Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон дипломаты және саясаткер (1887–1957)
Japanese diplomat and politician (1887–1957)
Мамору Шигемицу (重光 葵) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін үш рет Сыртқы істер министрі және Премьер-министрдің орынбасары болған жапон дипломаты. Жапон үкіметін өкілдік ететін азаматтық толық өкілетті тұлға ретінде Шигемицу 1945 жылдың 2 қыркүйегінде «Миссури» жауынгерлік кемесінде Жапонияның капитуляция құжатына қол қойды.
Mamoru Shigemitsu (重光 葵) was a Japanese diplomat who served as Minister of Foreign Affairs three times during and after World War II and as Deputy Prime Minister. As a civilian plenipotentiary representing the Japanese government, Shigemitsu cosigned the Japanese Instrument of Surrender on board the battleship Missouri on September 2, 1945.
Ерте өмір және мансап
Шигемицу Жапонияның Оита префектурасындағы Бунго-оно қаласының бір бөлігінде дүниеге келген. 1911 жылы Токио император университетінің құқық факультетін бітіріп, дереу Сыртқы істер министрлігіне қабылданды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Германия мен Ұлыбритания сияқты көптеген елдерде дипломатиялық қызметтерде болды, сондай-ақ АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Сиэтл қаласындағы Жапон консулдығында қысқа мерзімге консул болып жұмыс істеді.
Shigemitsu was born in what is now part of the city of Bungo ōno, Ōita Prefecture, Japan. He graduated from the Law School of Tokyo Imperial University in 1911 and immediately entered the Ministry of Foreign Affairs. After World War I, he served in numerous overseas diplomatic assignments, including in Germany and the United Kingdom and briefly as consul at the Japanese consulate in Seattle, Washington, United States.
Соғысқа дейінгі кезең
1931 жылы Мукден оқиғасынан кейін Шигемицу Маньчжуриядағы жапон әскери қимылдарына байланысты алаңдаушылықты азайтуға тырысып, Еуропаның түрлі астаналарында белсенділік танытты. 1932 жылғы Бірінші Шанхай оқиғасы кезінде ол Гоминьдан әскері мен Жапон императорлық әскері арасындағы атысты тоқтату үшін батыс елдерінің көмегін алуға қол жеткізді. 1932 жылдың 29 сәуірінде Шанхайда император Хирохитоның туған күнін тойлау кезінде корей тәуелсіздік белсендісі Юн Бонг Гиль қарау тұғынына бомба лақтырып, генерал Ёсинори Ширакаваны қаза қылды және Шигемицуды қоса алғанда бірнеше адамды жарақаттады. Шигемицу осы шабуылда оң аяғынан айырылып, өмірінің соңына дейін жасанды аяқ және таяқпен жүрді. Кейіннен Шигемицу Кеңес Одағында елші болды, ал 1938 жылы Чанкуфен төбесіндегі орыс-жапон шекаралық қақтығысын реттеу бойынша келіссөздер жүргізді. Ол содан кейін Англия-Жапон қарым-қатынастарының нашарлау кезеңінде Ұлыбританиядағы Жапония елшісі болды, ең әйгілісі 1939 жылғы Тяньцзинь оқиғасы, ол Жапонияны Ұлыбританиямен соғысқа дейін жеткізді. 1941 жылдың маусым айында елге қайтарылды.
Following the Mukden Incident in 1931, Shigemitsu was active in various European capitals, attempting to reduce alarm at Japanese military activities in Manchuria. During the First Shanghai Incident of 1932, he was successful in enlisting the aid of western nations in brokering a ceasefire between the Kuomintang Army and the Imperial Japanese Army. On April 29, 1932, while attending a celebration for the birthday of Emperor Hirohito in Shanghai, a Korean independence activist, Yoon Bong Gil threw a bomb at a reviewing stand killing General Yoshinori Shirakawa and wounding several others, including Shigemitsu. Shigemitsu lost his right leg in the attack and walked with an artificial leg and cane for the rest of his life. Shigemitsu later became ambassador to the Soviet Union, and in 1938, he negotiated a settlement of the Russo Japanese border clash at Changkufeng Hill. He then became Japan's ambassador to the United Kingdom during a period of deteriorating Anglo Japanese relations, most notably the Tientsin incident of 1939, which pushed Japan to the brink of war with the United Kingdom. He was recalled in June 1941.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Шигемицу Йосуке Мацуоканың сыртқы саясатын, әсіресе үшжақты келісімді қатаң сынға алды, ол АҚШ-тағы жапонға қарсы сезімді одан әрі күшейтеді деп ескертті. Шигемицу екі апта бойы Вашингтонда болды, Ұлыбританиядан қайтып келе жатқанда, ол Жапонияның премьер-министрі Фумимаро Коноэ мен АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт арасындағы тікелей бетпе-бет келіссөздерді ұйымдастыруға тырысу үшін елші Кичисабуро Номурамен кездесті. Шигемицудың Екінші дүниежүзілік соғысты болдырмау үшін жасаған көптеген әрекеттері Токиодағы милитаристерді ашуландырды, ал Перл-Харборға шабуылдан екі күн өткен соң, ол Жапонияның қолдауымен Қытайдың қайта ұйымдастырылған ұлттық үкіметінің елшісі болып тағайындалды. Қытайда Шигемицу ұсынылып отырған Ұлы Шығыс Азияның өркендеу аймағының табысы Қытай мен басқа да Азия елдерін Жапонияның тең дәрежеде қарауына байланысты деп мәлімдеді. 1943 жылы 20 сәуірде Жапонияның Ось державаларының құлдырауына дайындалып жатқанын білдіретін белгі ретінде қаралған жапон премьер-министрі Хидеки Тоджо сыртқы істер министрі Масаюки Таниді әскерилерге қарсы тұрып, табанды болған Шигемицумен алмастырды. Осылайша Шигемицу Ұлы Шығыс Азия конференциясы кезінде сыртқы істер министрі болды. Америка баспасөзінде ол жиі "Шигги" деп аталатын. 1944 жылдың 22 шілдесінен 1945 жылдың 7 сәуіріне дейін Куниаки Койсо әкімшілігінде бір мезгілде Сыртқы істер министрі және Ұлы Шығыс Азия министрі болып қызмет етті. Содан кейін ол 1945 жылы тамызда Жапонияның берілуінен бұрын ханзада Хигасикуни Нарухико әкімшілігінде қысқа уақыт Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Шигемицу азаматтық өкілетті өкілі ретінде генерал Йошидзиро Умедзумен бірге 1945 жылы 2 қыркүйекте "Миссури" жауынгерлік кемесінде Жапонияның бас тарту құжатына қол қойды.
Shigemitsu was highly critical of the foreign policies of Yōsuke Matsuoka, especially the Tripartite Pact, which he warned would further strengthen anti Japanese sentiment in the United States. Shigemitsu spent two weeks in Washington, DC, on the way back from Britain and conferred with Ambassador Kichisaburō Nomura to attempt to arrange for direct face to face negotiations between Japanese Prime Minister Fumimaro Konoe and US President Franklin D. Roosevelt. Shigemitsu's many attempts to stave off World War II angered the militarists in Tokyo, and only two days after the attack on Pearl Harbor, he was sidelined with an appointment as ambassador to the Japanese sponsored Reorganized National Government of China. In China, Shigemitsu argued that the success of the proposed Greater East Asia Co Prosperity Sphere depended on the equal treatment of China and the other Asian nations by Japan. On April 20, 1943, in a move that was viewed as a sign that Japan might be preparing for a collapse of the Axis Powers, Japanese Prime Minister Hideki Tōjō replaced Foreign Minister Masayuki Tani with Shigemitsu, who had been steadfast in his opposition to the militarists. Shigemitsu was thus foreign minister during the Greater East Asia Conference. The American press often referred to him in headlines as "Shiggy". From July 22, 1944, to April 7, 1945, he served simultaneously as Minister of Foreign Affairs and Minister of Greater East Asia in the Kuniaki Koiso administration. He then again served as Minister of Foreign Affairs briefly in August 1945 in the Prince Higashikuni Naruhiko administration right before Japan's surrender. Shigemitsu, as civilian plenipotentiary, along with General Yoshijirō Umezu, signed the Japanese Instrument of Surrender on board the battleship Missouri on September 2, 1945.
Соғыстан кейінгі
Шигемицу соғысқа қарсы екендігі мәлім болғанмен, Кеңес Одағының талабымен одақтас мемлекеттердің Жоғарғы Бас қолбасшысы тарапынан тұтқындалып, Сугамо түрмесінде соғыс қылмыскері ретінде қамалды. АҚШ-тың Жапониядағы бұрынғы елшісі Джозеф Грюдің жазбаша куәлігіне және бас прокурор Джозеф Б. Кинанның қарсылығына қарамастан, Шигемицу мен оның ісі сотқа жеткізіліп, Алыс Шығыс Халықаралық Әскери Трибуналы тарапынан агрессивті соғыс салғаны және соғыс тұтқындарын қатігездікке ұшыратпау үшін жеткілікті шаралар қабылдамағаны үшін кінәлі деп танылды. Дегенмен, трибунал Шигемицудың жапон милитаризміне үнемі қарсы тұрғаны және тұтқындарға қатысты қатігездікке наразылық білдіргеніне байланысты өте кеңшілдік танытты. Ол жеті жылға бас бостандығынан айырылды, бұл сотта айыпталғандардың арасындағы ең жеңіл жаза болды. 1950 жылы шартты түрде босатылды. Жапониядағы оккупация аяқталғаннан кейін Шигемицу қысқа ғұмырлы саяси партия – Кайсинтō құрды, ол 1954 жылы Жапон Демократиялық Партиясымен бірікті. 1952 жылдың қазанында ол Жапония Парламентінің Төменгі Палатасына сайланды, ал 1954 жылы Жапон Демократиялық Партиясының төрағасы Итиро Хатояма басқаратын үкіметте Жапонияның Премьер-министрінің орынбасары болды. Партия мен Либералдық партияның бірігуінен кейін құрылған Либералдық-Демократиялық Партия (ЛДП) 1955 жылы өз қызметін жалғастырды, ал Шигемицу 1956 жылға дейін Жапонияның Премьер-министрінің орынбасары лауазымын сақтап қалды. Шигемицу 1954 жылдан 1956 жылға дейін бір уақытта Сыртқы істер министрінің міндетін атқарды. 1955 жылдың сәуір айында ол Индонезияда өткен Бандунг конференциясында Жапонияны өкілдік етті, бұл Ұлттар Лигасынан бері халықаралық конференцияларға қатысуға Жапонияның қайта оралуының бастамасы болды. Тамыз айында Шигемицу АҚШ-Жапония қауіпсіздік шартын қайта қарау мәселесін көтеру үшін жоғары деңгейдегі жапондық делегацияны АҚШ-қа жетектеді, бірақ бұл күш-жігер келісімнің негізгі авторы болған және оны қайта қарауға ынтасыз болған Мемлекеттік хатшы Джон Фостер Даллес тарапынан салқын қарсы алынды. Даллес Шигемицуға келісімді қайта қарау туралы кез келген пікірталас "әлі ерте" екенін айтты, себебі Жапонияда "бірлік, үйлесімділік және жаңа келісім аясында жұмыс істеуге қабілеттілік" жетіспеді, сондықтан Шигемицу ешқандай нәтижеге қол жеткізбей Жапонияға оралуға мәжбүр болды. Келесі жылы Шигемицу Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында сөз сөйлеп, Жапонияның Біріккен Ұлттар Ұйымының негізін қалаушы принциптерін қолдауға уәде берді және мүшелікке ресми түрде өтініш білдірді. Жапония 1956 жылдың 18 желтоқсанында БҰҰ-ның 80-ші мүшесі болып қабылданды. Шигемицу 1956 жылы Мәскеуге дипломатиялық қатынастарды жақсарту және Курил аралдары дауын шешу мақсатымен барды. Бұл сапар 1956 жылғы Кеңес-Жапон бірлескен декларациясына әкелді.
Despite Shigemitsu's well known opposition to the war, at the insistence of the Soviet Union, he was taken into custody by the Supreme Commander of the Allied Powers and held in Sugamo Prison as an accused war criminal. Despite a signed deposition by Joseph Grew, the former ambassador of the United States to Japan, over the protests of Joseph B. Keenan, the chief prosecutor, Shigemitsu and his case came to trial and was convicted by the International Military Tribunal for the Far East for waging an aggressive war and for not doing enough to protect prisoners of war from inhumane treatment. However, the tribunal was extremely lenient on the grounds that Shigemitsu had regularly opposed Japanese militarism and protested the POWs' inhumane treatment. He was sentenced to seven years in prison, the lightest punishment that was handed down to anyone convicted at the trial. He was paroled in 1950. After the end of the occupation of Japan, Shigemitsu formed a short lived political party, Kaishintō, which merged with the Japan Democratic Party in 1954. In October 1952, he was elected to a seat in the Lower House of the Diet of Japan, and in 1954, he became Deputy Prime Minister of Japan under Prime Minister Ichirō Hatoyama, the leader of Japan Democratic Party. The cabinet continued after the merger of the party and the Liberal Party as the Liberal Democratic Party (LDP) in 1955, and Shigemitsu continued to hold the post of Deputy Prime Minister of Japan until 1956. Shigemitsu concurrently served as Foreign Minister from 1954 to 1956. In April 1955, he represented Japan at the Bandung Conference held in Indonesia, which marked the beginning of the return of Japan to participating in an international conference since the League of Nations. Then in August, Shigemitsu led a high level Japanese delegation to the United States to press for a revision to the U. S.–Japan Security Treaty, but this effort was met with a cold reception from Secretary of State John Foster Dulles, who had been the treaty's primary architect and was loath to revisit it. Dulles told Shigemitsu in no uncertain terms that any discussion of treaty revision was "premature" because Japan lacked "the unity, cohesion, and capacity to operate under a new treaty arrangement," and Shigemitsu was forced to return to Japan empty handed. The following year, Shigemitsu addressed the United Nations General Assembly, pledging Japan's support of the founding principles of the United Nations and formally applying for membership. Japan became the UN's 80th member on December 18, 1956. Shigemitsu also travelled to Moscow in 1956 in an attempt to normalize diplomatic relations and to resolve the Kuril Islands dispute. The visit resulted in the Soviet–Japanese Joint Declaration of 1956.
Өлім
1957 жылдың қаңтар айында, Кеңес Одағына сапарынан бір жыл өткен соң, Шигемицу 69 жасында Канагава префектурасының Югавара қаласындағы жазғы үйінде миокард инфарктісінен қайтыс болды.
In January 1957, a year after his visit to the Soviet Union, Shigemitsu died of myocardial infarction at 69 in his summer home in Yugawara, Kanagawa.