Юстин Кернер: Неміс ақыны, дәрігер және жазушысы

Кіріспе

Неміс ақыны және медицина жазушысы (1786–1862)

Юстинус Андреас Кристиан Кернер (18 қыркүйек 1786, Людвигсбург, Баден-Вюртемберг, Германия – 21 ақпан 1862, Вайнсберг, Баден-Вюртемберг) – неміс ақыны, тәжірибелі дәрігер және медицина жазушысы. Ол ботулизмді ең толық сипаттаған алғашқы адам.

Өмір

Ол Вюртембергтің Людвигсбург қаласында дүниеге келген. Людвигсбург пен Маулбронн классикалық мектептерінде оқығаннан кейін мата фабрикасында шәкірт болды, бірақ 1804 жылы профессор Карл Филипп Концтың көмегімен Тюбинген университетіне қабылданды. Ол медицинаны оқыды, сонымен қатар Людвиг Уланд, Густав Шваб сияқтылармен бірге әдебиетпен айналысуға уақыт тапты. 1808 жылы докторлық дәрежесін алды, біраз уақыт саяхаттап, содан кейін Уайлдбадта дәрігер болып жұмыс істеді. Осы жерде ол өзінің «Reiseschatten von dem Schattenspieler Luchs» (1811) атты туындысын аяқтады, онда жеке тәжірибесі сатиралық юмормен суреттелген. Содан кейін Уланд пен Швабпен бірлесіп 1812 жылы «Poetischer Almanach» журналын шығарды, одан кейін «Deutscher Dichterwald» (1813) жарық көрді, оларда Кернердің ең жақсы өлеңдерінің бір бөлігі жарияланды. 1815 жылы Гайльдорф округінің дәрігері (Oberamtsarzt) болып тағайындалды, ал 1818 жылы Вайнсбергке ауыстырылды, онда өмірінің соңына дейін тұрды. Оның үйі, тарихи Шлосс Вейбертреудің етегінде орналасқан, қала тұрғындарының сыйы болды және әдебиетшілердің қасиетті орнына айналды, барлығы да құшақ жайып қарсы алынды. Швецияның Густав IV Адольф рюкзагымен келді. Ақын Кристиан Фридрих Александр фон Вюртемберг және Николаус Ленау үнемі қонақ болып тұратын, ал 1826 жылы Преворст орманшысының қызы Фридерике Хауффе (1801–1829) келді; ол Кернердің танымал «Die Seherin von Prevorst, Eröffnungen über das innere Leben des Menschen und über das Hineinragen einer Geisterwelt in die unsere» (Преворсттың көрушісі, адамның ішкі өмірі және рухтар әлемінің біздің әлемімізге енуі, 1829; 6-шы басылымы, 1892) туындысының тақырыбы болды. 1826 жылы «Gedichte» жинағын жариялады, кейін «Der letzte Blütenstrauß» (1852) және «Winterblüten» (1859) жинақтарымен толықтырылды. Оның басқа да танымал өлеңдерінің қатарында – «Der reichste Fürst» балладасы, «Wohlauf, noch getrunken» той өлеңі және «Wanderer in der Sägemühle» ойлы өлеңі бар. Әдеби шығармаларынан өзге, Кернер жануарлар магнетизмі, себацит қышқылы және ботулизм туралы алғашқы зерттемелер, «Das Fettgift oder die Fettsäure und ihre Wirkung auf den tierischen Organismus» (1822) және «Das Wildbad im Königreich Württemberg» (1813) арқылы Уайлдбад пен оның емдік сулары туралы сипаттама жазған танымал медициналық кітаптардың авторы болды. Ол сондай-ақ «Bilderbuch aus meiner Knabenzeit» (1859) және «Die Bestürmung der württembergischen Stadt Weinsberg im Jahre 1525» (1820) шығармаларында жастық шағы туралы және тарихи оқиғалар туралы көркем әңгімелеу өнерін көрсетті. 1851 жылы көру қабілетінің нашарлауына байланысты медициналық практикасынан зейнетке шықты, бірақ қыздарының күтімімен Вайнсбергте қайтыс болғанға дейін өмір сүрді. Ол 1854 жылы қайтыс болған әйелінің қасында Вайнсберг зиратына жерленді, қабірінде өзі таңдаған жазуы бар тас плита орнатылды: «Friederike Kerner und ihr Justinus».

He was born at Ludwigsburg in Württemberg. After attending the classical schools of Ludwigsburg and Maulbronn, he was apprenticed in a cloth factory, but, in 1804, owing to the good services of Professor Karl Philipp Conz, was able to enter the University of Tübingen. He studied medicine but also had time for literary pursuits in the company of Ludwig Uhland, Gustav Schwab and others. He took his doctor's degree in 1808, spent some time travelling, and then settled as a practising physician in Wildbad. Here he completed his Reiseschatten von dem Schattenspieler Luchs (1811), in which his own experiences are described with caustic humour. He next collaborated with Uhland and Schwab in the Poetischer Almanach for 1812, which was followed by the Deutscher Dichterwald (1813), and in these some of Kerner's best poems were published. In 1815 he obtained the official appointment of district medical officer (Oberamtsarzt) in Gaildorf, and in 1818 was transferred to Weinsberg, where he spent the rest of his life. His house, the site of which at the foot of the historical Schloss Weibertreu was presented to him by the townspeople, became a mecca for literary pilgrims, all of whom were made welcome. Gustav IV Adolf of Sweden came with a knapsack on his back. The poets, Christian Friedrich Alexander von Württemberg and Nikolaus Lenau were constant guests, and in 1826 Friederike Hauffe (1801–1829), the daughter of a forester in Prevorst, a somnambulist and clairvoyante, arrived; she forms the subject of Kerner's famous work Die Seherin von Prevorst, Eröffnungen über das innere Leben des Menschen und über das Hineinragen einer Geisterwelt in die unsere (The Seeress of Prevorst, revelations of the human inner life and about the penetrations of the spirit world into ours, 1829; 6th ed., 1892). In 1826 he published a collection of Gedichte which were later supplemented by Der letzte Blütenstrauß (1852) and Winterblüten (1859). Among others of his well known poems are the charming ballad Der reichste Fürst; a drinking song, Wohlauf, noch getrunken, and the pensive Wanderer in der Sägemühle. In addition to his literary productions, Kerner wrote some popular medical books, dealing with animal magnetism, the first treatise on sebacic acid and botulism, Das Fettgift oder die Fettsäure und ihre Wirkung auf den tierischen Organismus (1822), and a description of Wildbad and its healing waters, Das Wildbad im Königreich Württemberg (1813). He also gave a vivid account of his youthful years in Bilderbuch aus meiner Knabenzeit (1859) and, in Die Bestürmung der württembergischen Stadt Weinsberg im Jahre 1525 (1820), showed considerable skill in historical narrative. In 1851 he was compelled, owing to increasing blindness, to retire from his medical practice, but he lived, carefully tended by his daughters, at Weinsberg until his death. He was buried beside his wife, who had died in 1854, in the graveyard of Weinsberg, and the grave is marked by a stone slab with an inscription he himself had chosen: Friederike Kerner und ihr Justinus.

Джордж Рапппен және Гармония қоғамымен байланысы

«Менің бала кезімнен алынған суреттер кітабында» Кернер Джордж Рапптың Маулбронндағы облыс басшысы болған әкесіне келген сапарларын еске алады. Кернердің әкесі Рапты Германиядағы билік тарапынан діни қуғын-қудалаудан қорғауға көмектескен, және Кернер Рапты және оның ұзын қара сақалын жақсы есте сақтады. Джордж Рапп және оның ізбасарлары 1803 жылы Германиядан кетіп, АҚШ-та қоныстанды және «Гармония қоғамын» құрды. «Преворст көрегені» және Кернердің Фридерике Хауффемен қарым-қатынасы туралы айтқан әңгімесі – соңғысы көрегендік және емдеу қабілеттерімен белгілі болған, сонымен қатар еврей тіліне ұқсас элементтері бар ерекше «ішкі» тіл жасаған – 1829 жылы Гармония қоғамының мүшелеріне үлкен әсер етті, олар оны жақын арада келер мыңжылдық пен олардың діни көзқарастарының расталуы деп қарады.

Бағалаулар

Кернер шваб мектебінің ең шабыттанған ақындарының бірі болды. Оның көбінесе табиғи құбылыстарды бейнелейтін өлеңдері терең қайғымен және мистикалыққа бейімділікпен сипатталады, бірақ бұл фолькслидке еске түсіретін ерекше, қызық әзілмен теңдестіріледі. — 1911 жылғы Encyclopædia Britannica "Оның "Реизшаттен" өлеңдері мен драмалық көріністері арманды қиялмен және ерекше фантастикалық юмормен ерекшеленеді". — Жаңа халықаралық энциклопедия "Ол кейде ренжігіш, қиялшыл, арманшыл, сезімтал және поэтикалық болды, сонымен қатар ерекше, фантастикалық юмормен өнегелі болды." — 1920 жылғы Америка энциклопедиясы.