жылы поляктарға айналды) 1950 жылдың желтоқсанында:

+1950 жылғы тұрғындардың 1939 жылғы тұрғылықты жері бойынша:
Аймақ (1939 жылғы шекаралар): Саны Пайыз
Автохтондылар (1939 жылғы Германия/Бос азаматтары) 120 885 6,1%
Крестеңнен (КСРО) қуылған поляктар 696 739 35,3%
КСРО-дан басқа шетелдерден келген поляктар 91 395 4,6%
Варшава қаласынан қоныс аударғандар 61 862 3,1%
Варшава аймағынан (Мазовия) 69 120 3,5%
Бялысток аймағынан және Судовиядан 23 515 1,2%
Соғысқа дейінгі Польша Помераниясынан 54 564 2,8%
Познань аймағынан қоныс аударғандар 172 163 8,7%
Катовице аймағынан (Жоғарғы Силезия) 66 362 3,4%
Лодзь қаласынан қоныс аударғандар 16 483 0,8%
Лодзь аймағынан қоныс аударғандар 96 185 4,9%
Кельце аймағынан қоныс аударғандар 141 748 7,2%
Люблин аймағынан қоныс аударғандар 70 622 3,6%
Краков аймағынан қоныс аударғандар 156 920 7,9%
Жешув аймағынан қоныс аударғандар 110 188 5,6%
1939 жылғы тұрғылықты жері белгісіз 26 586 1,3%
1950 жылғы желтоқсандағы жалпы халық саны 1 975 337 100,0%

1950 жылғы тұрғындардың 90% -дан астамы аймаққа жаңадан келген, ал 10% -дан аз адам 1939 жылдың тамызында провинцияда тұрған (соқталғандар, екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Германия азаматтығына ие болған және 1945 жылдан кейін Польша азаматтығына ие болған). Жаңа тұрғындардың арасында ең үлкен тобы – КСРО-ға қосылған Шығыс Польша аймақтарынан қуылған поляктар. Екінші ірі топ Оңтүстік Польшадан келді (Краков, Жешув, Люблин, Кельце және Катовице аймақтарынан барлығы 28%), одан кейін Үлкен Польша. Болеславьецке Босниядан поляктар қоныс аударды.