Кіріспе
Дрохичин ( , , Дорогичин) – Польшаның Подляк воеводиясының Сиемиятыче округінде орналасқан қала. Қаланың халқы 2110 адамды құрайды және Буг өзенінің жағасында орналасқан. Дрохичиннің ұзақ және бай тарихы бар, себебі бұрын ол Подляхия аймағының ең маңызды қалаларының бірі болған. Қазіргі таңда ол Дрохичин Рим-католик діншілігінің орталығы болып табылады.
Drohiczyn (, , Дорогичин) is a town in Siemiatycze County, Podlaskie Voivodeship, Poland. The town has a population of 2,110 and is situated on the bank of the Bug River. Drohiczyn has a long and rich history, as in the past it was one of the most important cities of the region of Podlachia. Currently, it is the seat of Roman Catholic Diocese of Drohiczyn.
Тарих
Неолиттік қоныс, Ла Тене мәдениетінің өртеу орындары және ежелгі қабірлер қазіргі Дрохичин жерінде табылған. Дрохичин, Подлясье аймағының ең ежелгі қалаларының бірі саналады және ежелгі заманда тығыз орман арасында орналасқан.
Орта ғасырлар
Орта ғасырдың басында қала аумағында соғысқан йотвингтер тайпасы қоныстанған. Дрохичин бекінісін кім салғаны белгісіз: бұл, ең болжамдысы, 1061 жылы орыс жылнамаларында еске алынған йотвингтердің қорғаныс мекені болған. 1142 жылы Киевтің Ұлы князі Всеволод II өзінің иеліктерін отбасы мүшелері арасында бөлісіп, Дрохичинді (Дорохичин атымен) және Брестті кіші інісі Игорьға сыйлады. 12 ғасырдың соңында Дрохичин поляк үкімдігінде болды. 1237 жылдың 8 наурызында Мазовия князі Конрад I Дрохичин мен Буг және Нарев өзендері арасындағы аймақты Добжинь орденіне тапсырды. 1241 жылы Польшаға моңғол шапқыншылығынан кейін туған қаосты пайдаланып, литвалық Ұлы князь Миндаугас Подлясьені Дрохичин, Бельск Подляски, Мельник, Браньск және Сураж қалаларымен бірге жаулап алып, оны Литва Ұлы Княздығына қосты. Орыс княздары бұл аймақтан бас тарғысы келмеді және бірнеше жылдан кейін Дрохичинды қайтарып алды. 1251 жылы Дрохичинде жиналған орыс әскерлері йотвингтерге шабуыл жасады. Жеңіске толы соғыстан кейін Галиция князі Даниилтің беделі артып, ол Рутения патшасы атанды. Бұл оқиға 1253 жылы Дрохичин қаласында болды. 1274 жылы литвалықтар Дрохичинды қайтадан басып алды, және қала провинциясымен бірге Люблин униясына (1569 жыл) дейін Литва құрамында қалды, тек 1380 және 1430 жылдары Мазовия князі Януш Дрохичинды басқарды. Дрохичин – Тракай, Вильнюс және Новогрудокпен бірге Литва Ұлы Княздығының маңызды қалаларының бірі болды. 15 ғасырда қала халқының көп бөлігі русьтік текті болды, сонымен қатар поляк, еврей және литвалық азшылықтары да болды. 1498 жылы қалаға Магдебург құқығы беріліп, оның мәртебесі ресми түрде мойындалды.
Ерте заманауи дәуір
I Зигмундтың билік құрған кезінде Дрохичин 1513 жылы құрылған Подляшский воеводтығының астанасы және әкімшілік орталығы атанды. Осы жерде жергілікті сеймиктер өтті. Сол кезде қала өзінің алтын ғасырын бастан кешірді. 1569 жылы Люблин униясымен Дрохичин Польша Корольдігіне қосылды. 1624 жылы болған оба эпидемиясына қарамастан, қала дамуын жалғастырды, бірақ бұл эпидемия халықтың қырылуына әкелді. Сонымен қатар, 1630 жылдары екі өрт болды, оның салдарынан бірнеше үй өртеніп кетті. 1630 жылдардың ортасынан бастап Дрохичин халқы азая бастады.
Топан су
Топан су (1655–1660) кең ауқымда қираушылық пен қайғы әкелді, содан кейін Дрохичин ешқашан бұрынғы мәртебесіне қайта оралмады. 1655 жылдың тамызында Магнус Габриэль Де ла Гарди бастаған швед әскері қалаға келді. Олар дереу Дрохичинді тонап, тұрғындарына зор сомада салық төлеуді бұйырды. 1655 жылдың соңында Польшамен одақтас Қырым татарларының жасағы Дрохичин аймағында пайда болып, бүкіл қысты мұнда өткізіп, барлық шаруашылықтар мен қаланы тонады. 1657 жылдың 3 мамырында Георг II Ракоци бастаған Трансильвания армиясы, құрамында шведтер, казактар және валахиялықтар болған, Дрохичинді басып алды. Көптеген тұрғындар қатыгездікпен өлтірілді, ал қала, сондай-ақ приход шіркеуі мен қамал толыққанды түрде қиратылды. Аман қалғандары жақын жердегі ормандарға қашып, қала дерлік жойылды.
Ұлы Солтүстік соғыс
Дрохичин қираудан ақырындап қалпына келді, бірақ 1699 жылы тағы да өртенді, бұл жолы Литваға жол тартқан саксондық әскерлердің қолынан. Ұлы Солтүстік соғысы кезінде қала ауыр күйзеліске ұшырады: аштық кеңінен тарады, ал Швеция, Саксония, Ресей, Польша және Литва армиялары Дрохичинды тонады.
19 ғасыр
Польшаның үшінші бөлінісінен кейін 1795 жылы Дрохичин Габсбург империясы мен Пруссия Корольдігі арасында бөлінді, жаңа шекара Буг өзені бойымен жүрді. 1805 жылдың 27 мамырында қала үлкен өртке түсті, нәтижесінде қала әкімшілігінде сақталған барлық мұрағаттар қайта-қайта қол жеткізбеуге айналды. 1807 жылы Варшава Герцогтығы құрылды, және Дрохичин тағы да Герцогтық пен Ресей Империясы арасында бөлінді. 1808 жылы Ресей билігі Гродно Губернаторлығының құрамына кіретін Дрохичин уезін құрды. 1861 жылы Дрохичиннің екі бөлігіндегі халық саны 1700 адамды құрады, оның 1400-і поляк ауданында, ал 300-і русь ауданында тұрды. Қала тұрғындары мен айналасы қаңтар көтерілісіне белсенді қатысты.
Жақсылық аралығы
1921 жылғы халық санауы бойынша, ауылда 1972 адам тұрған, олардың ішінде 950-і католик, 207-сі православие, 1-і евангелист және 814-і яһудий дінін ұстанған. Сонымен қатар, 1165 тұрғын өзін поляк, 114-і белорусь, 687-сі еврей, ал қалған 6-ы басқа ұлттан екенін айтқан. Ауылда 289 тұрғын үй болған. Екінші Польша Республикасы кезеңінде Дрохичин Белосток воеводствосына қарасты.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Польшаға шабуыл кезінде қала Вермахттың қысқа мерзімдік басып алуына ұшырады, ал 1939 жылдың 27 қыркүйегінде Кеңес Одағының әскерлері басып алды. 1941 жылдың маусымына дейін Дрохичин шекаралық қала болып келді. Кеңес үкіметі дереу қала тұрғындарын Сібірге жер аударып жіберді. НКВД-нің іріктеген қызметкерлері 20 шақырым қашықтықтағы Сиемиатче теміржол стансасына жаяу жүруге бұйрық берді. Стансада оларды жүк вагондарына тиеп, Сібірге жіберді, онда көптеген адам қайтыс болды. 1940 жылдың көктемінде қалалық кеңес комиссары өзенге 800 метрдей жақын орналасқан барлық үйлерді қауіпсіздік мақсатында басқа жерге көшіруге бұйрық берді, себебі Буг өзені Кеңес Одағы мен үшінші рейхтің шегарасын белгіледі. Бұл бұйрық Дрохичиннің көп бөлігінің, өзен жағасында орналасқан көптеген үйлер мен ғимараттардың жойылуына әкелді. Нәтижесінде, сол кезде екі шіркеу және 17 ғасырға дейінгі сарай сияқты бірнеше тарихи ескерткіштер қирады. Кеңес билігі тек шекаралық күзет пен офицерлердің отбасыларына қажетті үйлерді сақтап қалды. Сонымен қатар, жергілікті шіркеу қиратылып, мал шаруашылығына пайдаланылды, ал бенедиктин аббаттығы құрылыс материалдары қоймасы ретінде пайдаланылды. Алтын мен әшекейлерді іздеген кеңес әскерлері зираттағы қабірлерді қиратты. Жергілікті мектептерде орыс тілі мен коммунистік идеология оқытылды, бірнеше мұғалім жұмыстан босатылып, тұтқындалды. 1939 жылдың қараша айында, жалған референдумнан кейін Дрохичин Совет Беларусь құрамына қосылды және жергілікті тұрғындарға КСРО паспорттары берілді. Бұл Қызыл Армияға жаппай әскер шақыруға және 14 және 15 жастағы көптеген балалардың Омскідегі ауыр өнеркәсіп кәсіпорындарына жіберуіне әкелді, олардың көпшілігі ешқашан үйлеріне оралмады. Дрохичин шекараны қорғаған кеңес патрульдерімен бірге азат қалған қалаға айналды. Кеңес үкіметінің бірнеше айлық билігінен кейін азық-түлік тапшылыққа ұшырады, ал жергілікті тұрғындар өз өмірін қауіпке тігіп, Германиядан контрабандалық тауар әкелуге мәжбүр болды. 1941 жылдың 22 маусымында неміс шабуылы қала тұрғындарын дағдарысқа түсірді. Кеңес билігі де дағдарысқа түсті, бірақ шегінуге асыққанда аббаттың жертөлесінде ұсталған бірнеше адамды өлтірді. Артиллериялық оқ жауын салдарынан көптеген ғимараттар қирады, ал ежелгі францискан шіркеуі зақымдалды. Дрохичин жылдам басып алынды, және неміс оккупациясы кезінде қала Отандық Армия мен басқа да партизандық ұйымдардың маңызды орталығы болды. 1942 жылдың күзінде жергілікті еврейлер Сиемиатче теміржол стансасына, содан кейін Треблинка жойқын лагеріне жеткізілді. 1944 жылға дейін Дрохичин шекаралық қала болып қала берді. Белосток облысымен бірге Дрохичин Шығыс Пруссия құрамына кірді, ал Бас үкімет Буг өзенінің арғы жағында орналасқан. Неміс билігі жергілікті поляктарға шекаралық аймаққа қоныстануға рұқсат берді, сонымен қатар шіркеудің қайта ашылуына рұқсат берді. 1944 жылдың 1 тамызында Қызыл Армия Дрохичинге қарсылықсыз кірді. Кеңес билігіне жергілікті тұрғындар қорқынышпен қарады, себебі олар 1939-1941 жылдардағы қорқынышты жағдайды еске түсіріп, Дрохичиннің Совет Беларусь құрамына қайта қосылатынынан қорқып, алаңдады. Польшалық әкімшілік және мектеп жүйесі құрылды. НКВД Отандық Армияның бірнеше сарбазын тұтқындап, Сібірге жіберді. 1946 жылдың күзінде "Азаттық және тәуелсіздік" ұйымының жергілікті желісі жойылды, ал оның басшылары өлім жазасына кесілді. 1950 жылдары Дрохичин католиктік және антикоммунистік реакцияның ошағы ретінде қарастырылғандықтан, билік қаланың дамуына немқұрайлы қарады.
Соңғы кезең
1991 жылы қала, жаңа құрылған Белосток Рим-католик архиепископиясының құрамында, Дрохичин Рим-католик діоцезінің орталығына айналды.
Шіркеулер
1392 жылы Владислав II Ягило Дрохичин қаласында ағаштан Рим-католик шіркеуін салды. 1555 жылы ол кірпіштен салынған шіркеуге алмастырылды. 1657 жылы шведтердің өртеуінен зардап шеккен шіркеу 1709 жылы қайтадан жаңартылды.