Кіріспе

Италиялық композитор

Джованни Боттезини (22 желтоқсан 1821 – 7 шілде 1889) – итальяндық романтизм дәуірінің композиторы, дирижер және контрабас виртуозы.

Өмірбаян

Ломбардияның Крема қаласында туған ол, музыканың негіздерін әкесінен – шебер кларнетші және композитордан жас кезінде үйренді. Он бір жасқа толғанға дейін Кремадағы Театро Социаледе тимпаниде орындады. Скрипканы Карло Кольятиден оқыды, бірақ ерекше жағдай болмағанда осы аспапта оқуын жалғастырған болар еді. 1835 жылы әкесі оны Милан консерваториясына қабылдауға тырысты, алайда Боттезини отбасының қаржылық мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, стипендия алу қажет болды. Бос орын тек екі бағыт бойынша болды: контрабас және фагот. Ол бірнеше апта ішінде контрабас стипендиясына қатысуға сәтті дайындалды. Төрт жыл өткен соң, сол заманғы стандарттармен салыстырғанда, өте қысқа мерзімде ол жеке орындағаны үшін 300 франк көлемінде сыйлық алып, консерваторияны тәмамдады. Бұл ақшаға Карло Джузеппе Тесторе жасаған аспап сатып алынды, содан кейін "контрабастың Паганиниі" ретінде әлемдік мансабы басталды. Оның «Лучия ди Ламмермур», «И пуритани», «Беатриче ди Тенда» және әсіресе «Ла соннамбула» шығармаларына жасаған фантазиялары – аспапта шеберлікке жеткен музыканттар арасында әлі де танымал виртуоздық туындылар. Боттезини бұрын аталған опералардан өзге үш опера да жазды: «Il Diavolo della Notte» (Милан, 1859); «Vinciguerra» (Париж, 1870); және «Ero e Leandro» (Турин, 1880). Соңғы операның либреттосын Ариго Боито жазды, кейіннен Луиджи Манчинелли осы либреттоға музыка жазды. Ол сондай-ақ 1887 жылы Норвич фестивалінде қойылған «Оливет бақшасы» (либретто авторы – Джозеф Беннетт) атты діни оратория, он бір скрипкалық квартет, скрипкалық квартет пен контрабасқа арналған квинтет, сонымен қатар контрабасқа арналған көптеген шығармалар жазды, олардың ішінде жеке контрабасқа арналған екі концерт, бастапқыда екі контрабасқа арналған «Gran Duo Concertante», екі контрабасқа арналған «Passione Amorosa», контрабас пен фортепианоға арналған көптеген шығармалар және оқулық («Контрабасқа толық оқу жолы») кірді. 1888 жылы Вердидің ұсынысымен Парма консерваториясының директоры болып тағайындалды. Боттезини 1889 жылдың 7 шілдесінде Пармада қайтыс болды. Оның жеке орындауға арналған шығармалары бүгінгі күнге дейін шебер контрабасшілер үшін стандартты репертуар болып табылады. Боттезини 1849 жылдың 20 маусымында Лондон қаласындағы Англия банкі ложасында (№263) масондыққа қабылданды.

Жеке өмір

Боттесини екі рет үйленді. Біріншіден, 1849 жылғы 23 тамызда ол Лондонның Сардиния капелласында итальяндық биші Тереза Ревеланиге үйленді. Екіншіден, 26 жылдық қарым-қатынастан кейін, 1878 жылғы 14 қазанда ағылшын-испан опера әншісі Клаудина Фиорентиниге үйленді, оның нағыз аты Флорентин Уильямс еді. Олар бірге асырап алған қызы, Провиденсаны тәрбиеледі.

Контрабас аспаптарының Паганиниі

Ботезини кеңінен танымал болды, және оның бас аспаптағы виртуоздық шеберлігі Паганинидің скрипкадағы шеберлігімен теңестірілді. Боттезинидің (Спергер мен Драгонетти сияқты) бас техникасына қосқан үлесінің арқасында, көптеген адамдар контрабасты жан-жақты және әмбебап аспап деп санайды. Көптеген виртуоз бас орындаушылары контрабастың алғашқы өркендеуінен шабыт алады. Боттезинидің басы ерекше дыбысы бар бірегей аспап деп есептелді. Ол 1716 жылы Карло Антонио Тесторе жасаған. Аспапты бірнеше белгісіз бас орындаушылары пайдаланған. 1830 жылдары Милан қаласындағы қуыршақ театрының сахнасының артында аспап жоғалуға айналуға жақын болды. Боттезини 1838 жылы Тесторе аспабын 900 лираға сатып алды. Кейіннен Тесторе басы төрт тартылған аспапқа, содан кейін үш тартылған аспапқа өзгертілді. Бірақ, ақырында ол қайтадан төрт тартылған аспапқа келтірілді және қазір Жапониядағы жеке коллекционердің меншігінде. Боттезини сондай-ақ контрабас үшін француз стиліндегі иінді ұстау тәсілін қолданған алғашқы орындаушылардың бірі болды. Бұл стиль бұрын тек скрипкашылар, альтшылар және виолончельшілер ғана қолданған.