Рабиндерлік кеңес: "Ваад" терминінің мағынасы мен қолданылуы
Vaad
Ваад (ועד) – еврейлік кеңес, әсіресе раввиндер кеңесі. Талмуд дәуірінде болмаған, диаспоралық құбылыс. Бет диннен (діни сот) өзгеше жауапкершіліктері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ва'адат Езра Вехатзала, Ваад деп белгілі, көмек және құтқару комитетін қараңыз.
For the Va'adat Ezrah Vehatzalah, known as the Vaad, see Aid and Rescue Committee
Ваад (ועד) – кеңес деген мағына беретін еврей термині. Көбінесе раввиндер кеңесіне, яғни раввиндік кеңеске қатысты қолданылады. Бұл диаспоралық құбылыс, Талмуд дәуірінде мұндай кеңестер болған емес. Ваадтың міндеттері беддиннен (рабилер соты) өзгеше болады.
Vaad (ועד) is a Hebrew term for a council. Often it refers to a council of rabbis, i. e., a rabbinical council. It is a diasporic phenomenon, having no precedent in Talmudic times. A Vaad has different responsibilities from a beth din (rabbinical court).
Тарихи
Бұрынғы мысалдардың бірі – Төрт ел кеңесі. Ағарту дәуірінен бастап және еуропалық елдерде еврейлердің азаттыққа шығуымен еврей қауымдастықтарының дербес үкіметтері болмай қалды, сондай-ақ үкіметтік билікке ие вадтар да жойылды. Дегенмен, раввинат және қауым басшыларымен күштіленген вадтар өздерінің еврей қауымдастықтары ішінде зор ықпалға ие болды. Мұның жарқын мысалы – Польша мен Литваның Ваад Рош Хашохтим кеңесі, ол Холокостқа дейін Польша мен Литвадағы 3500-ден астам қазыны (шохеттерді) реттеген жеті раввиннен тұрды. Бүгінде вадтар раввиндік кеңестер ретінде сақталып қалды, әрқайсысының өз қарауындағы мәселелер шеңбері бар. Бірлері кашрут (кошер тағамдар) бойынша қауымдық стандарттарды сақтаумен айналысса, енді біреулері неке, ажырасу және иудаизмге өтуге қатысты қауымдық стандарттармен шұғылданады.
Older examples include the Council of Four Lands. Since the Enlightenment and the subsequent emancipation of Jews living in European nations, Jewish communities no longer have their own autonomous governments, and vaads with governmental powers no longer exist. Nevertheless, Vaads empowered by the Rabbinate and community leaders continued to wield tremendous power within their respective Jewish communities. A prime example of this was the Vaad Rosh Hashochtim of Poland and Lithuania, a council that consisted of seven Rabbis that regulated the over 3,500 practicing in Poland and Lithuania prior to the Holocaust. Today, Vaads still exist as rabbinical councils, each with its own purview. Some deal with maintaining communal standards of kashrut (kosher food); others deal with communal standards of marriage, divorce and conversion to Judaism.
Қазіргі заман
Қазіргі православие иудаизмінде Ваад Халаха және Американың Бет-Дині бар, екеуі де Американың раввиндік кеңесінің демеушілігінде. Тағы бір мысал – Жаңа Англия раввиндік кеңесінің құрамындағы Ваад Харабоним. Ол Нью-Англиядағы көптеген азық-түлік өндірушілерінің тағамдарының кашрут талаптарына сәйкестігін қадағалайды. Қазіргі консервативті иудаизмдегі вадтардың арасында Раббиндер ассамблеясының еврей заңдары мен стандарттары жөніндегі комитеті және Израильдің Ваад Халахасы бар. Бұл термин еврей жазғы лагерьлерінде де қолданылады, мысалы, Рама Даром және Беркширдегі Рама лагерьлерінде, лагерьке келген балаларға арналған бағдарламаны жоспарлау үшін бірлесіп жұмыс істейтін кеңесшілер тобын білдіреді. Мысалдарға Ваад Тефилла (таңғы дұға барысында бағдарлама жоспарлайтын), Ваад Пейлат Эрев (кешкі шараларды жоспарлайтын) және Ваад Шаббат (сенбі күніне арналған бағдарлама жоспарлайтын) кіреді. Лагерьлерде жиі қолданылуының арқасында, көптеген еврей жастары бұл терминді басқа да жағдайларда қолдануды қабылдады. Мысалы, кеш жоспарлағанда, адам Vaad Tequila мүшесі болуы мүмкін.
Modern day vaads in Orthodox Judaism include the Vaad Halakha and the Beth Din of America, both sponsored by the Rabbinical Council of America. Another example is the Vaad Harabonim, part of the Rabbinical Council of New England. It supervises the kashrut of foods for many food manufacturers in New England, USA. Modern day vaads in Conservative Judaism include the Rabbinical Assembly's Committee on Jewish Law and Standards, and the Israeli Vaad Halakha. The term is also used at Jewish summer camps, such as Camp Ramah Darom and Camp Ramah in the Berkshires, to refer to a group of counselors who work together to plan a program for their campers. Examples include a Vaad Tefillah (which plans programs during morning prayer services), a Vaad Peulat Erev (which plans evening activities), and a Vaad Shabbat (which plans programs for the sabbath). Because of its frequent use at camps, many Jewish young adults have adopted this term for use in other contexts. For example, when planning a party, one may be a member of Vaad Tequila.