Кіріспе

Вестминстер қаласындағы шіркеу, Англия. 1922 жылы таратылған азаматтық приход.

Сент-Мэри-ле-Странд – Лондон қаласының Вестминстер ауданындағы Странд көшесінің шығыс жағында орналасқан Англия шіркеуі. Ол Лондон епархиясының Вестминстер (Сент-Маргарет) деканатында. Шіркеу бұрынғыда трафик аралдары болған жерде тұр, Сомерсет Хаусының солтүстігінде, Лондон Корольдік колледжінің Странд кампусының және Буш Хаусының (бұрынғы BBC World Service бас кеңсесі, қазір Лондон Корольдік колледжінің бөлігі) оңтүстігінде орналасқан. Бұл жерде бұрын шіркеулер болған, бірақ қазіргі ғимарат 1700 жылдар басында ("Королева Анна шіркеулері") салынған көптеген жаңа шіркеулердің бірі. Бұл Әйелдердің Корольдік Теңіз күштерінің ресми шіркеуі, және оның құрамында қызметте қаза тапқандардың естелік кітабы бар. Ең жақын метро станциясы – Темпл, ал қазір жабық Алдвич станциясы шіркеудің қарамағысында орналасқан. Бұл екі "Арал шіркеуінің" бірі болып саналады, екіншісі – Сент-Клемент-Дейнс.

Тарих

Бұл шіркеу Сент-Мэри-ле-Странд деп аталған екінші шіркеу, алғашқысы оңтүстікке қарай орналасқан. Оның негізі қашан салынғаны нақты белгісіз, бірақ ол 1222 жылғы сот шешімінде еске алынған, сол кезде ол «Тәуірлер шіркеуі» немесе Сент-Мэри және Тәуірлер шіркеуі деп аталған. 1549 жылы Сомерсет 1-ші герцогы Эдвард Сеймур оны бұзып, Сомерсет Хаузының орнын жасаған. Парызкерлерге жаңа шіркеу салынады деп уәде берілген, бірақ ол ешқашан салынбады, сондықтан олар жақын жердегі Сент-Клемент-Дэнс шіркеуіне, кейін Савойя капелласына көшуге мәжбүр болды. Қазіргі шіркеу тұрған жерде бұрын үлкен май бағанасы болған, ол 16-шы және 17-ші ғасырларда 1 мамыр мерекесін тойлау орыны болған, бірақ 18-ші ғасырдың басында күйреп қалған. Жаңа Сент-Мэри-ле-Странд – Лондон қаласында «Елу жаңа шіркеу салу комиссиясы» аясында салынған он екі жаңа шіркеудің біріншісі, құны шамамен 16 000 фунт стерлинг болған. Құрылысы 1714 жылдың ақпанында архитектор Джеймс Гиббс басшылығымен басталды, бұл Италиядан оралғаннан кейінгі оның алғашқы маңызды жобасы болды. Шпилі 1717 жылдың қыркүйегінде аяқталды, бірақ шіркеу 1724 жылдың 1 қаңтарына дейін Лондон епископы Эдмунд Гибсонның қатысуымен ғибадатқа берілмеді, ал Джон Хейлин қайта салынған шіркеудің алғашқы пасторы болды. Бони Принс Чарлидің 1750 жылы Лондонға жасаған құпия сапарында шіркеуде Рим-католик дінінен бас тартып, англикан дініне өткені айтылады. Чарльз Диккенстің ата-анасы Джон Диккенс және Элизабет Барроу 1809 жылы осы жерде үйленді. 1871 жылы Роберт Джуэлл Уизерс оны қайта жаңартып, қорапша орындықтарды алып тастап, бүгінгі күні шіркеуде көрінетін иілген қабырғалары бар әдемі орындықтарға айналдырды. Нав және ғибадатханадағы плиткалы еден де оның еңбегі. Бұл өзгерістер мақтауға ие болды және бүгінгі күнге дейін сақталған. 20-шы ғасырда шіркеу екі рет қираудың азды-көпті болды. 20-шы ғасырдың басында Лондон округі кеңесі шіркеуді бұзып, Странд көшесін кеңейтуді ұсынды, бірақ суретші Уолтер Крейн қатысқан науқан бұл жобаны тоқтатуға мүмкіндік берді, бірақ зират жойылды және қабірлер Бруквуд бейіштеріне көшірілді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Лондон бомбалауы қоршаған аумаққа көп зиян келтірді, бірақ шіркеу тағы да қираудан құтылды, бірақ жақын жердегі бомба жарылысынан зақым көрді.

Сәулет

Сент-Мэри-ле-Странд шіркеуінің сәулеті бастапқыда-ақ дау тудырды, ал сәулетші кейіннен комиссарлар жоспарларын өзгерткеніне наразылық білдірді. Гиббстің айтуынша, шіркеу батыс жағында кішкентай қоңырау мұнарасымен және шпилі жоқ итальяндық стильде салынбақ болған. Шпильдің орнына, шіркеудің батысына жақын жерде 76 метрлік бағана тұрғызылып, оның үстіне Анна патшайымының мүсіні қойылатын жоспарланған. Көп мөлшерде тас сатып алынып, осы жерге жеткізілді, бірақ 1714 жылы патшайымның қайтысынан кейін бұл жоспардан бас тартылды. Оның орнына сәулетшіге тасты қайта пайдаланып шпиль салуға бұйрық берілді, бұл шіркеу жоспарын түбегейлі өзгертті. Гиббс түсіндірді:

Сыртқы жағының әсем барокколық безендірілісі сол кезде сынға ұшырады, және 1802 жылы шеру кезінде шіркеудің сыртындағы сәндік құмыралардың бірі құлап, жаяу жүргішті қаза таптырған кезде жағдай нашарлады. Дегенмен, Гиббстің алғашқы қоғамдық ғимараты болған бұл шіркеу оған зор атақ әкелді. Ғимараттың ішкі бөлігі ақ және алтын түстес жабынмен әсемделген, ал төбесі Луиджи Фонтананың Римдегі Санти Апостоли және Пьетро да Кортонаның Санти Лука е Мартина шіркеулеріндегі еңбектерінен шабыттандырылған. Порта суреті Кортонаның Санта-Мария-делла-Пейс шіркеуінен алынған. Қабырғалар Микеланджелоның ықпалында, ал шпиль сэр Кристофер Реннің әсерін көрсетеді.