Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кнышин (Кнышын) – Польшаның солтүстік-шығысындағы қала, Белостоктан солтүстік-батысқа қарай 16 миль (26 км) қашықтықта орналасқан. 1999 жылдан бері Подляк воеводиясының құрамында, ал бұрын 1975-1998 жылдар аралығында Белосток воеводиясының құрамында болған. Бұл қала Подляхия тарихи аймағында жатыр.
Knyszyn (, , ) is a town in north eastern Poland, 16 mile (26 km) northwest of Białystok. It is situated in the Podlaskie Voivodeship (since 1999), and was formerly in the Białystok Voivodeship (1975 1998). It is located within the historic region of Podlachia.
Тарих
1358 жылы аумақ Ұлы Литва князьдығының құрамына кірді, көп ұзамай Польшамен жеке одақ құрды. 1507 жылы Литваның маршалы Михаил Глинскийден тәркіленіп, Литваның Ұлы канцлері Миколай Радзивиллға берілді. 1569 жылы ол Польша Корольдігінің құрамына қайта қосылды, ал 1574 жылы Кныжин қаласының старостасы болды. Қала Польша-швед соғыстары кезінде қирады. 1795 жылы Польшаның үшінші бөлінісі нәтижесінде Пруссияға қосылды, 1807 жылы Ресейге қарады. Ол кезде Кныжинге көптеген еврейлер қоныстанды. Немістер қалада мәжбүрлі еңбек лагерін құрып, жұмыс істетті. Лагерьдегі тұтқындардың алғашқылары совет әскерлерінің тұтқындары болды, кейін қала мен аймақтан ұсталған поляктар, олардың кейбіреулері Германияға мәжбүрлі еңбекке жөнелтілді. Кныжинге шамамен 2000 еврей тұрған, бірақ нацистік Германия аймақты басып алғаннан кейін, Кныжин еврейлерінің көпшілігі қаза болды.
In 1358 the territory became part of the Grand Duchy of Lithuania, soon afterwards in personal union with Poland. It was the property of Court Marshal of Lithuania Michael Glinski until confiscated and passed to the Grand Chancellor of Lithuania Mikołaj Radziwiłł in 1507. In 1569 it was re incorporated into the Crown of the Polish Kingdom. who became starost of Knyszyn in 1574. The town was devastated during the Polish–Swedish wars. As a result of the Third Partition of Poland in 1795 it was annexed by Prussia; in 1807 it was annexed by Russia. At that time, many Jews settled in Knyszyn, The Germans established and operated a forced labour camp in the town. Its prisoners were initially Soviet prisoners of war, and afterwards Poles from the town and region, often captured in roundups, some of whom were soon deported to forced labour to Germany. Knyszyn had a Jewish population of nearly 2,000 until Nazi Germany invaded the area, after which most of Knyszyn's Jews were killed.
Яһуди тарихы
Қаладағы яһудилердің тарихы 1605 жылдың қазан айына дейін, Мәскеуден келген яһудидің қалаға, өзін ұрып-соққандары үшін шағым жасауымен басталуы мүмкін. Алайда, 1600 жылдардың ортасында қалада яһудилердің тұруына тыйым салатын заң қабылданды. Осы бұйрыққа қарамастан, 1679 жылы Кныжин қаласында шағын яһуди қауымы қоныстанды және 1705 жылы синагог салынды. 1719 жылы яһуди қауымы мен шіркеу арасында келісімге қол жеткізілді, онда біріншісі жыл сайын салық төлеуге, ал кейбір мерекелерде қосымша төлемдер жасауға міндеттелді. Бұл келісімге байланысты бұрынғы тыйым ресми түрде алынып тасталды. 1800 жылдардың басында (1807 ж.) яһуди халқының саны 308 адамға жетті. 1810 жылы оларды қууға әрекет жасалды, бірақ қала экономикасы құлаған соң бұл әрекет тоқтатылды. 1830 жылдары яһудилер Кныжин экономикасына тоқыма өнеркәсібін дамыту арқылы үлкен үлес қосты. Бұл 1879 жылғы халық санауында 1878 адамды (қаланың жалпы халқы 3864 адамды құрады) құрайтын, өсіп келе жатқан яһуди халқына көмектесті. Көші-қон халқының азаюына себеп болды, сондықтан 1921 жылғы поляк халық санауында 1235 адам тіркелді. 1920 және 30 жылдары қауым төрт мейрамхананы, екі азық-түлік дүкенін және жеті нан пісіру ошағын ұстады. Олардың үш диірмені, былғары фабрикасы және автокөліктерге қызмет көрсететін стансасы болды. Сонымен қатар, Бетар ұйымының және Хадема спорт клубының филиалдары, сондай-ақ көптеген қайырымдылық қоры болды. 1939 жылы 1450 адамды құраған халық саны 1941 жылы 2000 адамға дейін өсті. Бұл өсімнің көп бөлігі Германия басып алған аймақтардан Кныжинге, сол кезде Кеңес Одағының билігінде болған, келген босқындардың есебінен болды. Қала алдымен 1939 жылдың қыркүйегінде неміс әскері тарапынан бірнеше апта басылып алынды, содан кейін 1941 жылдың маусымына дейін орыс әскері басып алды. Нацистердің басып алуынан кейін көп ұзамай, 200 яһуди синагогта тірідей өртеліп өлтірілді. 1942 жылдың қарашасында Гестапо қалған яһуди халқының жаппай қырғынын жасады. Жақын жердегі ормандарда жасырынып, 50 яһуди аман қалды. Соғыстан кейін көптеген олар Израильге көшті. Аталған мәліметтер https://kehilalinks.jewishgen.org/Knyszyn/occupation.html сайтынан алынды.
The history of Jews in the town may date back as far as October 1605 when a Jew from Moscow sued the town over a beating he had endured. However, during the mid 1600s the town passed a law forbidding Jews to live in the town. Despite this decree a small Jewish community had settled in Knyszyn by 1679 and in 1705 a synagogue was built. In 1719 an agreement was reached between the Jewish community and the Church, requiring the former to pay a tax annually, with additional levees on several holidays. In exchange for this the exclusionary law was formally repealed. By the early 1800s (1807) the Jewish population had reached 308. In 1810 an attempt was made to expel them but was quickly cancelled when the town economy collapsed. The Jews continued to benefit the Knyszyn economy by developing a textile industry during the 1830s. This helped support the burgeoning Jewish population which consisted of 1878 (out of a total town population of 3864) in the 1879 census. Immigration lowered the population so that in the 1921 Polish census it was recorded as 1235. During the 1920s and 30s the community supported four restaurants, two groceries, and seven bakeries. They owned three mills, a leather factory, and a service station. There were also branches of the Betar organization and the Hadema sports club, and many charities. The 1939 population of 1450 had increased to 2000 by 1941. Most of this growth came from refugees who reached Knyszyn then under Soviet occupation from German occupied regions. The town was first occupied by the Germans for several weeks of September 1939 and then by the Russians until June 1941. Shortly after the Nazi occupation a pogrom occurred as well as the burning alive of 200 Jews in a synagogue. In November 1942 a massacre of the remaining Jewish population was carried out by the Gestapo. Fifty Jews survived by hiding in the nearby woods. Most immigrated to Israel after the war. The above is from https://kehilalinks. jewishgen. org/Knyszyn/occupation. html
Асхана тарихы
Книшин қаласы "книш" тағамының туған жері деп есептеледі, ол ашкеназдық еврейлердің дәстүрлі қамырдан жасалған, ішіне саңырауқұлақ, картоп немесе басқа дәмді заттар салынған тағамы.
Knyszyn is reportedly the birthplace of the Knish, a traditional Ashkenazic Jewish dish of flaky pastry filled with mushrooms, mashed potato, or other savory items.