Жорж Формби: Ұлыбританияның халық суретшісі және комедияшысы

Кіріспе

Ағылшын актері, әнші-сазгер және комедиан (1904–1961)
укулеле ойнаушы, әнші және комедиан

Джордж Формби (нағыз аты Джордж Хой Бут; 26 мамыр 1904 – 6 наурыз 1961) – 1930 және 1940 жылдардағы фильмдері арқылы бүкіл әлемге танымал болған ағылшын актері, әнші-сазгер және комедиан. Сахнада, экранда және жазбаларда ол көбінесе укулеле немесе банджолеле тартып, жеңіл, күлкілі әндер орындады және Ұлыбританияның ең көп жалақы алатын артисі болды. Ланкаширде, Уиган қаласында туған ол Джордж Формби ағаның ұлы, кейіннен ол сахналық есімін одан алды. Тұрақты бала және жокей болып жұмыс істегеннен кейін, Формби 1921 жылы әкесінің ерте қайтысынан соң музыкалық зал сахнасына шықты. Оның алғашқы өнернамалары әкесінің репертуарынан – сол әндер, әзілдер мен кейіпкерлерден тұрды. 1923 жылы ол мансабын түбегейлі өзгеткен екі шешім қабылдады – ол укулеле сатып алды және Берил Ингемге үйленді. Берил оның менеджері болды және өнернамасын толығымен өзгертіп, сахнада ресми киімде болуын талап етті, сондай-ақ укулелені оның өнеріне енгізді. Ол 1926 жылы жазу карьерасын бастады, ал 1934 жылдан бастап кинода белсенді жұмыс істеді, 1930 және 1940 жылдары танымал актерге айналды және сол онжылдықтарда Ұлыбританияның ең сүйікті артисі болды. Медиа тарихшысы Брайан МакФарлейн фильмде Формбинің қарапайым Ланкаширлік адамын бейнелегенін, оның кейбір жамандыққа қарсы жеңіске жететінін және осы процесте тартымды орта таптық қыздың махаббатына ие болатынын жазды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Формби Entertainments National Service Association (ENSA) үшін көп жұмыс істеді, азаматтар мен әскерлерге ойын-сауық көрсетті. 1946 жылға қарай ол үш миллионнан астам әскери қызметкердің алдында өнер көрсеткен деп есептелді. Соғыстан кейін оның мансабы төмендеді, бірақ ол Ұлыбритания Достастығы елдерін аралап, түрлі концерттер мен пантомималарда өнер көрсетті. Оның соңғы теледидардағы өнернамасы 1960 жылдың желтоқсан айында, Берилдің қайтысынан екі апта бұрын болды. Берилдің жерлеуінен жеті апта өткен соң мектеп мұғалімі Пэт Хоусонға үйленетінін жариялап, көптеген адамдарды таң қалдырды, бірақ үш аптадан кейін Престонда 56 жасында қайтыс болды. Ол Уоррингтонда әкесінің қабіріне жатқызылды. Формбидің өмірбаянын жазған Джеффри Ричардс актердің «Ланкаширді, жұмысшы табын, халықты және ұлтты бір уақытта бейнелеуге қабілетті болғанын» айтады. Формби Ұлыбританияның алғашқы, толығымен жергілікті комедианты деп есептеледі. Ол болашақ комедиандарға, әсіресе Чарли Дрейк пен Норман Висдомға, сондай-ақ өз музыкасында оны атап өткен The Beatles сияқты артистерге үлкен әсер етті. Қайтысынан бері Формби туралы бес өмірбаян, екі телеарналық арнайы бағдарлама және екі ескерткіш мүсін жасалды.

George Formby (born George Hoy Booth; 26 May 1904 – 6 March 1961) was an English actor, singer songwriter and comedian who became known to a worldwide audience through his films of the 1930s and 1940s. On stage, screen and record he sang light, comic songs, usually playing the ukulele or banjolele, and became the UK's highest paid entertainer. Born in Wigan, Lancashire, he was the son of George Formby Sr, from whom he later took his stage name. After an early career as a stable boy and jockey, Formby took to the music hall stage after the early death of his father in 1921. His early performances were taken exclusively from his father's act, including the same songs, jokes and characters. In 1923 he made two career changing decisions – he purchased a ukulele, and married Beryl Ingham, a fellow performer who became his manager and transformed his act. She insisted that he appear on stage formally dressed, and introduced the ukulele to his performance. He started his recording career in 1926 and, from 1934, he increasingly worked in film to develop into a major star by the late 1930s and 1940s, and became the UK's most popular entertainer during those decades. The media historian Brian McFarlane writes that on film, Formby portrayed gormless Lancastrian innocents who would win through against some form of villainy, gaining the affection of an attractive middle class girl in the process. During the Second World War Formby worked extensively for the Entertainments National Service Association (ENSA), and entertained civilians and troops, and by 1946 it was estimated that he had performed in front of three million service personnel. After the war his career declined, although he toured the Commonwealth, and continued to appear in variety and pantomime. His last television appearance was in December 1960, two weeks before the death of Beryl. He surprised people by announcing his engagement to a school teacher, Pat Howson, seven weeks after Beryl's funeral, but died in Preston three weeks later, at the age of 56; he was buried in Warrington, alongside his father. Formby's biographer, Jeffrey Richards, considers that the actor "had been able to embody simultaneously Lancashire, the working classes, the people, and the nation". Formby was considered Britain's first properly home grown screen comedian. He was an influence on future comedians—particularly Charlie Drake and Norman Wisdom—and, culturally, on entertainers such as the Beatles, who referred to him in their music. Since his death, Formby has been the subject of five biographies, two television specials and two works of public sculpture.

Жас кезі: 19041921

Джордж Формби 1904 жылғы 26 мамырда Ланкаширдің Уиган қаласында Джордж Хой Бут ретінде дүниеге келді. Ол Джеймс Лоулер Бут пен оның әйелі Элиза Хойдың жеті баласының ең үлкені болды. Алайда, бұл неке заңсыз болды, себебі Бут әлі де бірінші әйелі Марта Мария Салтермен, жиырма жастағы музыкалық сарайда өнер көрсететін әртіспен некеде тұрған. Бут – «Джордж Формби» (қазір Джордж Формби аға) есімімен танымал, сәтті комедияшы және әнші болған. Формби аға кеуде ауруынан зардап шекті, оны бронхит, астма немесе туберкулез деп анықтады. Ол өнер көрсету кезінде жөтелді әзілдің бір бөлігі ретінде пайдаланды, көрермендерге: «Бронхит, бүгін тығыз сезінемін» немесе «Бүгін жөтел азайды» дейтін.