Кіріспе

Сауд Арабиясының бизнесмені (1957–2007)

Мұхаммед Жамал Халифа (محمد جمال خليفه) (1957 жылдың 1 ақпаны – 2007 жылдың 31 қаңтары) – Джидда қаласынан шыққан сауд арабтық бизнесмен. Ол Усама бен Ладеннің әпкесінің біріне үйленген. 1990 жылдары Филиппиндегі Халықаралық исламдық көмек ұйымы филиалының басшысы болған кезде, ол террорлық қастандықтар мен топтарды қаржыландырды деген айып тағылды. Халифа жергілікті әйел, Элис "Жамиля" Ябоға үйленді және "іскерлік" себептермен елден жиі шығып-кіріп тұрды. Ябо – Ахмад әл-Хамвидің қарындасы, ол Абу Омар ретінде танымал. 2003 жылы жазған Закари Абузаның мәліметінше, Халифа Филиппинде бірнеше қайырымдылық және ислам ұйымдарын құрды, бұл ұйымдар формальды түрде қайырымдылық және діни мақсаттарға қызмет еткенімен, ақшаны экстремистік топтарға бағыттады. Newsweek басылымының хабарлауынша, оның қайырымдылық қаражатын жымқыруының бір мысалы – "Сауд Арабиясының демеушілеріне" олар жіберген қаражат есебінен Филиппиннің оңтүстігінде 33 жетім үй салғанын мәлімдегені, бірақ іс жүзінде Халифа жетім балаларға арналған бір ғана мекеме құрған. "Беневоленс Интернешнл Корпорация" террористерге логистикалық қолдау көрсеткені айтылады, сондай-ақ 1993 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған шабуылға және Халид Шейх Мохаммед пен Рамзи Юсефтің 1995 жылдың басында 11 американдық ұшақты жарып, 4000 адамды өлтіру жоспарына (Bojinka жоспары) көмектескеніне айыпталады. Филиппиннің ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Ройло Голестің сөзіне қарағанда, Халифа "қайырымдылық арқылы қоғамның жақсы ниетін пайдаланып, халықтың бір бөлігін агенттерге айналдырды". Абузаның мәліметінше, Филиппин үкіметі Әбу Саяфты қаржыландыру үшін Халифа басқарған барлық қайырымдылық ұйымдарын жапты деп мәлімдегенімен, Филиппиннің жоғары деңгейдегі барлау қызметінің өкілі оған: "Біз IIRO-ға тиіспедік", себебі Сауд Арабиясының "күшті дипломатиялық қысымы" ұйымды ашық қалдырды. "Олардың ең маңызды құралы – бірнеше жүз мың филиппин жұмысшысына виза беру және жұмысқа орналастыру мүмкіндігі болды", олар Филиппин үкіметі оларды ренжітсе, осы мүмкіндікті тоқтатуға дайын еді.

Депортация және босату

АҚШ билігі Халифа туралы алғаш рет 1992 жылы хабардар болған, оның «Барра» деген лақап аты Ахмед Аджж алып келген бомба жасау туралы нұсқаулықта тіркелген, ол АҚШ-қа жалған паспортпен кірген болатын. 1994 жылдың 1 желтоқсанында Халифа АҚШ-та Benevolence International Foundation президенті Мохамед Лоай Баязидпен кездесті. Халифа мен Баязид 1994 жылдың 14 желтоқсанында Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында 1993 жылғы Әлемдік сауда орталығына жасалған шабуылмен байланысты айыптаулар бойынша тұтқындалды. Халифа Филиппинге ұшуды жоспарлаған. ФБР Халифаның багажынан террористерді дайындау туралы араб тіліндегі нұсқаулықтарды тапты, онда бомба жасау және басқа да зорлық-зомбылық әрекеттері туралы ақпараттар келтірілген. Халифа өзінің материалдарды иеленуіне қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Олар бірнеше контактілер тіркелген жеке күнделік тапты. Бір телефон нөмірі сол кезде «Боджинка» операциясын жоспарлап жатқан Манила желісінің мүшесі Вали Хан Амин Шахқа тиесілі болды. Сондай-ақ, Халид Шейх Мохаммед болуы мүмкін белгісіз адамның жазбасы да болды. Халифаны оқшаулап, багажының ішіндегі заттар тіркеліп, тексерілді. Халифа бірнеше ай бойы кепілсіз ұсталып, содан кейін Иорданияға депортацияланды.

Өлім

2007 жылдың 31 қаңтарында, 50 жасқа толуына бір күн қалғанда, Халифа Мадагаскардың оңтүстігіндегі Сакараха қаласына жақын Сакамилкодағы өзіне тиесілі асыл тастар кеніне барғанда қаза тапты. Хабарларға сәйкес, шамамен 25-30 қарулы адамдар түн ортасында Халифаның үйіне шабуыл жасап, түрлі қарулармен оған шабуылдап, компьютерін және басқа да құпия ақпараттарды алып кеткен. Оның отбасы оның Бірлескен арнайы операциялар басқармасының қызметкерлерімен өлтірілгенін сенді.