Кіріспе

Яроцин – Польшаның батыс-орталық бөлігінде орналасқан, 25 700 тұрғыны бар қала (1995), Ұлы Польша воеводалығындағы Яроцин ауданының әкімшілік орталығы. Яроцин – тарихи қала, ол 13 ғасырда негізделген және қала құқығы алған. Қаланың базар алаңында 1799-1804 жылдары салынған Ратуш қалалық әкімшілік ғимараты орналасқан, қазір онда Яроцин аймақтық мұражайы жұмыс істейді. Қала 1980-ші жылдары бұрынғы Варшава шарты елдері мен Еуропадағы алғашқы рок-панк музыка фестивальдерінің бірі – Яроцин фестивалінің арқасында кеңінен танымал болды. Алғашқы фестиваль 1980 жылы өткізілді.

Тарих

Яроцин иелігі алғаш рет 1257 жылы Ұлы Польшаның герцогы Болеслав Салихи шығарған құжатта айтылған. Қала Вроцлавтан Торуньға және Познаньнен Калишка дейінгі сауда жолдарының тоғысында орналасқан. Бұл Польша корольдігінің Ұлы Польша провинциясындағы Калиш воеводтығындағы Пыздры округінде орналасқан, Польша ақсүйектерінің жеке қаласы болды. Яроцин 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісінде Пруссия Корольдігіне қосылып, жаңа құрылған Оңтүстік Пруссия провинциясының құрамында басқарылды. Наполеон соғыстары кезінде 1807–1813 жылдары Варшава Герцогтығының құрамына кірді, бірақ содан кейін Пруссияға қайтарылды. Қала 1815 жылдан бастап Позеннің Ұлы Герцогтығына, ал 1848 жылдан бастап Позен провинциясына енді. 1871 жылы Германия империясының бөлігіне айналды. 1889 жылы ол Позен провинциясының жаңа құрылған Ярочин ауданына қосылды. Яроцин Ұлы Польша көтерілісіне (1918–1919) қатысты және Позен провинциясындағы алғашқы әскери кеңеске ие болды. Польша көтерілісшілері 1918 жылдың 8-9 қарашасында, Польшаның тәуелсіздігі жарияланғанға бірнеше күн бұрын жергілікті әскери казармалар мен теміржол торабын басып алды. Кейіннен ол Екінші Польша Республикасының құрамына кірді. Көтерілісте Яроцин мен жақын маңдағы елді мекендерден 42 поляк көтерілісшісі қаза тапты. Көптеген поляк азаматтары, әсіресе еврейлер, неміс өмірлік кеңістігі саясатына сәйкес Балтық елдерінен, Волыниядан және Буковинадан келген этникалық немістермен алмастырылды. Көптеген тұрғындар Германияда мәжбүрлі еңбекке депортацияланды. Дегенмен, қалада Польша қарсылық қозғалысы ұйымдастырылды, оның ішінде Құпия әскери ұйым және Польшаның жер асты мемлекетінің құрылымдары болды. Бірнеше қарсылық мүшелері немістер тарапынан тұтқындалып, 1943 жылы Дрезденде өлім жазасына кесіліп, атқыланды. 1945 жылы Қызыл Армия келгеннен кейін және соғыс аяқталғаннан кейін Яроцин Польшаға қайтарылды, бірақ 1980 жылдары коммунизм құлағанға дейін билікте болған кеңестік коммунистік режиммен. 1948 жылы қираған көтерілісшілердің қабір тасы жаңартылды.