Шелмек қаласы – Оңтүстік Польшадағы қала. Тарихы, халқы (8,810), Польша тәуелсіздігі, Сілезия көтерілісі және көші-қон туралы ақпарат. Польша қалалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чеłмек – Польшаның оңтүстігіндегі Кіші Польша воеводтығындағы қала. 1975–1998 жылдары Бельско-Бяла воеводтығына қарасты. 2021 жылдың желтоқсанына қарай 8 810 тұрғыны бар. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1918 жылы Польша тәуелсіздігін қайта алды, ал Екінші Польша Республикасында Чеłмек Краков воеводтығының құрамына кірді. Силезия шекарасына жақын орналасқандықтан, жергілікті тұрғындар Силезиядағы поляк көтерілісшілеріне көмектесті (Силизия көтерілістеріне қараңыз). 1931 жылға дейін Чеłмек кедей ауыл болып қала берді, оның тұрғындары жергілікті көмір шахталарында жұмыс іздеп, көшіп кетіп жатты. Алайда, 1931 жылы чех кәсіпкері Томас Бата Чеłмекте жер сатып алып, мұнда аяқ киім фабрикасын және жұмысшыларға арналған елді мекен салуға шешім қабылдады. Бес жылдың ішінде ауылдың халқы екі есеге өсті, жаңа шіркеу, балабақша, мектептер мен мәдениет үйі салынды. 1939 жылы Польшаға Германия мен Кеңес Одағының бірлескен шабуылынан Екінші дүниежүзілік соғыс басталды, одан кейін Чеłмек неміс әскері тарапынан басылып алынып, 1945 жылға дейін оккупацияланды. 1942 жылы немістер осы елді мекенде Аушвиц концлагерінің бөлімшесін құрып, басқарды. Бөлімшеде Франция, Бельгия және Нидерландыдан депортацияланған, басым көпшілігі еврейлер болған 150-ге жуық тұтқын құл еңбекке мәжбүр болды. Бөлімшеде 47 тұтқын қаза тапты. Неміс әскері 1945 жылдың 25 қаңтарында ауылды тастап кетті, ал соғыс аяқталғаннан кейін жақын арада мектеп және 1920 жылдары салынған Пшемша өзені арқылы өтетін темір көпір қайта жаңартылды. 1947 жылы Бата аяқ киім фабрикасы мемлекеттік меншікке алынды, ал 1969 жылы Чеłмекке қала мәртебесі берілді.
Chełmek is a town in Lesser Poland Voivodeship in southern Poland. In 1975–1998 it belonged to Bielsko Biała Voivodeship. As of December 2021, it has 8,810 inhabitants. After World War I, in 1918, Poland regained independence, and in the Second Polish Republic, Chełmek belonged to the Kraków Voivodeship, and due to proximity of the Silesian border, its residents helped Polish insurgents in Silesia (see Silesian Uprisings). Until 1931, Chełmek remained a poor village, whose inhabitants would emigrate from it, seeking for work at local coal mines. In 1931, however, legendary Czech businessman Tomas Bata decided to acquire land in Chełmek, to build a shoe factory here, together with a settlement for workers. In five years, the population of the village doubled, a new church, kindergarten, schools and culture house were built. Following the joint German Soviet invasion of Poland, which started World War II in 1939, Chełmek was invaded and then occupied by Germany until 1945. In 1942, the Germans established and operated a subcamp of the Auschwitz concentration camp in the settlement. About 150 prisoners, mostly Jews deported from France, Belgium, and the Netherlands, were subjected to slave labour in the subcamp. 47 prisoners died in the subcamp. The Germans left the village on 25 January 1945, and soon after the war, the school and the 1920s iron bridge over the Przemsza were rebuilt. In 1947, the Bata Shoe Factory was nationalized, and in 1969 Chełmek received town charter.
Спорт
Жергілікті футбол клубы құрылды. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.
The local football club is pl. It competes in the lower leagues.